409 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 149- دروس الحديث - ബലിപെരുന്നാളിന് ബലി അറുക്കേണ്ടതെപ്പോള്‍?

  

عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، 

أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ)  

ബലിപെരുന്നാളിന്  ബലി അറുക്കേണ്ടതെപ്പോള്‍? 

149 - عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ رضي الله عنه قَالَ: ((خَطَبَنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ الأَضْحَى بَعْدَ الصَّلاةِ، فَقَالَ: مَنْ صَلَّى صَلاتَنَا وَنَسَكَ نُسُكَنَا فَقَدْ أَصَابَ النُّسُكَ، وَمَنْ نَسَكَ قَبْلَ الصَّلاةِ فَلا نُسُكَ لَهُ. فَقَالَ أَبُو بُرْدَةَ بْنُ نِيَارٍ - خَالُ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ - يَا رَسُولَ اللَّهِ، إنِّي نَسَكْتُ شَاتِي قَبْلَ الصَّلاةِ. وَعَرَفْتُ أَنَّ الْيَوْمَ يَوْمُ أَكْلٍ وَشُرْبٍ. وَأَحْبَبْتُ أَنْ تَكُونَ شَاتِي أَوَّلَ مَا يُذْبَحُ فِي بَيْتِي. فَذَبَحْتُ شَاتِي، وَتَغَذَّيْتُ قَبْلَ أَنْ آتِيَ الصَّلاةَ. فَقَالَ: شَاتُكَ شَاةُ لَحْمٍ. قَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، فَإِنَّ عِنْدَنَا عِنَاقاً هِيَ أَحَبُّ إلَيَّ مِنْ شَاتَيْنِ أَفَتُجْزِي عَنِّي؟ قَالَ: نَعَمْ، وَلَنْ تَجْزِيَ عَنْ أَحَدٍ بَعْدَكَ)) . 

അൽ ബറാഅ് ബ്നു ആസിബ് رضي الله عنه നിവേദനം: അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: "ബലിപെരുന്നാൾ ദിവസം, നമസ്കാരത്തിന് ശേഷം നബി صلى الله عليه وسلم ഞങ്ങള്‍ക്ക് ഖുത്ബ നിർവ്വഹിച്ചു. എന്നിട്ട് അവിടുന്ന് പറഞ്ഞു: 'ആരെങ്കിലും നമ്മുടെ നമസ്കാരം നിർവ്വഹിക്കുകയും നമ്മുടെ ബലി (നുസുക്ക്) അറുക്കുകയും ചെയ്താൽ, അവൻ ബലി കൃത്യമായി നിർവ്വഹിച്ചു. ആരെങ്കിലും നമസ്കാരത്തിന് മുമ്പ് ബലി നടത്തിയാൽ, അവന് ബലിയില്ല.' അപ്പോൾ, അൽബറാഅ് ബ്നു ആസിബിൻ്റെ അമ്മാവനായ അബൂ ബുർദഃ ബ്നു നിയാർ رضي الله عنه ചോദിച്ചു: 'അല്ലാഹുവിൻ്റെ ദൂതരേ, ഞാൻ നമസ്കാരത്തിന് മുമ്പ് എൻ്റെ ആടിനെ അറുത്തു. ഇന്ന് ഭക്ഷിക്കുകയും പാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യേണ്ട ദിവസമാണെന്ന് എനിക്കറിയാമായിരുന്നു. എൻ്റെ വീട്ടിൽ ആദ്യം അറുക്കപ്പെടുന്നത് എൻ്റെ ആടായിരിക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. അതിനാൽ, ഞാൻ എൻ്റെ ആടിനെ അറുത്ത്, നമസ്കാരത്തിന് വരുന്നതിന് മുമ്പ് പ്രാതല്‍  ഭക്ഷിച്ചു.' അപ്പോൾ നബി صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞു: 'നിൻ്റെ ആട് വെറും മാംസത്തിനുള്ള ആടാണ് (ബലിയായി പരിഗണിക്കുകയില്ല).' അദ്ദേഹം (അബൂ ബുർദഃ) ചോദിച്ചു: 'അല്ലാഹുവിൻ്റെ ദൂതരേ, ഞങ്ങളുടെ അടുക്കൽ ഒരു വയസ്സ് തികയാത്ത ഒരു പെണ്ണാട് (عِنَاق) ഉണ്ട്. അത് എനിക്ക് രണ്ട് ആടുകളേക്കാൾ പ്രിയപ്പെട്ടതാണ്. അത് എനിക്ക് മതിയാകുമോ (ബലിയായി സ്വീകരിക്കുമോ)?' അവിടുന്ന് പറഞ്ഞു: 'അതെ, നിനക്കത് മതിയാകും, എന്നാൽ നിനക്ക് ശേഷം മറ്റൊരാൾക്കും അത് മതിയാകുകയില്ല.' "

