ഏകദൈവാരാധനയുടെ മഹത്വം
ഫോളോ ചെയ്യാം
Friday, 5 December 2025
ഏകദൈവാരാധനയുടെ മഹത്വം_ വിവര്ത്തനം: നൗഫല് മദീനി
Thursday, 4 December 2025
411 ദുറൂസുല് ഹദീസ് - ഉംദതുല് അഹ്കാം- ഹദീസ് 151- دروس الحديث - പെരുന്നാള് നമസ്കാരവും ഉപദേശവും
عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي،
أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ)
പെരുന്നാള് നമസ്കാരവും ഉപദേശവും
പെരുന്നാള് നമസ്കാരത്തിന്
ബാങ്കും ഇഖാമത്തും ഇല്ല
151 - عَنْ جَابِرٍ رضي الله عنه قَالَ:
((شَهِدْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ الْعِيدِ. فَبَدَأَ
بِالصَّلاةِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ، بِلا أَذَانٍ وَلا إقَامَةٍ. ثُمَّ قَامَ
مُتَوَكِّئًا عَلَى بِلالٍ، فَأَمَرَ بِتَقْوَى اللَّهِ تَعَالَى، وَحَثَّ عَلَى
طَاعَتِهِ، وَوَعَظَ النَّاسَ وَذَكَّرَهُمْ، ثُمَّ مَضَى حَتَّى أَتَى
النِّسَاءَ فَوَعَظَهُنَّ وَذَكَّرَهُنَّ، وَقَالَ: يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ،
تَصَدَّقْنَ. فَإِنَّكُنَّ أَكْثَرُ حَطَبِ جَهَنَّمَ، فَقَامَتْ امْرَأَةٌ مِنْ
سِطَةِ النِّسَاءِ، سَفْعَاءُ الْخَدَّيْنِ فَقَالَتْ: لِمَ يَا رَسُولَ
اللَّهِ فَقَالَ: لأَنَّكُنَّ تُكْثِرْنَ الشَّكَاةَ، وَتَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ.
قَالَ: فَجَعَلْنَ يَتَصَدَّقْنَ مِنْ حُلِيِّهِنَّ يُلْقِينَ فِي ثَوْبِ بِلالٍ
مِنْ أَقْرَاطِهِنَّ وَخَوَاتِيمِهِنَّ)) .
നബി صلى الله عليه وسلم പെരുന്നാൾ ദിനത്തിലെ ഉപദേശത്തിന് വളരെയധികം പ്രാധാന്യം നൽകിയിരുന്നു; കാരണം അതിൽ ജനങ്ങൾ എല്ലാവരും ഒരുമിച്ചു കൂടുന്നതാണ്, അതുവഴി പ്രയോജനം വ്യാപകമാവുകയും വിജ്ഞാനം പ്രചരിക്കുകയും ചെയ്യും.
ഈ ഹദീസിൽ, ജാബിർ ബ്നു അബ്ദില്ലാഹ് رضي الله عنهما അറിയിക്കുന്നത്, അദ്ദേഹം നബി صلى الله عليه وسلم യോടൊപ്പം ഫിത്ർ പെരുന്നാളിലോ അദ്ഹ (ബലി) പെരുന്നാളിലോ പെരുന്നാൾ നിസ്കാരത്തിൽ പങ്കെടുത്തു എന്നാണ്. നബി صلى الله عليه وسلم ആദ്യം പെരുന്നാൾ നിസ്കരിച്ചു, അതിനുശേഷം പെരുന്നാൾ ഖുത്ബ (പ്രസംഗം) നിർവ്വഹിച്ചു. പെരുന്നാൾ നിസ്കാരത്തിന് ബാങ്കോ ഇഖാമത്തോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
നിസ്കാരം കഴിഞ്ഞ ശേഷം, നബി صلى الله عليه وسلم ബിലാൽ ബ്നു റബാഹ് رضي الله عنه വിൻ്റെ മേൽ ഊന്നിക്കൊണ്ട് പ്രസംഗകനായി നിന്നു. അവിടെ സന്നിഹിതരായവരോട് അവരുടെ എല്ലാ അവസ്ഥകളിലും അല്ലാഹുവിനെ സൂക്ഷിക്കാൻ (തഖ്വ) അവിടുന്ന് കൽപ്പിച്ചു; അതായത്, അവർക്കും അല്ലാഹുവിൻ്റെ ശിക്ഷയ്ക്കും ഇടയിൽ ഒരു പ്രതിരോധം ഉണ്ടാക്കുക. അത്, അവൻ കൽപ്പിച്ച കാര്യങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുകയും, വിലക്കിയതും നിരോധിച്ചതുമായ കാര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിലൂടെയാണ്. അവിടുന്ന് അല്ലാഹുവിനെ അനുസരിക്കാൻ അവരോട് കൽപ്പിക്കുകയും അതിന് പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
അവിടുന്ന് "ജനങ്ങളെ ഉപദേശിച്ചു" - അതായത്: സദാചാരം കൊണ്ടും നന്മകൾ ചെയ്യാനും മറ്റുമുള്ള ഉപദേശങ്ങൾ നൽകി. അവിടുന്ന് അവരെ അല്ലാഹുവിനെക്കുറിച്ച് ഓർമ്മിപ്പിച്ചു.
