456 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 196 دروس الحديث - ശഅ്ബാൻ മാസത്തില്‍ നോമ്പുകള്‍ നോറ്റ് വീട്ടല്‍

 

  

عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، 

أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ)  

ശഅ്ബാൻ മാസത്തില്‍ നോമ്പുകള്‍ നോറ്റ് വീട്ടല്‍  

196 - عَنْ عَائِشَةَ رضي الله عنها قَالَتْ: ((كَانَ يَكُونُ عَلَيَّ الصَّوْمُ مِنْ رَمَضَانَ، فَمَا أَسْتَطِيعُ أَنْ أَقْضِيَ إلاَّ فِي شَعْبَانَ)) .

ആയിഷ رضي الله عنها നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: "എനിക്ക് റമദാനിലെ നോമ്പുകൾ കടമുണ്ടാകാറുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ ശഅ്ബാൻ മാസത്തിലല്ലാതെ അവ എനിക്ക് നോറ്റുവീട്ടാൻ സാധിക്കുമായിരുന്നില്ല."

വിവരണം

    ഇസ്‌ലാമിന്‍റെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് നോമ്പ്. നോമ്പിന്‍റെ പൊതുവായ നിയമങ്ങൾ ഖുർആൻ വ്യക്തമാക്കുമ്പോൾ, അതിന്‍റെ വിശദാംശങ്ങൾ പ്രവാചകചര്യയിലൂടെയാണ് (സുന്നത്ത്) നമുക്ക് ലഭിക്കുന്നത്. റമദാനിൽ ആർത്തവം കാരണമോ മറ്റോ നോമ്പ് നഷ്ടപ്പെടുന്ന സ്ത്രീകൾ, ശുദ്ധിയായ ശേഷം മറ്റൊരു സമയത്ത് അത് നോറ്റുവീട്ടണമെന്ന് നബി صلى الله عليه وسلم പഠിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ ഹദീസിൽ ആയിഷ رضي الله عنها പറയുന്നത്, തനിക്ക് റമദാനിൽ വിട്ടുപോയ നോമ്പുകൾ അടുത്ത വർഷത്തെ ശഅ്ബാൻ മാസത്തിലല്ലാതെ നോറ്റുവീട്ടാൻ സാധിക്കുമായിരുന്നില്ല എന്നാണ്.

    ഈ ഹദീസിന്‍റെ ഒരു നിവേദകനായ യഹ്യ ഇബ്നു സഈദ് അൽ-അൻസാരി വിശദീകരിക്കുന്നത് പ്രകാരം, നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ കാര്യങ്ങളിൽ വ്യാപൃതയായതിനാലാണ് ആയിഷ رضي الله عنها നോമ്പ് നോറ്റുവീട്ടാൻ ശഅ്ബാൻ വരെ കാത്തിരുന്നത്. നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ സന്തോഷത്തിനും സംതൃപ്തിക്കും മുൻഗണന നൽകിയിരുന്ന പ്രവാചക പത്നിമാർ, അദ്ദേഹത്തിന് എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും തങ്ങളെ ആവശ്യമായി വന്നേക്കാം എന്നതിനാൽ അനുവാദമില്ലാതെ നോമ്പ് നോൽക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. എന്നാൽ ശഅ്ബാൻ മാസത്തിൽ പ്രവാചകൻ صلى الله عليه وسلم മിക്കവാറും ദിവസങ്ങളിൽ നോമ്പ് അനുഷ്ഠിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. ആ സമയത്ത് പ്രവാചക പത്നിമാർക്ക് തങ്ങളുടെ വിട്ടുപോയ നോമ്പുകൾ നോറ്റുവീട്ടാൻ സൗകര്യം ലഭിക്കുകയും, സമയം ഇടുങ്ങിയതായതിനാൽ (അടുത്ത റമദാൻ വരാറായതിനാൽ) അവർ ആ സമയത്ത് നോമ്പ് നോൽക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.

