414 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 154- دروس الحديث - ഗ്രഹണ സമയത്ത് നമസ്കാരവും പ്രാര്‍ത്ഥനകളുമായി കഴിയല്‍

  

عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، 

أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ)  

ഗ്രഹണ സമയത്ത് നമസ്കാരവും പ്രാര്‍ത്ഥനകളുമായി കഴിയല്‍

154 - عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ عُقْبَةَ بْنِ عَمْرٍو الأَنْصَارِيِّ الْبَدْرِيِّ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم: ((إنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ، يُخَوِّفُ اللَّهُ بِهِمَا عِبَادَهُ، وَإِنَّهُمَا لا يَنْخَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ مِنْ النَّاسِ. فَإِذَا رَأَيْتُمْ مِنْهَا شَيْئًا فَصَلُّوا، وَادْعُوا حَتَّى يَنْكَشِفَ مَا بِكُمْ)) .

അബൂ മസ്ഊദ് ഉഖ്ബത്ത് ബ്നു അംറ് അൽ-അൻസ്വാരി അൽ-ബദ് രി رضي الله عنه നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: അല്ലാഹുവിൻ്റെ റസൂൽ صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞു:"നിശ്ചയം, സൂര്യനും ചന്ദ്രനും അല്ലാഹുവിൻ്റെ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളിൽപ്പെട്ട രണ്ട് ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളാണ്. അതുരണ്ടും കൊണ്ട് അല്ലാഹു തൻ്റെ അടിമകളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നു. മനുഷ്യരിൽ ഒരാളുടെയും മരണം നിമിത്തം അവ രണ്ടിനും ഗ്രഹണം സംഭവിക്കുകയില്ല. അതിനാൽ, അവയിൽ നിന്ന് എന്തെങ്കിലും നിങ്ങൾ കണ്ടാൽ, നിങ്ങൾക്ക് വന്ന ആ അവസ്ഥ നീങ്ങുന്നത് വരെ നിങ്ങൾ നമസ്കരിക്കുകയും പ്രാർത്ഥിക്കുകയും ചെയ്യുക."

വിവരണം

    സൂര്യനും ചന്ദ്രനും അല്ലാഹുവിന്‍റെ മഹത്തായ രണ്ട് ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളാണ്. അവയുടെ ചലനവും തുടർച്ചയായ ആഗമനവും സ്രഷ്ടാവിൻ്റെ കൃത്യതയെയും അവൻ്റെ സൃഷ്ടിപ്പിലുള്ള പൂർണ്ണതയെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇവയ്ക്ക് ഗ്രഹണം സംഭവിക്കുമ്പോൾ, ഇത് അവ മറഞ്ഞുപോകുന്നതിലുള്ള ഭയത്തെയും അന്ത്യനാൾ സംഭവിക്കുന്നതിലുള്ള ആശങ്കയെയും വിളിച്ചോതുന്നു, കൂടാതെ നമസ്കാരം, പ്രാർത്ഥന എന്നിവയിലൂടെ അല്ലാഹുവിൻ്റെ അടുത്തേക്ക് അഭയം തേടാൻ അത് നമ്മെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.