ശേഷം അവിടുന്ന് പുരുഷന്മാരുടെ അടുത്തുള്ള പ്രസംഗസ്ഥലത്ത് നിന്ന് നീങ്ങി സ്ത്രീകളുടെ നമസ്കാര സ്ഥലത്തേക്ക് വന്നു. നബി صلى الله عليه وسلم സ്ത്രീകളെ ഉപദേശിക്കുകയും അല്ലാഹുവിനെക്കുറിച്ച് ഓർമ്മിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നിട്ട് അവിടുന്ന് പറഞ്ഞു: "നിങ്ങൾ ദാനം ചെയ്യുക", നിങ്ങളിൽ അധികവും നരകത്തിലെ വിറകാണ്. അല്ലാഹു പറഞ്ഞതുപോലെ: "അപ്പോൾ മനുഷ്യരും കല്ലുകളും ഇന്ധനമായുള്ള നരകത്തെ നിങ്ങൾ സൂക്ഷിക്കുക." [ഖുർആൻ 2:24]. 'ഹത്വബ്' (വിറക്) എന്നാൽ തീ കത്തിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉണങ്ങിയ മരം. ഇവിടെ അതിൻ്റെ ആശയം: അധിക സ്ത്രീകളും നരകത്തിലെ ഇന്ധനമായിരിക്കും എന്നാണ്.
അപ്പോൾ സ്ത്രീകളുടെ മധ്യത്തിൽ ഇരുന്നിരുന്ന, കവിളുകളിൽ കറുപ്പ്/വിവർണ്ണത ബാധിച്ച ഒരു സ്ത്രീ എഴുന്നേറ്റുനിന്ന് അതിൻ്റെ കാരണം എന്താണെന്ന് നബി صلى الله عليه وسلم യോട് ചോദിച്ചു.
നബി صلى الله عليه وسلم അതിൻ്റെ കാരണം അറിയിച്ചു: സ്ത്രീകൾ അധികമായി പരാതി പറയുകയും, കിട്ടിയ അനുഗ്രഹങ്ങളില് തൃപ്തിപ്പെടാതിരിക്കുകയും, ഭർത്താവിനോട് നന്ദികേട് കാണിക്കുകയും ചെയ്യും." അതായത്, നിങ്ങളുടെ ഭർത്താക്കന്മാരുടെ നന്മകളെ നിങ്ങൾ നിഷേധിക്കുകയും, നിങ്ങളുടെ മേലുള്ള അവരുടെ അവകാശങ്ങളെ നിങ്ങൾ തള്ളിക്കളയുകയും ചെയ്യും.
സ്വഹീഹൈനിലെ മറ്റൊരു നിവേദനത്തിൽ അവിടുന്ന് ഇത് വിശദീകരിച്ചു: "നിങ്ങൾ അവരിൽ ഒരാളോട് കാലം മുഴുവൻ നന്മ ചെയ്താലും, പിന്നീട് നിങ്ങളിൽ നിന്ന് എന്തെങ്കിലും അവൾ കണ്ടാൽ, അവൾ പറയും: 'നിങ്ങളിൽ നിന്ന് ഞാനൊരു നന്മയും കണ്ടിട്ടില്ല!'" അങ്ങനെ ആ നന്മയ്ക്ക് അവൾ നിഷേധവും തള്ളിക്കളയലും കൊണ്ട് പ്രതികരിക്കുന്നു. അവളിൽ നന്ദികേട് ഉണ്ടാകുന്നു.
ഭർത്താവിൻ്റെ അവകാശം മഹത്തരമാണ്. അവളുടെ കാര്യങ്ങൾ നോക്കുകയും, അവളെ സംരക്ഷിക്കുകയും, അവൾക്കുവേണ്ടി സ്വയം സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിനാൽ, അവൾ ഭർത്താവിനോട് നന്ദിയുള്ളവളായിരിക്കുകയും അവൻ്റെ നന്മകളെ അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടത് നിർബന്ധമാണ്. ഒരാൾക്ക് ഒരു അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചാൽ അതിന് നന്ദി കാണിക്കാൻ അല്ലാഹു കൽപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്; അപ്പോൾ ഒരു സ്ത്രീക്ക് അവളുടെ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ഭർത്താവ് നൽകുന്ന നന്മകളുടെയും അനുഗ്രഹങ്ങളുടെയും കാര്യമെന്തായിരിക്കും!
ശേഷം, ജാബിർ رضي الله عنه അറിയിച്ചു: സ്ത്രീകൾ അത് കേട്ടപ്പോൾ, അവർ ധരിച്ചിരുന്ന ആഭരണങ്ങളിൽ നിന്നും അലങ്കാരങ്ങളിൽ നിന്നും സ്വദഖ (ദാനം) ചെയ്തു. ബിലാൽ رضي الله عنه തൻ്റെ വസ്ത്രം തുറന്ന് പിടിച്ച് അവരിൽ നിന്ന് ദാനം ശേഖരിക്കുമ്പോൾ, സ്ത്രീകൾ തങ്ങളുടെ കമ്മലുകളും -ചെവിയിൽ അണിയുന്ന ആഭരണങ്ങൾ- മോതിരങ്ങളും അതിലേക്ക് ഇട്ടുകൊടുത്തു.
Wednesday, 3 December 2025
ആരാണ് വഹ്ഹാബി?! ശൈഖ് ഇബ്നു ബാസ് رحمه الله വിശദീകരിക്കുന്നു
410 ദുറൂസുല് ഹദീസ് - ഉംദതുല് അഹ്കാം- ഹദീസ് 150- دروس الحديث - ബലിപെരുന്നാളും ബലി കര്മവും
عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي،
أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ)
ബലിപെരുന്നാളും
ബലി കര്മവും
150 - عَنْ جُنْدُبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيِّ رضي الله عنه قَالَ: ((صَلَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ النَّحْرِ. ثُمَّ خَطَبَ. ثُمَّ ذَبَحَ، وَقَالَ: مَنْ ذَبَحَ قَبْلَ أَنْ يُصَلِّيَ فَلْيَذْبَحْ أُخْرَى مَكَانَهَا، وَمَنْ لَمْ يَذْبَحْ فَلْيَذْبَحْ بِاسْمِ اللَّهِ)) .