    റമദാനില്‍ നഷ്ടപ്പെട്ട നോമ്പുകള്‍ അടുത്ത റമദാനിനു മുമ്പായി എപ്പോള്‍ വേണമെങ്കിലും നോറ്റ് വീട്ടാവുന്നതാണ്. വിട്ടുപോയ നോമ്പുകൾ നോറ്റുവീട്ടുന്നത് (ഖളാഅ്) ശഅ്ബാൻ മാസം വരെ വൈകിപ്പിക്കുന്നതിൽ പുരുഷനായാലും സ്ത്രീയായാലും യാതൊരു വിരോധവുമില്ല. ആയിഷ رضي الله عنها ശഅ്ബാൻ വരെ അത് വൈകിപ്പിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. അല്ലാഹു ഖുർആനിൽ പറഞ്ഞത്: "മറ്റു ദിവസങ്ങളിൽ നിന്ന് അത്രയും എണ്ണം (നോറ്റുവീട്ടണം)" (അൽ-ബഖറ: 184) എന്നാണ്. അത് ഇന്ന മാസത്തിലോ ഇന്ന സമയത്തോ ആയിരിക്കണം എന്ന് അല്ലാഹു നിശ്ചയിച്ചിട്ടില്ല, അല്ലെങ്കിൽ അത് പെട്ടെന്ന് തന്നെ ചെയ്യണമെന്ന നിര്‍ബന്ധ കൽപനയുമില്ല. വിട്ടുപോയ റമദാൻ നോമ്പുകൾ ശവ്വാൽ, ദുൽഖഅ്ദ്, ദുൽഹിജ്ജ, മുഹറം, സ്വഫർ തുടങ്ങിയ മാസങ്ങളിൽ ഏതിലായാലും നോറ്റുവീട്ടുന്നത് സാധുവാണെന്നും ഇക്കാര്യത്തിൽ വലിയ വിശാലതയുണ്ടെന്നുമാണ് ഇത് തെളിയിക്കുന്നത്.

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍

• ഭർത്താവിനോടുള്ള കടമകളും സേവനങ്ങളും മറ്റ് അവകാശങ്ങളേക്കാൾ മുൻഗണന അർഹിക്കുന്നു; ഒരു നിശ്ചിത സമയത്തിനുള്ളിൽ ചെയ്തു തീർക്കേണ്ട നിർബന്ധ കർമ്മങ്ങൾ (ഫർള്) അല്ലാത്ത കാര്യങ്ങളിൽ ഇതാണ് നിയമം.

• റമദാനിൽ നഷ്ടപ്പെട്ട നോമ്പുകൾ നോറ്റുവീട്ടുന്ന കാര്യത്തിൽ ശാരീരിക ബുദ്ധിമുട്ടുകളോ മറ്റ് തടസ്സങ്ങളോ ഉള്ളവർക്ക് ഇസ്‌ലാം നൽകുന്ന ലളിതമായ സമീപനവും വിശാലതയും ഇതിൽ വ്യക്തമാണ്.

• റമദാൻ നോമ്പ് നോറ്റുവീട്ടുന്നത് (ഖളാഅ്) വൈകിപ്പിക്കുന്നത് അനുവദനീയമാണ്; അത് ഏതെങ്കിലും കാരണത്താലായാലും കാരണങ്ങൾ ഇല്ലാതെയായാലും ശരി.

• നോമ്പ് നോറ്റുവീട്ടാനുള്ള സമയം വിശാലമാണ്; എന്നാൽ ശഅ്ബാൻ മാസമാകുന്നതോടെ, വിട്ടുപോയ നോമ്പുകളുടെ എണ്ണത്തിന് അനുസരിച്ച് സമയം ഇടുങ്ങിയതായി മാറുന്നു.

• ആർത്തവ ദിനങ്ങളിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് നോമ്പ് ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്നതിന്‍റെ വിശദീകരണം.

• ആർത്തവത്തിൽ നിന്ന് ശുദ്ധിയായ ശേഷം വിട്ടുപോയ നോമ്പുകൾ നോറ്റുവീട്ടൽ നിർബന്ധമാണ്.

• അടുത്ത റമദാന് മുൻപായി വിട്ടുപോയ നോമ്പുകൾ നോറ്റുവീട്ടുകയാണെങ്കിൽ, അത് വൈകിപ്പിച്ചു എന്നതിന്‍റെ പേരിൽ പ്രായശ്ചിത്തം നൽകേണ്ടതില്ല.