437 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 177- دروس الحديث - സകാത്തിന്‍റെ നിസ്വാബ്

 

عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، 

أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ)  

സകാത്തിന്‍റെ നിസ്വാബ്

177- عن أبي سعيد الخدري رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم: ((لَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسِ أَوَاقٍ صَدَقَةٌ. وَلا فِيمَا دُونَ خَمْسِ ذَوْدٍ صَدَقَةٌ. وَلا فِيمَا دُونَ خَمْسَةِ أَوْسُقٍ صَدَقَةٌ)) .

അബൂ സഈദ് അൽ-ഖുദ്'രി رضي الله عنه നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: അല്ലാഹുവിന്‍റെ റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم അരുളി: "അഞ്ച് 'ഊഖിയ'യിൽ കുറഞ്ഞ വെള്ളിയാണെങ്കിൽ അതിന് സകാത്തില്ല. അഞ്ച് ഒട്ടകങ്ങളിൽ (ദൗദ്) കുറവാണെങ്കിൽ അതിന് സകാത്തില്ല. അഞ്ച് 'വസഖ്' (തൂക്കത്തില്‍) കുറവാണെങ്കിൽ അതിന് സകാത്തില്ല."

(أَواق): 'ഊഖിയ' എന്നതിന്‍റെ ബഹുവചനമാണ്. ഒരു ഊഖിയ എന്നാൽ 40 ദിർഹം ആണ് (അതായത് അഞ്ച് ഊഖിയ എന്നാൽ 200 ദിർഹം).

(ذود): മൂന്ന് മുതൽ പത്ത് വരെയുള്ള ഒട്ടകങ്ങൾക്കാണ് ഈ പദം ഉപയോഗിക്കുന്നത് (ഈ ഹദീസിൽ സകാത്ത് നിർബന്ധമാകുന്ന ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ എണ്ണം അഞ്ച് ഒട്ടകങ്ങളാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു).

(أَوسق): 'വസ്ഖ്' എന്നതിന്‍റെ ബഹുവചനമാണ്. ഒരു വസ്ഖ് എന്നാൽ 60 സ്വാഅ് ആണ് (അതായത് അഞ്ച് വസഖ് എന്നാൽ 300 സ്വാഅ്).

വിവരണം

  വിവിധയിനം സ്വത്തുക്കളുടെ സകാത്തിന്‍റെ നിയമങ്ങളും, സകാത്ത് നിർബന്ധമാകുന്ന കുറഞ്ഞ അളവും (നിസ്വാബ്) നബി صلى الله عليه وسلم വിശദീകരിച്ചു നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

  ഈ ഹദീസിൽ നബി صلى الله عليه وسلم വ്യക്തമാക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

    വെള്ളിയുടെ സകാത്ത്: ഒരാളുടെ കൈവശം അഞ്ച് 'ഊഖിയ'യിൽ കുറഞ്ഞ വെള്ളിയാണുള്ളതെങ്കിൽ അതിന് സകാത്തില്ല. ഒരു ഊഖിയ എന്നാൽ 40 ദിർഹം (പരിശുദ്ധമായ വെള്ളി) ആണ് . അഞ്ച് ഊഖിയ എന്നത് 200 ദിർഹത്തിന് തുല്യമാണ്. ആധുനിക തൂക്കമനുസരിച്ച് ഇത് ഏകദേശം 595 ഗ്രാം പരിശുദ്ധ വെള്ളിയാണ്. ഇതിൽ കൂടുതൽ ഉള്ളവർക്ക് ഓരോ 40 ദിർഹമിനും 1 ദിർഹം എന്ന തോതിൽ സകാത്ത് നൽകണം.

    ഒട്ടകത്തിന്‍റെ സകാത്ത്: അഞ്ച് ഒട്ടകങ്ങളിൽ കുറവുള്ളവർക്ക് സകാത്തില്ല. 'ദൗദ്' എന്നത് മൂന്ന് മുതൽ പത്ത് വരെയുള്ള ഒട്ടകക്കൂട്ടത്തിന് പറയുന്ന പേരാണ്. ഒരാളുടെ കൈവശം നാല് ഒട്ടകങ്ങളാണുള്ളതെങ്കിൽ സകാത്ത് നൽകേണ്ടതില്ല. അഞ്ച് മുതൽ ഒൻപത് വരെ ഒട്ടകങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ ഒരു ആടിനെ സകാത്തായി നൽകണം. എണ്ണം വർദ്ധിക്കുന്നതിനനുസരിച്ച് സകാത്തിന്‍റെ അളവിലും മാറ്റം വരും.