ജുൻദുബ് ഇബ്നു അബ്ദില്ല അൽ ബജലിയ്യ് رضي الله عنه നിവേദനം: അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: "നബി صلى الله عليه وسلم ബലിയറുക്കുന്ന ദിവസം (ഈദുൽ അദ്ഹ ദിനത്തില്) നമസ്കരിച്ചു. പിന്നീട് ഖുത്ബ നിർവ്വഹിച്ചു. അതിനുശേഷം ബലിയറുത്തു കൊണ്ട് പറഞ്ഞു: 'ആരെങ്കിലും നമസ്കരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അറുത്താൽ, അവൻ അതിന് പകരമായി മറ്റൊന്നിനെ അറുക്കട്ടെ. ആരെങ്കിലും ഇതുവരെ അറുത്തിട്ടില്ലെങ്കിൽ, അവൻ അല്ലാഹുവിൻ്റെ നാമത്തിൽ അറുക്കട്ടെ.'"
വിവരണം
ഉദ്ഹിയ്യത്ത് (ബലിയറുക്കൽ) ഇസ്ലാമിലെ ഏറ്റവും മഹത്തായ ചിഹ്നങ്ങളില് ഒന്നാണ്. ഇത് ഒരു സമയബന്ധിത ഇബാദത്താണ്, അതിൻ്റെ സമയം ഈദ് നമസ്കാരത്തിനും ഖുത്ബക്കും ശേഷമാണ്.
ഈ ഹദീസിൽ, ജുൻദുബ് ഇബ്നു അബ്ദില്ലാഹ് അൽ-ബജലിയ്യ് رضي الله عنه നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: നബി صلى الله عليه وسلم ബലിയുടെ ദിവസം ആദ്യം ഈദ് നമസ്കാരം നിർവ്വഹിച്ചു. 'യൗമുന്നഹ്ർ' എന്നത് കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് ഈദുൽ അദ്ഹയാണ്; ഹാജിമാർ ആ ദിവസം അവരുടെ ഹദ്'യ് (ബലികർമ്മം) നിർവ്വഹിക്കുന്നത് കൊണ്ടാണ് അതിന് 'നഹ്ർ' എന്ന് പേരുവന്നത്. അത് ദുൽഹജ്ജ് മാസത്തിലെ പത്താം ദിവസമാണ്. അവിടുത്തെ നമസ്കാരം ബാങ്കോ ഇഖാമത്തോ കൂടാതെ, മുൻപുള്ളതോ ശേഷമുള്ളതോ ആയ സുന്നത്ത് നമസ്കാരങ്ങളോ ഇല്ലാതെയായിരുന്നു.
പിന്നീട്, രണ്ടാമതായി, നബി صلى الله عليه وسلم ഈദ് ഖുത്ബ നിർവ്വഹിക്കുകയും ജനങ്ങളെ ഉപദേശിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈദ് ഖുത്ബ നമസ്കാരത്തിന് ശേഷമാണ്, അല്ലാതെ മുൻപല്ല.
ശേഷം, മൂന്നാമതായി, അവിടുന്ന് തൻ്റെ ഉദ്ഹിയ്യത്ത് അറുത്തു. നബി صلى الله عليه وسلم നമസ്കാര സ്ഥലത്ത് വെച്ച് തന്നെയായിരുന്നു അറുത്തിരുന്നത്.
തുടർന്ന് നബി صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞു: ആരെങ്കിലും ഈദ് നമസ്കാരത്തിന് മുമ്പ് അറുത്താൽ, അവൻ അതിന് പകരമായി മറ്റൊന്നിനെ അറുക്കേണ്ടതാണ്. കാരണം, നമസ്കാരത്തിന് മുമ്പ് അറുത്തത് ആരാധനാകർമ്മമോ ഉദ്ഹിയ്യത്തോ ആകുന്നില്ല. എന്നാൽ, നമസ്കാരത്തിന് മുമ്പ് അറുക്കാത്തവൻ, അവൻ നമസ്കാരത്തിന് ശേഷം "ബിസ്മില്ലാഹ്" (അല്ലാഹുവിൻ്റെ നാമത്തിൽ) എന്ന് പറഞ്ഞുകൊണ്ട്. അറുക്കട്ടെ, അതായത്: അവൻ അല്ലാഹുവിന് വേണ്ടി അറുക്കട്ടെ. തൻ്റെ ബലിയില് അല്ലാഹുവിൻ്റെ നാമം ഉച്ചരിക്കുന്നത് തൻ്റെ ഇസ്ലാം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതിനും അല്ലാഹു അല്ലാത്തവർക്ക് വേണ്ടി അറുക്കുന്നവരുമായി വ്യത്യാസപ്പെടുന്നതിനും പിശാചിനെ നിന്ദ്യനാക്കുന്നത്തിനും അല്ലാഹുവിൻ്റെ പരിശുദ്ധ നാമം കൊണ്ട് ബറക്കത്തെടുക്കുന്നതിനും വേണ്ടിയാണ്.