   നബി (ﷺ)യുടെ കാലത്ത് അവിടുത്തെ പുത്രൻ ഇബ്റാഹീം (മാരിയത്തുൽ ഖിബ്ത്വിയ്യയിൽ ജനിച്ച പുത്രൻ, പതിനെട്ട് മാസം പ്രായമുള്ളപ്പോൾ മരണപ്പെട്ടു) മരണപ്പെട്ട ദിവസം സൂര്യഗ്രഹണം ഉണ്ടായി എന്നാണ്. ഗ്രഹണം (കുസൂഫ്): അല്ലാഹുവിൻ്റെ ഒരു സാധാരണ കാരണം കൊണ്ട് സൂര്യൻ്റെയോ ചന്ദ്രൻ്റെയോ പ്രകാശം മറയുന്നതിനാണ് ഇത് പറയുന്നത്. സൂര്യന് 'കുസൂഫ്' എന്നും ചന്ദ്രന് 'ഖുസൂഫ്' എന്നും സാധാരണയായി ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ ചിലപ്പോൾ രണ്ട് പദങ്ങളും രണ്ട് ഗ്രഹങ്ങങ്ങള്‍ക്കും ഉപയോഗിക്കാറുമുണ്ട്. ഇബ്റാഹീമിന്‍റെ മരണം നിമിത്തമാണ് സൂര്യന് ഗ്രഹണം സംഭവിച്ചതെന്ന് ആളുകൾ പറഞ്ഞു; ഈ സംഭവം മഹത്തായ ഒരാളുടെ മരണം നിമിത്തമല്ലാതെ ഉണ്ടാകില്ല എന്ന് അവർ ധരിച്ചതിനാലാണിത്. അപ്പോൾ നബി (ﷺ) അവർക്ക് ഈ തെറ്റിദ്ധാരണ തിരുത്തിക്കൊടുത്തു. അവിടുന്ന് പറഞ്ഞു: "സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ഒരാളുടെയും മരണം നിമിത്തമോ, ജീവിതം നിമിത്തമോ ഗ്രഹണം സംഭവിക്കുകയില്ല." എന്നിട്ട് അവിടുന്ന് അത് കാണുമ്പോൾ അവർ ചെയ്യേണ്ടത് എന്താണെന്ന് കൽപ്പിച്ചു കൊണ്ട് പറഞ്ഞു: "അതിനാൽ, നിങ്ങൾ അത് കണ്ടാൽ നമസ്കരിക്കുകയും അല്ലാഹുവോട് പ്രാർത്ഥിക്കുകയും ചെയ്യുക." അതായത്, സൂര്യഗ്രഹണമോ ചന്ദ്രഗ്രഹണമോ കണ്ടാൽ, നിങ്ങൾ ഗ്രഹണം നീങ്ങുന്നത് വരെ നമസ്കാരത്തിലേക്ക് അഭയം തേടുകയും, അല്ലാഹുവോട് പ്രാർത്ഥിക്കുകയും വിനയം കാണിക്കുകയും ചെയ്യുക. ഗ്രഹണ നമസ്കാരത്തിൻ്റെ രൂപം: അത് രണ്ട് റക്അത്തുകളാണ്, ഓരോ റക്അത്തിലും രണ്ട് നിർത്തങ്ങൾ, രണ്ട് ഖിറാഅത്തുകൾ, രണ്ട് റുകൂഅുകൾ, രണ്ട് സുജൂദുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു, ഗ്രഹണം നീണ്ടുനിന്നാലും ഇല്ലെങ്കിലും ഇങ്ങനെ തന്നെയാണ് നമസ്കരിക്കേണ്ടത്.

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍

1- ഗ്രഹണം സംഭവിക്കുമ്പോൾ നമസ്കരിക്കുകയും പ്രാർത്ഥിക്കുകയും ചെയ്യാനുള്ള അറിയിപ്പ് ഈ ഹദീസിലുണ്ട്. 

2- നമസ്കാരം അവസാനിക്കേണ്ടത് ഗ്രഹണം നീങ്ങുന്നതോടെയാണ്. ഗ്രഹണം നീങ്ങുന്നതിനു മുമ്പ് നമസ്കാരം അവസാനിച്ചാൽ പോലും, അത് നീങ്ങുന്നത് വരെ ആളുകൾ പ്രാർത്ഥനയും ദിക്റുകളും തുടരണം.

3- ഹദീസിൻ്റെ ബാഹ്യമായ അർത്ഥം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, നമസ്കാരം നിരോധിക്കപ്പെട്ട സമയത്താണ് ഗ്രഹണം സംഭവിക്കുന്നതെങ്കിൽ പോലും അവർ നമസ്കരിക്കും എന്നാണ്. കാരണം, ഇത് കാരണങ്ങളോട് ബന്ധപ്പെട്ട നമസ്കാരങ്ങളിൽ (ذوات الأسباب) ഉൾപ്പെടുന്നു, അത് അതിൻ്റെ കാരണം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ എപ്പോഴും നമസ്കരിക്കാവുന്നതാണ്.

4- ഗ്രഹണം ഉണ്ടാക്കുന്നതിലെ യുക്തി (ഹിക്മത്ത്)  അടിമകളെ ഭയപ്പെടുത്തുക, അല്ലാഹുവിൻ്റെ ശിക്ഷയെക്കുറിച്ച് അവർക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുക, അശ്രദ്ധയിൽ കഴിഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഹൃദയങ്ങളെ ഇളക്കി ഉണർത്തുക, കൂടാതെ അന്ത്യനാളിൽ സംഭവിക്കാനിരിക്കുന്ന കാര്യങ്ങളുടെ ഒരു മാതൃക ജനങ്ങൾക്ക് കാണിച്ചുകൊടുക്കുക എന്നിവയാണ്.

5- ഗ്രഹങ്ങൾ കാര്യങ്ങളിൽ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നു എന്ന് അജ്ഞാനകാലത്തുള്ളവർ (ജാഹിലിയ്യ കാലക്കാർ) വിശ്വസിച്ചിരുന്നതിനെ നിഷേധിക്കുന്നു.

6- അല്ലാഹുവിൻ്റെ കഴിവും അവൻ അവൻ്റെ സൃഷ്ടികളിൽ നടത്തുന്ന ഇടപെടലുകളും വ്യക്തമാക്കുന്നു.

7- പ്രയാസങ്ങളും കഠിനമായ സന്ദർഭങ്ങളും ഉണ്ടാകുമ്പോൾ അല്ലാഹുവിലേക്ക് മടങ്ങിച്ചെല്ലൽ നിർബന്ധമാണ് എന്ന് അറിയിക്കുന്നു.