428 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 168- دروس الحديث - സ്ത്രീകള്‍ മയ്യിത്തിനെ അനുഗമിക്കല്‍

 

عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، 

أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ)  

സ്ത്രീകള്‍ മയ്യിത്തിനെ അനുഗമിക്കല്‍

168 - عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ الأَنْصَارِيَّةِ رضي الله عنها قَالَتْ: ((نُهِينَا عَنْ اتِّبَاعِ الْجَنَائِزِ وَلَمْ يُعْزَمْ عَلَيْنَا)) .

ഉമ്മു അത്വിയ്യ അൽ-അൻസാരിയ്യ رضي الله عنها നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: "ജനാസകളെ അനുഗമിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് ഞങ്ങൾ (സ്ത്രീകൾ) വിലക്കപ്പെട്ടു. എന്നാൽ ആ വിലക്ക് ഞങ്ങളുടെ മേൽ അത്ര കർക്കശമാക്കിയിരുന്നില്ല."

വിവരണം

    ഒരു മുസ്‌ലിമിന് മറ്റൊരു മുസ്‌ലിമിനോടുള്ള ബാധ്യതകളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ് ജനാസയെ അനുഗമിക്കുക എന്നത്. എന്നാൽ ഇക്കാര്യത്തിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് പുരുഷന്മാരിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ പ്രത്യേക നിയമങ്ങളാണുള്ളത്.

    ഈ ഹദീസിലൂടെ പ്രമുഖ സ്വഹാബി വനിത ഉമ്മു അത്വിയ്യ അൽ-അൻസാരിയ്യ رضي الله عنها വിശദീകരിക്കുന്നത്, ജനാസയെ അനുഗമിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് നബി صلى الله عليه وسلم സ്ത്രീകളെ വിലക്കി എന്നാണ്. സ്ത്രീകൾ ജനാസയോടൊപ്പം പോകുന്നത് അവർക്ക് തന്നെ പ്രയാസമുണ്ടാക്കാനോ അല്ലെങ്കിൽ അവർ മുഖേന മറ്റുള്ളവർക്ക് ഫിത്‌ന ഉണ്ടാവാനോ കാരണമായേക്കാം എന്നതിനാലാണ് ഈ വിലക്ക്. കൂടാതെ, മരണവേളകളിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് പുരുഷന്മാരേക്കാൾ ക്ഷമ കുറയാനുള്ള സാധ്യതയും കണക്കിലെടുത്തിട്ടുണ്ട്. പുരുഷന്മാർക്കെന്നപോലെ സ്ത്രീകൾക്കും മതപരമായ ഉപദേശങ്ങൾ നൽകേണ്ടതിന്‍റെ പ്രാധാന്യം ഈ ഹദീസ് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

   തുടർന്ന് അവർ ഇപ്രകാരം പറയുന്നു: "ഞങ്ങളുടെ മേൽ അത് കർക്കശമാക്കിയിരുന്നില്ല". അതായത്, മറ്റു ഹറാമായ കാര്യങ്ങളെ വിലക്കുന്നത് പോലെ അത്ര കർശനമായ ഒരു നിരോധനം ഇതിൽ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അല്ലെങ്കിൽ, പുരുഷന്മാർക്ക് ജനാസയെ അനുഗമിക്കൽ നിർബന്ധമാക്കിയത് (വാജിബ്) പോലെ സ്ത്രീകൾക്ക് അത് നിർബന്ധമാക്കിയിരുന്നില്ല എന്നും ഇതിന് അർത്ഥമുണ്ട്. ഇത് ഉമ്മു അത്വിയ്യ رضي الله عنها തന്‍റെ നിരീക്ഷണത്തിലൂടെ മനസ്സിലാക്കിയതാവാം.

    ജനാസയെ അനുഗമിക്കുന്നതും (അതിനോടൊപ്പം ഖബറിസ്ഥാനിലേക്ക് പോകൽ) ഖബർ സിയാറത്ത് ചെയ്യുന്നതും തമ്മിൽ വിധിയിൽ വ്യത്യാസമുണ്ട്. കാരണം, ജനാസയെ അനുഗമിക്കുന്നത് മരണം നടന്ന ഉടനെയാണ്; ആ സമയത്ത് മാനസിക വിഷമം ഏറ്റവും തീവ്രമായിരിക്കും. സങ്കടം നിയന്ത്രിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള ആ ഘട്ടത്തിൽ സ്ത്രീകൾ അവിടെ ഹാജരാകുന്നത് ഒഴിവാക്കുന്നതാണ് ഉത്തമം. എന്നാൽ സിയാറത്ത് എന്നത് പിന്നീട് എപ്പോഴെങ്കിലും ചെയ്യുന്നതാണ്, അപ്പോഴേക്കും മനസ്സ് ശാന്തമായിട്ടുണ്ടാകും. ഖബ്ര്‍ സന്ദര്‍ശനവും സ്ത്രീകള്‍ക്ക് പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കപ്പെട്ട കാര്യമല്ല. 

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍

1- സ്ത്രീകൾ ജനാസയെ അനുഗമിക്കുന്നത് നബി صلى الله عليه وسلم വിലക്കിയിട്ടുണ്ട്. 

2- ഇത്തരം സങ്കടകരമായ കാഴ്ചകളും വൈകാരികമായ സാഹചര്യങ്ങളും താങ്ങാനുള്ള കരുത്ത് സ്ത്രീകൾക്ക് കുറവായിരിക്കും എന്നതാണ് ഇതിന്‍റെ പ്രധാന കാരണം. തൽഫലമായി, ഒരു വിശ്വാസിക്ക് നിർബന്ധമായ ക്ഷമക്ക് വിരുദ്ധമായ രീതിയിൽ അമിതമായ കരച്ചിലോ ദുഖപ്രകടനമോ അവരിൽ നിന്ന് പ്രകടമായേക്കാം.

3- അടിസ്ഥാനപരമായി നബി صلى الله عليه وسلم ഒരു കാര്യം വിലക്കിയാൽ അത് നിഷിദ്ധം (ഹറാം) എന്ന അർത്ഥത്തിലാണ് വരുന്നത്. എന്നാൽ ഉമ്മു അത്വിയ്യ رضي الله عنها സാഹചര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കിയത് ഈ വിലക്ക് അത്ര കർക്കശമായ (ഹറാം എന്ന നിലയിലുള്ള) ഒന്നല്ല എന്നാണ്. എങ്കിലും, ജനാസയെ അനുഗമിക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ ഈ ഹദീസിനേക്കാൾ ശക്തമായ വിലക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്ന മറ്റ് ഹദീസുകളും വന്നിട്ടുണ്ട്.