ഉദ്ഹിയ്യത്തിൻ്റെ വിധി
ഉദ്ഹിയ്യത്ത് (ബലിയറുക്കൽ) സുന്നത്താണ്. അത് കഴിവുള്ളവർക്ക് പ്രബലമായ സുന്നത്താണ് (سنة مؤكدة), ഒരാൾക്ക് ബലിയറുക്കാൻ കഴിവില്ലെങ്കിൽ, അവൻ്റെ മേൽ യാതൊന്നും നിർബന്ധമില്ല.
ബലി അറുക്കുമ്പോള് ബിസ്മി ചൊല്ലലും ഖിബ്'ലക്ക് നേരെ തിരിയലും
അറുക്കുമ്പോൾ 'ബിസ്മി' (അല്ലാഹുവിൻ്റെ നാമം) ചൊല്ലുന്നത് നിർബന്ധമാണ്; കാരണം അല്ലാഹുവും റസൂല് صلى الله عليه وسلم യും ഇത് കൽപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
ബിസ്മി മനപ്പൂർവ്വം ഒഴിവാക്കുന്നത് അനുവദനീയമല്ല.
അറുക്കുമ്പോൾ അവൻ "ബിസ്മില്ലാഹി വല്ലാഹു അക്ബർ" എന്ന് പറയണം; ഇതാണ് സുന്നത്ത്. എന്നാൽ, "ബിസ്മില്ലാഹി" എന്ന് മാത്രം പറഞ്ഞാലും മതിയാകും.
മറന്നുകൊണ്ടോ അതല്ലെങ്കിൽ അറിവില്ലായ്മ കൊണ്ടോ അത് ഉപേക്ഷിക്കുകയാണെങ്കിൽ അതിൽ കുഴപ്പമില്ല, ആ അറുത്ത മൃഗം ഹലാലായിരിക്കും.
ഹദീസില് നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്
രണ്ട് ഈദുകളിലും ഖുത്ബ നിയമമാണ്, അത് നമസ്കാരത്തിന് ശേഷമാണ്. ബലിപെരുന്നാൾ ദിവസത്തെ ആരാധനാകർമ്മങ്ങളിൽ ക്രമം പാലിക്കേണ്ടത് നിർബന്ധമാണ്.
ഖുത്ബ സമയത്തിനും സാഹചര്യത്തിനും അനുയോജ്യമായിരിക്കണം. ഓരോ സമയത്തും സാഹചര്യത്തിലും അതിന് ചേർന്ന കാര്യങ്ങൾ ഓർമ്മിപ്പിക്കണം.
ഉദ്ഹിയ്യത്ത് അറുക്കുന്നത് ഖുത്ബക്ക് ശേഷം ചെയ്യുന്നത് ആണ് ഉത്തമം, നമസ്കാരത്തിന് ശേഷം ഖുത്ബക്ക് മുമ്പ് അറുക്കുന്നതും അനുവദനീയമാണ്.
അറുക്കുമ്പോൾ അല്ലാഹുവിൻ്റെ നാമം സ്മരിക്കുന്നത് നിർബന്ധമാണ്.
Tuesday, 2 December 2025
409 ദുറൂസുല് ഹദീസ് - ഉംദതുല് അഹ്കാം- ഹദീസ് 149- دروس الحديث - ബലിപെരുന്നാളിന് ബലി അറുക്കേണ്ടതെപ്പോള്?
عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي،
أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ)
ബലിപെരുന്നാളിന് ബലി അറുക്കേണ്ടതെപ്പോള്?
149 -
عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ رضي الله عنه قَالَ: ((خَطَبَنَا النَّبِيُّ صلى
الله عليه وسلم يَوْمَ الأَضْحَى بَعْدَ الصَّلاةِ، فَقَالَ: مَنْ صَلَّى
صَلاتَنَا وَنَسَكَ نُسُكَنَا فَقَدْ أَصَابَ النُّسُكَ، وَمَنْ نَسَكَ
قَبْلَ الصَّلاةِ فَلا نُسُكَ لَهُ. فَقَالَ أَبُو بُرْدَةَ بْنُ نِيَارٍ - خَالُ
الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ - يَا رَسُولَ اللَّهِ، إنِّي نَسَكْتُ شَاتِي قَبْلَ
الصَّلاةِ. وَعَرَفْتُ أَنَّ الْيَوْمَ يَوْمُ أَكْلٍ وَشُرْبٍ. وَأَحْبَبْتُ أَنْ
تَكُونَ شَاتِي أَوَّلَ مَا يُذْبَحُ فِي بَيْتِي. فَذَبَحْتُ شَاتِي،
وَتَغَذَّيْتُ قَبْلَ أَنْ آتِيَ الصَّلاةَ. فَقَالَ: شَاتُكَ شَاةُ لَحْمٍ.
قَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، فَإِنَّ عِنْدَنَا عِنَاقاً هِيَ أَحَبُّ إلَيَّ
مِنْ شَاتَيْنِ أَفَتُجْزِي عَنِّي؟ قَالَ: نَعَمْ، وَلَنْ تَجْزِيَ عَنْ أَحَدٍ
بَعْدَكَ)) .