വിവരണം

  നബി صلى الله عليه وسلم നമുക്ക് പെരുന്നാളിൻ്റെ നിർബന്ധ കാര്യങ്ങളും, സുന്നത്തുകളും, മര്യാദകളും പഠിപ്പിച്ചു തന്നിട്ടുണ്ട്. ബലിപെരുന്നാൾ നമസ്കാരത്തിൻ്റെ സമയവും അതിൻ്റെ രൂപവും, ഇസ്‌ലാമിൻ്റെ മഹത്തായ ചിഹ്നങ്ങളിലൊന്നായ ഉദ്ഹിയ്യത്ത് (ബലി) അറുക്കേണ്ട സമയവും അതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഈ ബലി, കൃത്യമായ സമയപരിധിയുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ്. അതിനുമുമ്പോ ശേഷമോ അത് അനുവദനീയമല്ല.

    ഈ ഹദീസിൽ, അൽ ബറാഅ് ബ്നു ആസിബ് رضي الله عنه നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: നബി صلى الله عليه وسلم ഈദുൽ അദ്ഹയുടെ ദിവസം നമസ്കാരത്തിന് ശേഷം  ഖുത്ബ നിർവ്വഹിച്ചു. എന്നിട്ട് അവിടുന്ന് ജനങ്ങൾക്ക് വിശദീകരിച്ചു: "ആരെങ്കിലും മുസ്‌ലിംകളോടൊപ്പം പെരുന്നാൾ നമസ്കരിച്ച ശേഷം ബലിയറുത്താൽ, അവൻ നിയമപരമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട ആരാധനയോട് യോജിച്ചു. ആ ബലിയുടെ പ്രതിഫലം അവന് ലഭിക്കും. എന്നാൽ, ആരെങ്കിലും നമസ്കാരത്തിന് മുമ്പ് ബലിയറുത്താൽ, അവന് ബലിയില്ല (അഥവാ ബലിയുടെ പ്രതിഫലം ലഭിക്കുകയില്ല)."

    അപ്പോൾ, അൽ ബറാഅ് ബ്നു ആസിബിൻ്റെ അമ്മാവനായ അബൂ ബുർദഃ ബ്നു നിയാർ رضي الله عنه എഴുന്നേറ്റു. താൻ നമസ്കാരത്തിന് മുമ്പ് ആടിനെ അറുത്തു എന്ന് അദ്ദേഹം അറിയിച്ചു. അതിനുള്ള കാരണമായി അദ്ദേഹം പറഞ്ഞത്, ബലിപെരുന്നാൾ ഭക്ഷിക്കുകയും പാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യേണ്ട ദിവസമാണെന്നും, തൻ്റെ വീട്ടിൽ ആദ്യം അറുക്കുന്നത് തൻ്റെ ആടായിരിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചതുകൊണ്ടുമാണ് താൻ അങ്ങനെ ചെയ്തതെന്നുമാണ്. നമസ്കാരത്തിന് വരുന്നതിന് മുമ്പ് താൻ അതിൽ നിന്ന് ഭക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു.

    അപ്പോൾ നബി صلى الله عليه وسلم മറുപടി നൽകി: "നീ അറുത്ത ആട് വെറും മാംസത്തിനുള്ള ആട് മാത്രമാണ്. അത് ബലിയായി സ്വീകാര്യമല്ല. അതിന് ബലിയുടെ പ്രതിഫലം ലഭിക്കുകയില്ല. അത് ആരാധന ഉദ്ദേശിക്കാതെ വെറും ഭക്ഷണം കഴിക്കാനുള്ള പതിവ് അറവ് മാത്രമാണ്."

    തുടർന്ന്, അബൂ ബുർദഃ رضي الله عنه പറഞ്ഞു: തൻ്റെ കൈവശം ഒരു വയസ്സ് തികയാത്ത ഒരു പെണ്ണാട് (ഇനാഖ്) മാത്രമേ ഉള്ളൂ. (ഇനാഖ്: ഒരു വയസ്സിന് താഴെയുള്ള പെണ്‍ ആട്). എങ്കിലും, മറ്റ് രണ്ട് ആടുകളേക്കാൾ ആ ആടാണ്  തനിക്ക് പ്രിയങ്കരം. അതിനാൽ, ആ ചെറിയ ആടിനെ ബലിയായി സ്വീകാര്യമാകുമോ എന്ന് അദ്ദേഹം നബി رضي الله عنه യോട് ചോദിച്ചു.

