436 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 176- دروس الحديث - സകാത്ത് നിര്‍ബന്ധം

عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، 

أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ)  

സകാത്ത് നിര്‍ബന്ധം 

كتابُ الزكاةِ

176 - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ رضي الله عنهما قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - لِمُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ حِينَ بَعَثَهُ إلَى الْيَمَنِ: ((إنَّك سَتَأْتِي قَوْماً أَهْلَ كِتَابٍ. فَإِذَا جِئْتَهُمْ: فَادْعُهُمْ إلَى أَنْ يَشْهَدُوا أَنْ لا إلَهَ إلاَّ اللَّهُ، وَأَنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اللَّهِ. فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لَكَ بِذَلِكَ فَأَخْبِرْهُمْ: أَنَّ اللَّهَ قَدْ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ. فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لَك بِذَلِكَ، فَأَخْبِرْهُمْ: أَنَّ اللَّهَ قَدْ فَرَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً، تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ. فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لَك بِذَلِكَ، فَإِيَّاكَ وَكَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ. وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ. فَإِنَّهُ لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌ)) .
صدقة: زكاة، وسميت الزكاة صدقة لأَنها دليل على الصدق في الإِيمان.
كرائم: جمع «كريمة» أَي نفيسة

അബ്ദുല്ലാഹി ബ്നു അബ്ബാസ് رضي الله عنهما യിൽ നിന്ന് നിവേദനം. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: അല്ലാഹുവിന്‍റെ റസൂൽ صلى الله عليه وسلم, മുആദ് ബ്നു ജബൽ رضي الله عنه വിനെ യെമനിലേക്ക് അയക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തോട് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു: "നിശ്ചയമായും വേദക്കാരായ (അഹ്ലുൽ കിതാബ്) ഒരു ജനതയുടെ അടുത്തേക്കാണ് താങ്കൾ ചെല്ലുന്നത്. അതുകൊണ്ട് താങ്കൾ അവിടെ ചെന്നാൽ, 'അല്ലാഹുവല്ലാതെ മറ്റൊരു ദൈവവുമില്ലെന്നും, മുഹമ്മദ് അല്ലാഹുവിന്‍റെ ദൂതനാണെന്നും' സാക്ഷ്യം വഹിക്കാൻ അവരെ ക്ഷണിക്കുക.

    ആ കാര്യത്തിൽ അവർ താങ്കളെ അനുസരിച്ചാൽ, എല്ലാ രാപ്പകലുകളിലുമായി (ഒരു ദിവസത്തിൽ) അല്ലാഹു അവർക്ക് അഞ്ച് നേരത്തെ നമസ്കാരം നിർബന്ധമാക്കിയിട്ടുണ്ടെന്ന് അവരെ അറിയിക്കുക. ആ കാര്യത്തിലും അവർ താങ്കളെ അനുസരിച്ചാൽ, അല്ലാഹു അവരുടെ മേൽ സകാത്ത് (സ്വദഖ) നിർബന്ധമാക്കിയിട്ടുണ്ടെന്ന് അവരെ അറിയിക്കുക. അത് അവരുടെ കൂട്ടത്തിലെ സമ്പന്നരിൽ നിന്ന് ഈടാക്കുകയും, അവരിലെ തന്നെ ദരിദ്രർക്ക് നൽകപ്പെടുകയും വേണം.

    അതും അവർ അനുസരിച്ചാൽ, അവരുടെ അമൂല്യമായ (ഏറ്റവും നല്ല) സ്വത്തുക്കൾ (സകാത്തായി) എടുക്കുന്നത് താങ്കൾ സൂക്ഷിക്കുക. അക്രമിക്കപ്പെട്ടവന്‍റെ (മർദ്ദിതന്‍റെ) പ്രാർത്ഥനയെ താങ്കൾ ഭയപ്പെടുക. കാരണം, അതിനും അല്ലാഹുവിനും ഇടയിൽ യാതൊരു മറയുമില്ല."

• (صدقة): സകാത്ത്. വിശ്വാസത്തിലെ സത്യസന്ധതയ്ക്കുള്ള തെളിവാണ് അത് എന്നതിനാലാണ് സകാത്തിന് 'സ്വദഖ' എന്ന് പേരുവന്നത്.

• (كرائم): 'കരീമ' എന്നതിന്‍റെ ബഹുവചനം. അമൂല്യമായത് അല്ലെങ്കിൽ മേന്മയേറിയത് എന്നർത്ഥം.