അൽ ബറാഅ് ബ്നു ആസിബ് رضي الله عنه നിവേദനം: അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: "ബലിപെരുന്നാൾ ദിവസം, നമസ്കാരത്തിന് ശേഷം നബി صلى الله عليه وسلم ഞങ്ങള്ക്ക് ഖുത്ബ നിർവ്വഹിച്ചു. എന്നിട്ട് അവിടുന്ന് പറഞ്ഞു: 'ആരെങ്കിലും നമ്മുടെ നമസ്കാരം നിർവ്വഹിക്കുകയും നമ്മുടെ ബലി (നുസുക്ക്) അറുക്കുകയും ചെയ്താൽ, അവൻ ബലി കൃത്യമായി നിർവ്വഹിച്ചു. ആരെങ്കിലും നമസ്കാരത്തിന് മുമ്പ് ബലി നടത്തിയാൽ, അവന് ബലിയില്ല.' അപ്പോൾ, അൽബറാഅ് ബ്നു ആസിബിൻ്റെ അമ്മാവനായ അബൂ ബുർദഃ ബ്നു നിയാർ رضي الله عنه ചോദിച്ചു: 'അല്ലാഹുവിൻ്റെ ദൂതരേ, ഞാൻ നമസ്കാരത്തിന് മുമ്പ് എൻ്റെ ആടിനെ അറുത്തു. ഇന്ന് ഭക്ഷിക്കുകയും പാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യേണ്ട ദിവസമാണെന്ന് എനിക്കറിയാമായിരുന്നു. എൻ്റെ വീട്ടിൽ ആദ്യം അറുക്കപ്പെടുന്നത് എൻ്റെ ആടായിരിക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. അതിനാൽ, ഞാൻ എൻ്റെ ആടിനെ അറുത്ത്, നമസ്കാരത്തിന് വരുന്നതിന് മുമ്പ് പ്രാതല് ഭക്ഷിച്ചു.' അപ്പോൾ നബി صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞു: 'നിൻ്റെ ആട് വെറും മാംസത്തിനുള്ള ആടാണ് (ബലിയായി പരിഗണിക്കുകയില്ല).' അദ്ദേഹം (അബൂ ബുർദഃ) ചോദിച്ചു: 'അല്ലാഹുവിൻ്റെ ദൂതരേ, ഞങ്ങളുടെ അടുക്കൽ ഒരു വയസ്സ് തികയാത്ത ഒരു പെണ്ണാട് (عِنَاق) ഉണ്ട്. അത് എനിക്ക് രണ്ട് ആടുകളേക്കാൾ പ്രിയപ്പെട്ടതാണ്. അത് എനിക്ക് മതിയാകുമോ (ബലിയായി സ്വീകരിക്കുമോ)?' അവിടുന്ന് പറഞ്ഞു: 'അതെ, നിനക്കത് മതിയാകും, എന്നാൽ നിനക്ക് ശേഷം മറ്റൊരാൾക്കും അത് മതിയാകുകയില്ല.' "
വിവരണം
നബി صلى الله عليه وسلم നമുക്ക് പെരുന്നാളിൻ്റെ നിർബന്ധ കാര്യങ്ങളും, സുന്നത്തുകളും, മര്യാദകളും പഠിപ്പിച്ചു തന്നിട്ടുണ്ട്. ബലിപെരുന്നാൾ നമസ്കാരത്തിൻ്റെ സമയവും അതിൻ്റെ രൂപവും, ഇസ്ലാമിൻ്റെ മഹത്തായ ചിഹ്നങ്ങളിലൊന്നായ ഉദ്ഹിയ്യത്ത് (ബലി) അറുക്കേണ്ട സമയവും അതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഈ ബലി, കൃത്യമായ സമയപരിധിയുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ്. അതിനുമുമ്പോ ശേഷമോ അത് അനുവദനീയമല്ല.
ഈ ഹദീസിൽ, അൽ ബറാഅ് ബ്നു ആസിബ് رضي الله عنه നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: നബി صلى الله عليه وسلم ഈദുൽ അദ്ഹയുടെ ദിവസം നമസ്കാരത്തിന് ശേഷം ഖുത്ബ നിർവ്വഹിച്ചു. എന്നിട്ട് അവിടുന്ന് ജനങ്ങൾക്ക് വിശദീകരിച്ചു: "ആരെങ്കിലും മുസ്ലിംകളോടൊപ്പം പെരുന്നാൾ നമസ്കരിച്ച ശേഷം ബലിയറുത്താൽ, അവൻ നിയമപരമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട ആരാധനയോട് യോജിച്ചു. ആ ബലിയുടെ പ്രതിഫലം അവന് ലഭിക്കും. എന്നാൽ, ആരെങ്കിലും നമസ്കാരത്തിന് മുമ്പ് ബലിയറുത്താൽ, അവന് ബലിയില്ല (അഥവാ ബലിയുടെ പ്രതിഫലം ലഭിക്കുകയില്ല)."
അപ്പോൾ, അൽ ബറാഅ് ബ്നു ആസിബിൻ്റെ അമ്മാവനായ അബൂ ബുർദഃ ബ്നു നിയാർ رضي الله عنه എഴുന്നേറ്റു. താൻ നമസ്കാരത്തിന് മുമ്പ് ആടിനെ അറുത്തു എന്ന് അദ്ദേഹം അറിയിച്ചു. അതിനുള്ള കാരണമായി അദ്ദേഹം പറഞ്ഞത്, ബലിപെരുന്നാൾ ഭക്ഷിക്കുകയും പാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യേണ്ട ദിവസമാണെന്നും, തൻ്റെ വീട്ടിൽ ആദ്യം അറുക്കുന്നത് തൻ്റെ ആടായിരിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചതുകൊണ്ടുമാണ് താൻ അങ്ങനെ ചെയ്തതെന്നുമാണ്. നമസ്കാരത്തിന് വരുന്നതിന് മുമ്പ് താൻ അതിൽ നിന്ന് ഭക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു.
