446 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 186- دروس الحديث - അത്താഴത്തില്‍ ബറകത്തുണ്ട്

 

عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، 

أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ)  

അത്താഴത്തില്‍ ബറകത്തുണ്ട്

186 - عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ((تَسَحَّرُوا فَإِنَّ فِي السَّحُورِ بَرَكَةً)) .

അനസു ബ്നു മാലിക് رضي الله عنه നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: അല്ലാഹുവിന്‍റെ റസൂൽ صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞു: "നിങ്ങൾ അത്താഴം കഴിക്കുക, തീർച്ചയായും അത്താഴത്തിൽ ബറക്കത്തുണ്ട് (അനുഗ്രഹമുണ്ട്)."

• അസ്സഹൂർ (السَّحور): 'സീൻ' (س) എന്ന അക്ഷരത്തിന് 'ഫത്‌ഹ്' (അഥവാ 'അ' കാരം) നൽകി ഉച്ചരിക്കുമ്പോൾ, അത്താഴത്തിനായി കഴിക്കുന്ന ഭക്ഷണപദാർത്ഥങ്ങളെയാണ് അത് അർത്ഥമാക്കുന്നത്.

• അസ്സുഹൂർ (السُّحور): 'സീൻ' (س) എന്ന അക്ഷരത്തിന് 'ضم' (അഥവാ 'ഉ' കാരം) നൽകി ഉച്ചരിക്കുമ്പോൾ, അത്താഴം കഴിക്കുക എന്ന പ്രവൃത്തിയെയാണ് അത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

• ബറക്കത്ത് (البركة): ഈ അനുഗ്രഹം ആ സമയത്തെയും (അത്താഴ സമയം), അതുപോലെ കഴിക്കുന്ന ഭക്ഷണപാനീയങ്ങളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണ്.

വിവരണം

 ഐഹികവും പാരത്രികവുമായ എല്ലാ നന്മകളിലേക്കും നബി صلى الله عليه وسلم നമുക്ക് മാര്‍ഗ്ഗദര്‍ശനം നല്‍കിയിട്ടുണ്ട്, അതില്‍ പെട്ടതാണ് നോമ്പ് അനുഷ്ഠിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് അത്താഴത്തിന്‍റെ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നത്. 

    അത്താഴം (സഹൂർ) എന്നത് പുലർച്ചെ 'ഫജ്ർ സാദിഖിന്' തൊട്ടുമുമ്പ് കഴിക്കുന്ന ഭക്ഷണമാണ്. അത് റമദാനിലെ നിർബന്ധ നോമ്പിനായാലും സുന്നത്ത് നോമ്പിനായാലും ഒരുപോലെ ബാധകമാണ്.

    അത്താഴം കഴിക്കുന്നതിലൂടെ പലവിധത്തിലുള്ള ബറക്കത്തുകൾ ലഭിക്കുന്നു. നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ ചര്യയെ പിൻപറ്റുന്നു എന്ന പ്രതിഫലം ഇതിലൂടെ ലഭിക്കുന്നു. മുസ്‌ലിംകളുടെ നോമ്പും യഹൂദ-ക്രൈസ്തവരുടെ നോമ്പും തമ്മിലുള്ള പ്രധാന വ്യത്യാസം അത്താഴം കഴിക്കലാണെന്ന് നബി صلى الله عليه وسلم പഠിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. 

    പകൽ സമയത്ത് ക്ഷീണമില്ലാതെ അല്ലാഹുവിനെ ആരാധിക്കാനും ജോലി ചെയ്യാനും അത്താഴം സഹായിക്കുന്നു. വിശപ്പും ദാഹവും മൂലം ഉണ്ടാകാനിടയുള്ള മോശം സ്വഭാവങ്ങളെ തടയാനും ഇത് സഹായിക്കും.

    അത്താഴത്തിനായി എഴുന്നേൽക്കുന്നവർക്ക് ആ സമയത്ത് അല്ലാഹുവിനെ സ്മരിക്കാനും (ദിക്ർ), പാപമോചനം തേടാനും (ഇസ്തിഗ്ഫാർ), ഉത്തരം ലഭിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള ആ സമയത്ത് പ്രാർത്ഥിക്കാനും സാധിക്കുന്നു. കൂടാതെ സുബ്ഹി നമസ്കാരം കൃത്യസമയത്ത് നിർവഹിക്കാനും ഇത് കാരണമാകുന്നു.

    ആ സമയത്ത് ഭക്ഷണത്തിന് പ്രയാസപ്പെടുന്നവർ ആരെങ്കിലും ഉണ്ടെങ്കിൽ അവർക്ക് ഭക്ഷണം നൽകാനുള്ള അവസരവും ഇത് നൽകുന്നു.

    ഭൂരിഭാഗം പണ്ഡിതന്മാരുടെയും അഭിപ്രായത്തിൽ അത്താഴം കഴിക്കുക എന്നത് ഒരു സുന്നത്തായ (ഉത്തമമായ) കാര്യമാണ്. വിശ്വാസികൾക്ക് അല്ലാഹുവിനോടുള്ള അനുസരണത്തിൽ കൂടുതൽ കരുത്ത് ലഭിക്കാനാണ് ഇത് നിയമമാക്കപ്പെട്ടത്.