വിവരണം

    അല്ലാഹുവിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുന്ന ഒരു പ്രബോധകന് ഉണ്ടായിരിക്കേണ്ട ഗുണമാണ് മുൻഗണനാക്രമം പാലിക്കുക എന്നതും, പടിപടിയായി കാര്യങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുക എന്നതും. ജനങ്ങളെ പൂർണ്ണമായി മതനിയമങ്ങൾ അനുസരിക്കുന്നതിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ ഇതാവശ്യമാണ്. നബി صلى الله عليه وسلم സ്വീകരിച്ചതും അനുചരന്മാരെ പഠിപ്പിച്ചതും ഈ രീതിയാണ്.

    അബ്ദുല്ലാഹി ബ്നു അബ്ബാസ് رضي الله عنهما നിവേദനം ചെയ്ത ഈ ഹദീസ് ഈ വിഷയത്തിലെ ഒരു അടിസ്ഥാന രേഖയാണ്. ഹിജ്റ ഒമ്പതാം വർഷം (പത്താം വർഷമാണെന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്) മുആദ് ബ്നു ജബൽ رضي الله عنه വിനെ ഖുർആനും മത കാര്യങ്ങളും പഠിപ്പിക്കാനും, ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ വിധിതീർപ്പ് കൽപ്പിക്കാനും, സകാത്ത് ശേഖരിക്കാനുമായി നബി صلى الله عليه وسلم യെമനിലേക്ക് അയച്ചു.

യമാനിലേക്ക് അയക്കുന്ന  വേളയില്‍ മുആദ് رضي الله عنه വിന് നബി صلى الله عليه وسلم നൽകിയ നിർദ്ദേശങ്ങൾ:

1.  "താങ്കൾ പോകുന്നത് വേദക്കാരുടെ (അഹ്ലുൽ കിതാബ്) അടുത്തേക്കാണ്." അതിനാൽ അവരെ ആദ്യം ക്ഷണിക്കേണ്ടത് "അല്ലാഹുവല്ലാതെ ആരാധ്യനില്ലെന്നും മുഹമ്മദ് صلى الله عليه وسلم അല്ലാഹുവിന്‍റെ ദൂതനാണെന്നും" സാക്ഷ്യം വഹിക്കാനാണ്. കാരണം അതിലൂടെയാണ് ഒരാൾ ഇസ്‌ലാമിൽ പ്രവേശിക്കുന്നത്. അതില്ലാതെ മറ്റു നിയമങ്ങൾ ബാധകമാവില്ല.

2.  "അവർ അത് അനുസരിച്ചാൽ," (വിശ്വാസം അംഗീകരിച്ചാൽ), പിന്നീട് അവരെ അറിയിക്കേണ്ടത് അല്ലാഹു ദിവസവും 5 നേരത്തെ നമസ്കാരം നിർബന്ധമാക്കിയിട്ടുണ്ട് എന്നാണ്. വിശ്വാസ സാക്ഷ്യത്തിന് ശേഷം ഇസ്‌ലാമിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യവും, ആദ്യം വിചാരണ ചെയ്യപ്പെടുന്നതും നമസ്കാരമാണ്.

3.  "അതും അവർ അനുസരിച്ചാൽ," അവരുടെ സമ്പന്നരിൽ നിന്ന് ഈടാക്കി ദരിദ്രർക്ക് നൽകുന്ന 'സകാത്ത്' അല്ലാഹു നിർബന്ധമാക്കിയിട്ടുണ്ടെന്ന് അറിയിക്കുക. നിസ്വാബ് (നിശ്ചിത അളവ്) തികയുകയും വർഷം (ചാന്ദ്ര വർഷം) പൂർത്തിയാകുകയും ചെയ്ത സ്വത്തിനാണ് സകാത്ത് നൽകേണ്ടത്.

4. "അവർ അത് അനുസരിച്ചാൽ, അവരുടെ അമൂല്യമായ സ്വത്തുക്കൾ (കറാഇം) എടുക്കുന്നത് താങ്കൾ സൂക്ഷിക്കുക." അതായത്, സകാത്ത് പിരിക്കുമ്പോൾ അവരുടെ സ്വത്തുക്കളിലെ ഏറ്റവും മേന്മയേറിയത് (ഉദാഹരണത്തിന് ഏറ്റവും മികച്ച കറവപ്പശുക്കൾ, ഏറ്റവും നല്ല വിളകൾ) നിർബന്ധപൂർവ്വം എടുക്കരുത്. മറിച്ച് ഇടത്തരം നിലവാരമുള്ളതാണ് എടുക്കേണ്ടത്. ഉടമസ്ഥൻ സന്തോഷത്തോടെ നൽകിയാലല്ലാതെ, സമ്പന്നരെ പ്രയാസപ്പെടുത്താൻ പാടില്ല.