അപ്പോൾ നബി صلى الله عليه وسلم മറുപടി നൽകി: "നീ അറുത്ത ആട് വെറും മാംസത്തിനുള്ള ആട് മാത്രമാണ്. അത് ബലിയായി സ്വീകാര്യമല്ല. അതിന് ബലിയുടെ പ്രതിഫലം ലഭിക്കുകയില്ല. അത് ആരാധന ഉദ്ദേശിക്കാതെ വെറും ഭക്ഷണം കഴിക്കാനുള്ള പതിവ് അറവ് മാത്രമാണ്."
തുടർന്ന്, അബൂ ബുർദഃ رضي الله عنه പറഞ്ഞു: തൻ്റെ കൈവശം ഒരു വയസ്സ് തികയാത്ത ഒരു പെണ്ണാട് (ഇനാഖ്) മാത്രമേ ഉള്ളൂ. (ഇനാഖ്: ഒരു വയസ്സിന് താഴെയുള്ള പെണ് ആട്). എങ്കിലും, മറ്റ് രണ്ട് ആടുകളേക്കാൾ ആ ആടാണ് തനിക്ക് പ്രിയങ്കരം. അതിനാൽ, ആ ചെറിയ ആടിനെ ബലിയായി സ്വീകാര്യമാകുമോ എന്ന് അദ്ദേഹം നബി رضي الله عنه യോട് ചോദിച്ചു.
നബി صلى الله عليه وسلم അദ്ദേഹത്തിന് അതിനെ അറുക്കാൻ ഇളവ് നൽകി. കാരണം, അദ്ദേഹത്തിന് മറ്റൊന്ന് സ്വന്തമായി ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ആ സന്ദര്ഭത്തില് അവിടുന്ന് മറുപടി നൽകി: "അത് നിനക്ക് മാത്രമായി മതിയാകും, നിനക്ക് ശേഷം ഈ സമുദായത്തിൽ മറ്റൊരാൾക്കും അത് മതിയാകുകയില്ല." ഒരു വയസ്സിന് താഴെയുള്ള ആടുകൾ ബലിക്കായി സ്വീകാര്യമല്ല എന്ന് ഇതിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കാം. ഒരു വയസ്സ് പൂർത്തിയാക്കി രണ്ടാം വയസ്സിലേക്ക് കടന്നതോ അതിൽ കൂടുതലുള്ളതോ ആണ് ആടുകളിൽ നിന്ന് ബലിയായി സ്വീകാര്യമാകുന്നത്.
ഹദീസില് നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്
Monday, 1 December 2025
408 ദുറൂസുല് ഹദീസ് - ഉംദതുല് അഹ്കാം- ഹദീസ് 148- دروس الحديث - പെരുന്നാള് നമസ്കാരം നിര്വ്വഹിക്കെണ്ടതെപ്പോള്?
عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي،
أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ)
പെരുന്നാള് നമസ്കാരം നിര്വ്വഹിക്കെണ്ടതെപ്പോള്?
بابُ صلاةِ العيدينِ
പെരുന്നാള് നമസ്കാരം
148 - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رضي
الله عنهما قَالَ: ((كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ
وَعُمَرُ يُصَلُّونَ الْعِيدَيْنِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ)) .
അബ്ദുല്ലാഹ് ഇബ്നു ഉമർ رضي الله عنهما യിൽ നിന്ന് നിവേദനം: അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: "നബി صلى الله عليه وسلم, അബൂബക്കർ رضي الله عنه, ഉമർ رضي الله عنه എന്നിവർ ഖുത്ബക്ക് മുമ്പായിരുന്നു രണ്ട് പെരുന്നാൾ നമസ്കാരങ്ങൾ നിർവ്വഹിച്ചിരുന്നത്."
വിവരണം
പെരുന്നാൾ നമസ്കാരത്തിന് ചില നിർബന്ധ കാര്യങ്ങളും (വാജിബാത്ത്), സുന്നത്തുകളും, മര്യാദകളും ഉണ്ട്. നബി صلى الله عليه وسلم അതിൽ വളരെയധികം ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നു. മഹാൻമാരായ സ്വഹാബികൾ നബി صلى الله عليه وسلم യിൽ നിന്ന് കണ്ടതും പഠിച്ചതുമായ കാര്യങ്ങൾ നമുക്ക് കൈമാറ്റം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.
ഈ ഹദീസിൽ, അബ്ദുല്ലാഹ് ഇബ്നു ഉമർ رضي الله عنهما നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: താൻ നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ കൂടെയും, ശേഷം അബൂബക്കർ رضي الله عنه, ഉമർ رضي الله عنه, ഉസ്മാൻ رضي الله عنه എന്നിവരുടെ ഭരണകാലത്തും പെരുന്നാൾ നമസ്കാരത്തിൽ പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്. അവരെല്ലാവരും, അവരുടെ ഭരണകാലത്ത്, ഖുത്ബക്ക് മുമ്പായിരുന്നു പെരുന്നാൾ നമസ്കാരം നിർവ്വഹിച്ചിരുന്നത്.
പെരുന്നാൾ നമസ്കാരം ഖുത്ബക്ക് മുമ്പ് ആയിരുന്നു നബി صلى الله عليه وسلم പതിവാക്കിയിരുന്നത് എന്നും, ശേഷം സച്ചരിതരായ ഖലീഫമാർ അത് തുടർന്നുപോരുകയും ചെയ്തു എന്നതിനും ഇത് വ്യക്തമായ തെളിവാണ്.