 നബി صلى الله عليه وسلم അദ്ദേഹത്തിന് അതിനെ അറുക്കാൻ ഇളവ് നൽകി. കാരണം, അദ്ദേഹത്തിന് മറ്റൊന്ന് സ്വന്തമായി ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ആ സന്ദര്‍ഭത്തില്‍ അവിടുന്ന് മറുപടി നൽകി: "അത് നിനക്ക് മാത്രമായി മതിയാകും, നിനക്ക് ശേഷം ഈ സമുദായത്തിൽ മറ്റൊരാൾക്കും അത് മതിയാകുകയില്ല." ഒരു വയസ്സിന് താഴെയുള്ള ആടുകൾ ബലിക്കായി സ്വീകാര്യമല്ല എന്ന് ഇതിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കാം. ഒരു വയസ്സ് പൂർത്തിയാക്കി രണ്ടാം വയസ്സിലേക്ക് കടന്നതോ അതിൽ കൂടുതലുള്ളതോ ആണ് ആടുകളിൽ നിന്ന് ബലിയായി സ്വീകാര്യമാകുന്നത്.

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍

1- നന്മകൾ ചെയ്യുന്നതിൽ മത്സരിക്കുക, ധൃതി കാണിക്കുക.

2- ഈ ഹദീസിൽ അബൂ ബുർദഃ رضي الله عنه വിൻ്റെ ശ്രേഷ്ഠത വ്യക്തമാക്കുന്നു.

3- നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ ചര്യ ജനങ്ങള്‍ക്ക് എളുപ്പമാക്കലും ലഘൂകരിക്കലുമാണ് എന്ന് ഇതിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.

4- പെരുന്നാൾ നമസ്കാരത്തിൽ ഖുത്ബക്ക് മുമ്പ് നമസ്കരിക്കല്‍ നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ ചര്യയാണ്.

4- ആരെങ്കിലും നമസ്കാരത്തിലും ഖുത്ബയിലും പങ്കെടുത്ത ശേഷം ബലിയറുത്താൽ അവൻ നബിചര്യയെ പിൻപറ്റുകയും അതനുസരിച്ച് നേട്ടം കൈവരിക്കുകയും ചെയ്തു.

5- ഈദുൽ അദ്ഹയുടെ (ബലിപെരുന്നാൾ) ദിവസത്തെ ബലിയറുക്കാനുള്ള സമയം പെരുന്നാൾ നമസ്കാരം അവസാനിക്കുന്നതോടെ ആരംഭിക്കുന്നു.

6- പെരുന്നാൾ ദിവസം സന്തോഷത്തിൻ്റെയും ആനന്ദത്തിന്‍റെയും, തിന്നുകയും കുടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിൻ്റെയും ദിവസമാണ്. 

7- അബൂ ബുർദഃ رضي الله عنه ന് മാത്രം ഒരു പെണ്ണാട് (ഇനാഖ്) മതിയാകും എന്ന് നബി صلى الله عليه وسلم പ്രത്യേകമായി അനുവദിച്ചത്, അദ്ദേഹത്തിന് മാത്രമാണ്, ഉമ്മത്തിലെ മറ്റുള്ളവര്‍ക്ക് അത് ബാധകമല്ല. നമസ്കാരത്തിന് മുമ്പ് അരുക്കുന്നതിന്‍റെ ഗൗരവം അറിയാതെ അറുത്തതിനാലാണ് ഈ ഇളവ് അദീഹത്തിന് ലഭിച്ചത്.

8- കൽപ്പിക്കപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ, ആജ്ഞയുടെ താൽപര്യത്തിന് വിപരീതമായി സംഭവിച്ചാൽ, അജ്ഞത കാരണം അതിൽ ഒഴിവുകഴിവ് ലഭിക്കുകയില്ല എന്ന് ഇതിൽ തെളിവുണ്ട്. കൽപ്പിക്കപ്പെട്ട കാര്യം നിർവ്വഹിക്കുന്നതുവരെ ബാധ്യത നിലനിൽക്കും. എന്നാൽ നിരോധിക്കപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ ഇതിന് വിപരീതമാണ്.