    കൃഷിയുല്‍പന്നങ്ങളുടെ: ഒരാളുടെ കൈവശം അഞ്ച് 'വസ്ഖി'ൽ കുറഞ്ഞ വിളവുകളാണുള്ളതെങ്കിൽ അതിന് സകാത്തില്ല. ഒരു വസ്ഖ് എന്നാൽ 60 സ്വാഅ് ആണ്. അഞ്ച് വസ്ഖ് എന്നാൽ 300 സ്വാഅ് വരും. ആധുനിക തൂക്കമനുസരിച്ച് ഇത് ഏകദേശം 600 കിലോ ഗ്രാം ആണ്. സൂക്ഷിച്ചുവെക്കാവുന്നതും മുഖ്യാഹാരമായി ഉപയോഗിക്കുന്നതുമായ ഈത്തപ്പഴം, ഉണക്കമുന്തിരി, ഗോതമ്പ്, ബാർലി, അരി, ചോളം തുടങ്ങിയവയ്ക്കാണ് സകാത്ത് നിർബന്ധമുള്ളത്. പഴവര്‍ഗ്ഗങ്ങള്‍ പോലെയുള്ള മറ്റു കൃഷിയുല്‍പന്നങ്ങള്‍ക്ക് അതിന്‍റെ വിലയില്‍ നിന്ന് നാണയത്തിന്‍റെ സകാത്ത് നല്‍കുകയാണ് വേണ്ടത്.  

  ചുരുക്കത്തിൽ, സകാത്ത് നിർബന്ധമാകുന്ന അളവുകൾ നിശ്ചയിക്കുന്നതിൽ ഈ ഹദീസ് ഒരു അടിസ്ഥാന രേഖയാണ്: വെള്ളിയുടെ നിസ്വാബ് 200 ദിർഹം, ഒട്ടകത്തിന്‍റെത് 5 എണ്ണം, അളക്കുകയും സൂക്ഷിച്ച് വെക്കുകയും ചെയ്യാവുന്ന കൃഷിയുല്‍പന്നങ്ങളുടെ നിസ്വാബ് 300 സ്വാഅ് അഥവാ 6 കിന്റല്‍ എന്നിങ്ങനെയാണ്.

  ഹദീസിന്‍റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, അളക്കാവുന്നതും സൂക്ഷിച്ചുവെക്കാവുന്നതുമായ വിളകളിൽ സകാത്ത് നിർബന്ധമാണ്. ഗോതമ്പ്, ബാർലി, ചോളം, കാപ്പി, അരി, പരിപ്പ് വർഗ്ഗങ്ങൾ, കരിഞ്ചീരകം തുടങ്ങിയ എല്ലാ ധാന്യങ്ങളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. പഴവർഗ്ഗങ്ങളിൽ ഈത്തപ്പഴം, ഉണക്കമുന്തിരി, പൈൻ പരിപ്പ് (صنوبر) തുടങ്ങിയവയും ഈ വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്നു.

  എന്നാൽ സകാത്ത് നിർബന്ധമില്ലാത്ത ഇനങ്ങൾ: പൊതുവെ പച്ചക്കറികൾക്കും പഴവർഗ്ഗങ്ങൾക്കും സകാത്തില്ല. അതുപോലെ വെളുത്തുള്ളി, ഉള്ളി, കാരറ്റ്, തണ്ണിമത്തൻ, ഒലിവ് തുടങ്ങിയ പയർവർഗ്ഗങ്ങൾക്കും വിളകൾക്കും സകാത്ത് ബാധകമല്ല. അവയുടെ വിലയില്‍ നിന്ന് സകാത്ത് നിര്‍ണ്ണയിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്.

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍

1- വെള്ളി, ഒട്ടകം, ധാന്യങ്ങൾ, പഴവർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവ നിശ്ചിത അളവിൽ (നിസ്വാബ്) എത്തിയാൽ സകാത്ത് നൽകൽ നിർബന്ധമാണ്.

2- ഈ മൂന്ന് കാര്യങ്ങളുടെയും നിസ്വാബ് എത്രയാണെന്ന് ഈ ഹദീസ് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

3- സകാത്ത് നിർബന്ധമാകുന്ന ഈ വസ്തുക്കൾ നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ട അളവിൽ കുറവാണെങ്കിൽ സകാത്ത് ബാധകമല്ല.

4- തൂക്കത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന വളരെ ചെറിയ കുറവ് പോലും സകാത്ത് നിർബന്ധമാകുന്നതിനെ തടയുന്നു.

5- നിസ്വാബിൽ കുറഞ്ഞ അളവിൽ സകാത്ത് ഒഴിവാക്കിയതിലെ യുക്തി; അത്രയും കുറഞ്ഞ സമ്പത്തുള്ളവരിൽ നിന്ന് സകാത്ത് ഈടാക്കുന്നത് അവർക്ക് താങ്ങാൻ കഴിയില്ല എന്നതിനാലാണ്.