    ഈ ഹദീസിൽ നബി صلى الله عليه وسلم ഒരു കാര്യം കൽപ്പിക്കുക മാത്രമല്ല, അതിന്‍റെ കാരണവും വിശദീകരിക്കുന്നു. "അത്താഴം കഴിക്കുക" എന്ന് പറഞ്ഞ ശേഷം "അതിൽ ബറക്കത്തുണ്ട്" എന്ന് കൂടി പറഞ്ഞത് കേൾക്കുന്നവന്‍റെ മനസ്സിന് സംതൃപ്തി നൽകാനും ഇസ്‌ലാമിക ശരീഅത്തിന്‍റെ മഹത്വം ബോധ്യപ്പെടുത്താനും വേണ്ടിയാണ്.

    അത്താഴത്തിന് പ്രത്യേകതരം ഭക്ഷണമോ പാനീയമോ വേണമെന്ന് നിർബന്ധമില്ല. ലഭിക്കാവുന്ന ഏതൊരു ഹലാലായ ഭക്ഷണവും ഇതിന് ഉപയോഗിക്കാം. ഭക്ഷണം കഴിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹം പോലുമില്ലാത്തവർ അല്പം വെള്ളം കുടിച്ചെങ്കിലും ഈ സുന്നത്ത് നിലനിർത്തേണ്ടതാണ്. 

    ചുരുക്കത്തിൽ, കേവലം ഒരു ഭക്ഷണമല്ല അത്താഴം; മറിച്ച് അത് വലിയ പ്രതിഫലമുള്ള ഒരു ആരാധനയും നബിചര്യയുമാണ്.

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍

1- ഹാഫിള് ഇബ്നു ഹജർ رحمه الله തന്‍റെ 'ഫത്ഹുൽ ബാരി'യിൽ (4/140) അത്താഴത്തിലെ അനുഗ്രഹങ്ങൾ (ബർക്കത്ത്) എങ്ങനെയൊക്കെയാണ് ലഭിക്കുന്നത് എന്ന് വിശദീകരിക്കുന്നു:

1. സുന്നത്ത് പിന്തുടരൽ (اتباع السنة): നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ ചര്യയെ പിൻപറ്റുന്നു എന്ന പ്രതിഫലം.

2. വേദക്കാരോടുള്ള വിയോജിപ്പ് (مخالفة أهل الكتاب): യഹൂദ-ക്രൈസ്തവരിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി മുസ്‌ലിംകളുടെ നോമ്പിന് പ്രത്യേകത നൽകുന്നു.

3. ആരാധനയ്ക്ക് കരുത്ത് (التقوِّي على العبادة): നോമ്പ് കാലത്ത് ക്ഷീണമില്ലാതെ അല്ലാഹുവിനെ ആരാധിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

4. ഉന്മേഷം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു (الزيادة في النشاط): പകലിലെ ജോലികളിലും ഇബാദത്തുകളിലും കൂടുതൽ ഉന്മേഷം നൽകുന്നു.

5. സ്വഭാവശുദ്ധി (مدافعة سوء الخُلُق): വിശപ്പ് മൂലമുണ്ടാകുന്ന അസ്വസ്ഥതയും ദേഷ്യവും (മോശം സ്വഭാവം) തടയാൻ സഹായിക്കുന്നു.

6. ദാനധർമ്മം (التسبُّب بالصدقة): ആ സമയത്ത് സഹായം ചോദിച്ചു വരുന്നവർക്കോ കൂടെ ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ ആരെങ്കിലും ഉണ്ടെങ്കിലോ അവർക്ക് ഭക്ഷണം നൽകാൻ അവസരം ലഭിക്കുന്നു.

7. പ്രാർത്ഥനയും ദിക്റും (الذِّكْر والدعاء): പ്രാർത്ഥനയ്ക്ക് ഉത്തരം ലഭിക്കുന്ന സുപ്രധാന സമയത്ത് ദിക്റിലും ദുആയിലും ഏർപ്പെടാൻ ഇത് കാരണമാകുന്നു.

8. നിയ്യത്ത് പുതുക്കൽ (تَدَارُك نية الصوم): ഉറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് നോമ്പിന് നിയ്യത്ത് വെക്കാൻ മറന്നുപോയവർക്ക് അത്താഴ സമയത്ത് അത് ശരിയാക്കാൻ സാധിക്കുന്നു.

2-  ഒരു നിയമം പറയുമ്പോൾ അതിന്‍റെ പിന്നിലെ യുക്തി കൂടി നബി صلى الله عليه وسلم വിശദീകരിക്കുന്നു. ഇത് കേൾക്കുന്നവന്‍റെ മനസ്സിന് സംതൃപ്തി നൽകുകയും ഇസ്‌ലാമിക നിയമങ്ങളുടെ മഹത്വം ബോധ്യപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

3- അത്താഴത്തിന്‍റെ ബറക്കത്ത് ലഭിക്കാൻ വലിയ തോതിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കണം എന്ന് നിർബന്ധമില്ല. ഇബ്നു ഹജർ رحمه الله പറയുന്നു: "ഒരാൾ കഴിക്കുന്ന ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ഭക്ഷണത്തിലൂടെയോ പാനീയത്തിലൂടെയോ (ഒരു തുള്ളി വെള്ളത്തിലൂടെ പോലും) അത്താഴത്തിന്‍റെ പുണ്യം ലഭിക്കുന്നതാണ്."