ജുമുഅ, പെരുന്നാളുകൾ, മറ്റ് സന്ദർഭങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ഖുത്ബ നിയമമാക്കിയത് പല യുക്തികൾ മുൻനിർത്തിയാണ്. അതിലൊന്ന്, ജനങ്ങൾ അവരുടെ ദീനീ (മതപരവും) ഭൗതികവുമായ കാര്യങ്ങൾ പഠിക്കുകയും ഓര്മിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ്. ഇമാം ജനങ്ങള്ക്ക് ഉദ്ബോധനം നല്കണം.
ബുഖാരിയിൽ, നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ ഖുത്ബയുടെ രൂപം വിവരിച്ചുകൊണ്ട് അബൂ സഈദ് അൽ ഖുദ്'രി رضي الله عنه വിൽ നിന്ന് വന്ന നിവേദനത്തിൽ ഇങ്ങനെ കാണാം: നബി صلى الله عليه وسلم ആദ്യമായി തുടങ്ങുന്നത് നമസ്കാരമാണ്, ശേഷം തിരിഞ്ഞുനിന്ന് ജനങ്ങൾക്ക് അഭിമുഖമായി നിൽക്കും. ജനം അവരുടെ അണികളിൽ (സ്വഫ്ഫുകളിൽ) ഇരിക്കുന്നുണ്ടാകും. അപ്പോൾ അവരെ ഉപദേശിക്കുകയും, കാര്യങ്ങൾ പറഞ്ഞുകൊടുക്കുകയും, കൽപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും.
ഇബ്നു ഖുദാമ رحمه الله പെരുന്നാൾ നിയമങ്ങളെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു: അതിൻ്റെ ആകെത്തുക ഇതാണ്: "രണ്ട് പെരുന്നാൾ ഖുത്ബകളും നമസ്കാരത്തിന് ശേഷമാണ്. മുസ്ലിംകൾക്കിടയിൽ ഇതിൽ അഭിപ്രായ വ്യത്യാസം ഉള്ളതായി നമുക്കറിയില്ല, ബനൂ ഉമയ്യ വിഭാഗത്തിൽ നിന്നുള്ളവര് ഒഴികെ. ഉസ്മാൻ رضي الله عنه വിൽ നിന്നും ഇബ്നുസ്സുബൈർ رضي الله عنه വിൽ നിന്നും അവർ ഇത് (ഖുത്ബയെ മുന്തിച്ചു) ചെയ്തു എന്ന് നിവേദനം ചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അത് അവരിൽ നിന്ന് സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ബനൂ ഉമയ്യയുടെ അഭിപ്രായ വ്യത്യാസം പരിഗണിക്കേണ്ടതില്ല; കാരണം, അവർക്ക് മുമ്പുള്ള ഇജ്മാഇനെ (മുസ്ലിംകളുടെ ഏകാഭിപ്രായത്തെ) അത് മറികടക്കുന്നതും, പ്രവാചകൻ صلى الله عليه وسلم യുടെ സ്വഹീഹായ സുന്നത്തിന് എതിരുമാണ്. അവരുടെ പ്രവൃത്തി നിഷേധിക്കപ്പെടുകയും, അത് ബിദ്അത്തായും (അനാചാരമായും) സുന്നത്തിന് വിരുദ്ധമായും കണക്കാക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്."
അദ്ദേഹം തുടർന്നു പറഞ്ഞു: "അതുകൊണ്ട്, ഈ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, നമസ്കാരത്തിന് മുമ്പ് ആരെങ്കിലും ഖുത്ബ നടത്തിയാൽ, അവൻ ഖുത്ബ നടത്തിയിട്ടില്ലാത്തവനെ പോലെയാണ്. കാരണം, അവൻ ഖുത്ബയുടെ സ്ഥാനത്തല്ലാതെയാണ് അത് നടത്തിയത്. ഇത്, ജുമുഅ നമസ്കാരത്തിന് ശേഷം ഖുത്ബ നടത്തുന്നതിന് സമാനമാണ്."
പെരുന്നാൾ നമസ്കാരം ഇസ്ലാമിൻ്റെ ചിഹ്നങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. അതിൻ്റെ സാധുതയിൽ (മതത്തിൽ അനുവദനീയമാണെന്ന കാര്യത്തിൽ) എല്ലാവരും യോജിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അതിൻ്റെ വിധിയിൽ (ഹുക്മിൽ) പണ്ഡിതന്മാർക്കിടയിൽ അഭിപ്രായ വ്യത്യാസമുണ്ട്.
ഇബ്നു ഖുദാമ رحمه الله പറഞ്ഞു: "രണ്ട് പെരുന്നാൾ നമസ്കാരങ്ങളിലും മുസ്ലിംകൾ ഏകാഭിപ്രായത്തിലാണ് (ഇജ്മാഅ്). പെരുന്നാൾ നമസ്കാരം, മദ്ഹബിൻ്റെ (ഹമ്പലി മദ്ഹബിൻ്റെ) ബാഹ്യമായ വീക്ഷണത്തിൽ, ഫർള് അലൽ കിഫായ (സാമൂഹിക ബാധ്യത) ആണ്. ആവശ്യമായ ആളുകൾ അത് നിർവ്വഹിച്ചാൽ ബാക്കിയുള്ളവരിൽ നിന്ന് അത് ഒഴിവാകും. എന്നാൽ, ഒരു നാട്ടിലുള്ളവരെല്ലാം അത് ഉപേക്ഷിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചാൽ, ഭരണാധികാരി അവരോട് യുദ്ധം ചെയ്യണം. ശാഫിഈ മദ്ഹബിലെ ചില പണ്ഡിതന്മാരും ഇതേ അഭിപ്രായക്കാരാണ്."