5. തുടർന്ന് നബി صلى الله عليه وسلم അക്രമം കാണിക്കുന്നതിനെതിരെ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. "മർദ്ദിതന്‍റെ (അക്രമിക്കപ്പെട്ടവന്‍റെ) പ്രാർത്ഥനയെ ഭയപ്പെടുക; അതിനും അല്ലാഹുവിനും ഇടയിൽ യാതൊരു മറയുമില്ല." നല്ല സ്വത്തുക്കൾ ബലമായി പിടിച്ചെടുക്കുന്നത് അക്രമമാണ് എന്നതിലേക്കാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. അക്രമിക്കപ്പെട്ടവന്‍റെ പ്രാർത്ഥന അല്ലാഹു തള്ളിക്കളയില്ല, അത് ഉടനടി സ്വീകരിക്കപ്പെടും.

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍

1- ലാ ഇലാഹ ഇല്ലല്ലാഹ് എന്ന സാക്ഷ്യവാക്യത്തിന്‍റെ അർത്ഥം, ആരാധനയിൽ അല്ലാഹുവിനെ മാത്രം ഏകനാക്കുകയും അവനല്ലാത്തവയെ ആരാധിക്കുന്നത് ഉപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ്.

2- 'മുഹമ്മദ് صلى الله عليه وسلم അല്ലാഹുവിന്‍റെ പ്രവാചകനാണ്' എന്നതിന്‍റെ അർത്ഥം, റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم യിലും അവിടുന്ന് കൊണ്ടുവന്ന സന്ദേശത്തിലും വിശ്വസിക്കുക, നബി صلى الله عليه وسلم യെ സത്യപ്പെടുത്തുക, അവിടുന്ന് മനുഷ്യരാശിയിലേക്കുള്ള അല്ലാഹുവിന്‍റെ അവസാനത്തെ ദൂതനാണെന്ന് അംഗീകരിക്കുക എന്നിവയാണ്.

3- അറിവുള്ളവരോടും (പണ്ഡിതന്മാർ) സംശയങ്ങൾ വച്ചുപുലർത്തുന്നവരോടും സംസാരിക്കുന്ന രീതി, അജ്ഞരായവരോട് സംസാരിക്കുന്നത് പോലെയല്ല. അതുകൊണ്ടാണ് "നീ ചെല്ലുന്നത് വേദക്കാരുടെ അടുത്തേക്കാണ്" എന്ന് പറഞ്ഞുകൊണ്ട് നബി صلى الله عليه وسلم മുആദ് رضي الله عنه വിനെ ഉണർത്തിയത്. (അഥവാ അവരോട് സംസാരിക്കാൻ തയ്യാറെടുക്കാൻ വേണ്ടി).

4- തെറ്റിദ്ധാരണകൾ പരത്തുന്നവരുടെ സംശയങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുന്നതിന് ഒരു മുസ്‌ലിമിന് തന്‍റെ മതത്തെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ അറിവ് (ഉൾക്കാഴ്ച) ഉണ്ടായിരിക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. മതവിജ്ഞാനം നേടുന്നതിലൂടെയാണത് സാധ്യമാകുക.

5- പ്രവാചകൻ صلى الله عليه وسلم നിയോഗിക്കപ്പെട്ടതോടുകൂടി ജൂത-ക്രൈസ്തവ മതങ്ങൾ അസാധുവായിരിക്കുന്നു. ഇസ്‌ലാം മതം സ്വീകരിക്കുകയും പ്രവാചകൻ  صلى الله عليه وسلم യിൽ വിശ്വസിക്കുകയും ചെയ്യാത്തിടത്തോളം അവർക്ക് പരലോകത്ത് രക്ഷ ലഭിക്കുകയില്ല.

6- യുദ്ധത്തിന് മുമ്പ് തൗഹീദിലേക്ക് (ഏകദൈവവിശ്വാസത്തിലേക്ക്) ക്ഷണിക്കണം. 

7- ഭരണാധികാരി (ഇമാം) തന്‍റെ ഉദ്യോഗസ്ഥനെ നിയോഗിക്കുമ്പോൾ, അയാൾക്ക് ആവശ്യമായ വിധിവിലക്കുകളും നിർദ്ദേശങ്ങളും നൽകണം.

8- അക്രമം പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനെതിരെയുള്ള ശക്തമായ താക്കീത് ഇതിലുണ്ട്.