അബൂ ഹനീഫ رحمه الله പറഞ്ഞു: "ഇത് വാജിബ് അലൽ അഅ്യാൻ (ഓരോ വ്യക്തിക്കും നിർബന്ധമായത്) ആണ്. എന്നാൽ ഫർള് അല്ല. കാരണം, ഖുത്ബ നിയമമാക്കപ്പെട്ട നമസ്കാരമാണിത്. അതുകൊണ്ട്, ജുമുഅ പോലെ, ഇത് ഓരോ വ്യക്തിക്കും നിർബന്ധമാണ്, പക്ഷെ ഫർള് അല്ല."
ഇബ്നു അബീ മൂസ رحمه الله പറഞ്ഞു: "ഇതൊരു സുന്നത്തുൽ മുഅക്കദ (ശക്തമായ സുന്നത്ത്) ആണ്, നിർബന്ധമുള്ളതല്ല എന്ന് അഭിപ്രായമുണ്ട്."
ഇതാണ് മാലിക് رحمه الله യുടെയും ശാഫിഈ മദ്ഹബിലെ ഭൂരിഭാഗം പണ്ഡിതന്മാരുടെയും അഭിപ്രായം. കാരണം:
ഗ്രാമീണനായ ഒരാൾ അഞ്ച് നമസ്കാരങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചപ്പോൾ, "ഇതല്ലാത്ത മറ്റെന്തെങ്കിലും എൻ്റെ മേൽ നിർബന്ധമുണ്ടോ?" എന്ന് ചോദിച്ചു. അപ്പോൾ നബി صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞു: "ഇല്ല, നീ സ്വമേധയാ ചെയ്യുന്നത് ഒഴികെ."
നബി صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞ ഹദീസ്: "അഞ്ച് നമസ്കാരങ്ങളാണ് അല്ലാഹു അടിമയുടെ മേൽ നിർബന്ധമാക്കിയത്..." (തുടങ്ങിയ ഹദീസുകൾ).
അതുപോലെ, റുകൂഉം സുജൂദും ഉള്ള നമസ്കാരമായിട്ടും അതിന് ബാങ്ക് നിയമമാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. അതിനാൽ, ഇസ്തിസ്ഖാഅ് (മഴ തേടിയുള്ള നമസ്കാരം), കുസൂഫ് (ഗ്രഹണ നമസ്കാരം) എന്നിവ പോലെ, മതപരമായി അത് അടിസ്ഥാനപരമായി നിർബന്ധമായി വരുന്നില്ല.
ശൈഖുൽ ഇസ്ലാം ഇബ്നു തൈമിയ്യ رحمه الله അഭിപ്രായപ്പെട്ടത്, പെരുന്നാൾ നമസ്കാരം വാജിബ് അലൽ അഅ്യാൻ (ഓരോ വ്യക്തിക്കും നിർബന്ധം) ആണെന്നാണ്. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: "നിർബന്ധമില്ല എന്ന് പറയുന്നവരുടെ അഭിപ്രായം തീർത്തും ബലഹീനമാണ്. കാരണം, ഇത് ഇസ്ലാമിൻ്റെ ഏറ്റവും വലിയ ചിഹ്നങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. ജുമുഅയെക്കാൾ വലിയ രൂപത്തിൽ ആളുകൾ ഇതിനായി ഒരുമിച്ചുകൂടുന്നു. ഇതിൽ തക്ബീറുകൾ നിയമമാക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു."
അദ്ദേഹം തുടർന്നു പറഞ്ഞു: "ഇത് വ്യക്തിഗതമായി നിർബന്ധമാണ് എന്ന അഭിപ്രായമാണ്, ഫർള് അലൽ കിഫായ ആണെന്ന അഭിപ്രായത്തേക്കാൾ ശക്തം. ഇനി, ഇത് ഐച്ഛികമാണ് (തത്വവ്വുഅ്) എന്ന് പറയുന്നവരുടെ അഭിപ്രായം വളരെ ദുർബലമാണ്. കാരണം, ഇത് നബി صلى الله عليه وسلم കൽപ്പിക്കുകയും, നബി صلى الله عليه وسلم യും ഖലീഫമാരും മുസ്ലിംകളും നബി صلى الله عليه وسلم ക്ക് ശേഷം പതിവാക്കുകയും ചെയ്ത കാര്യമാണ്. പെരുന്നാൾ നമസ്കാരം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഒരു ഇസ്ലാമിക കേന്ദ്രം പോലും ഇന്നുവരെ അറിയപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ഇത് ഇസ്ലാമിൻ്റെ ഏറ്റവും മഹത്തായ ചിഹ്നങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്."
ഹദീസില് നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്
تهنئة وتبريكات بمناسبة اليوم الوطني السادس والتسعين للمملكة العربية السعودية
🇸🇦🇸🇦🇸🇦 بسم الله الرحمن الرحيم تهنئة وتبريكات بمناسبة اليوم الوطني السادس والتسعين للمملكة العربية السعودية يطيب لي أن أر...
-
عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، أبو ...
-
സ്ത്രീയുടെ മാനവും അന്തസ്സും സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ ഇസ്ലാമിന്റെ കരുതൽ മഹിളകളുടെ അഭിമാനവും പരിശുദ്ധിയും കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നതിനായി ഇസ്ലാമിക ...
-
عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، أبو...
.jpeg)
