442 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 182- دروس الحديث - ഫിത്വ്'ര്‍ സകാത്ത്

 

عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، 

أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ)  

ഫിത്വ്'ര്‍  സകാത്ത്

بابُ صدقةِ الفِطرِ

ഫിത്വ്'ര്‍ സകാത്ത്

182 - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رضي الله عنهما قَالَ:(فَرَضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَدَقَةَ الْفِطْرِ -أَوْ قَالَ رَمَضَانَ- عَلَى الذَّكَرِ وَالأُنْثَى وَالْحُرِّ وَالْمَمْلُوكِ: صَاعاً مِنْ تَمْرٍ، أَوْ صَاعاً مِنْ شَعِيرٍ. قَالَ: فَعَدَلَ النَّاسُ بِهِ نِصْفَ صَاعٍ مِنْ بُرٍّ، عَلَى الصَّغِيرِ وَالْكَبِيرِ)) .
وَفِي لَفْظٍ: ((أَنْ تُؤَدَّى قَبْلَ خُرُوجِ النَّاسِ إلَى الصَّلاةِ)) .

അബ്ദുല്ലാഹിബ്‌നു ഉമർ رضي الله عنهما നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: "റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم ഫിത്വ്'ര്‍ സകാത്ത് —അല്ലെങ്കിൽ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: റമദാനിലെ സകാത്ത്— നിർബന്ധമാക്കി. പുരുഷനും സ്ത്രീക്കും, സ്വതന്ത്രനും അടിമക്കും, ചെറിയവർക്കും വലിയവർക്കും ഇത് ബാധകമാണ്. ഒരു സ്വാഅ് (صاع) ഈത്തപ്പഴം അല്ലെങ്കിൽ ഒരു സ്വാഅ് ബാർലി (شعير) ആണ് നൽകേണ്ടത്.  ജനങ്ങൾ ഇതിന് തുല്യമായി അര സ്വാഅ് ഗോതമ്പ് (بُر) ചെറിയവര്‍ക്കും വലിയവര്‍ക്കുമായി നിശ്ചയിച്ചു."

    മറ്റൊരു നിവേദനത്തിൽ ഇപ്രകാരം വന്നിരിക്കുന്നു: "ജനങ്ങൾ പെരുന്നാൾ നിസ്കാരത്തിന് പുറപ്പെടുന്നതിന് മുൻപായി അത് നൽകേണ്ടതുണ്ട്."

(فرض): നിർബന്ധമാക്കി.
(صاع): ഒരു പ്രത്യേക അളവ് (ഏകദേശം 2.5 മുതൽ കിലോ).
(بر): ഗോതമ്പ്.
(عدل): തുല്യമായി കണക്കാക്കി.

വിവരണം

 റമദാൻ മാസത്തിൽ നോമ്പുകാരന് സംഭവിക്കാവുന്ന വീഴ്ചകൾക്ക് പരിഹാരമായും (ശുദ്ധീകരണമായും), പാവപ്പെട്ട മുസ്‌ലിംകൾക്ക് ഭക്ഷണമായും അല്ലാഹു നിശ്ചയിച്ചു നൽകിയ മഹത്തായ ഒരു ആരാധനയാണ് ഫിത്വ്'ര്‍ സകാത്ത്. ഇതിന് കൃത്യമായ നിബന്ധനകളും വിധിനിയമങ്ങളുമുണ്ട്.

ഈ ഹദീസിൽ അബ്ദുല്ലാഹിബ്‌നു ഉമർ رضي الله عنهما വ്യക്തമാക്കുന്നത്, നബി صلى الله عليه وسلم ഫിത്വർ സകാത്ത് നിർബന്ധമാക്കിയിട്ടുണ്ട് എന്നാണ്. തന്‍റെയും തന്‍റെ കീഴിലുള്ളവരുടെയും ഒരു ദിവസത്തെയും രാത്രിത്തെയും ഭക്ഷണത്തിന് പുറമെ അധികമായി വല്ലതും കൈവശമുള്ള എല്ലാ മുസ്‌ലിംകൾക്കും (സ്ത്രീ, പുരുഷൻ, സ്വതന്ത്രൻ, അടിമ, ചെറിയവർ, വലിയവർ) ഇത് നിർബന്ധമാണ് (ഫർള് ഐൻ). കാരണം, ഈ സകാത്തിന്‍റെ അടിസ്ഥാനം സമ്പത്തല്ല, മറിച്ച് നോമ്പാണ്.

  ഇതിന്‍റെ അളവ് ഒരു 'സ്വാഅ്' ആയിട്ടാണ് റസൂൽ صلى الله عليه وسلم നിശ്ചയിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഇത് ഏകദേശം 3 കിലോ വരും. ഒരു സ്വാഅ് എന്നാൽ നാല് 'മുദ്ദ്' (നാല് കൈക്കുമ്പിൾ) ആണ്. ഒരു മുദ്ദ് എന്നത് ഇടത്തരം വലിപ്പമുള്ള ഒരു മനുഷ്യന്‍റെ രണ്ടു കൈകൾ ചേർത്തുപിടിച്ചു വാരാവുന്ന അത്രയുമാണ്. ഈത്തപ്പഴം, ബാർലി എന്നിവയോ അല്ലെങ്കിൽ ആ നാട്ടിലെ പ്രധാന ആഹാര സാധനങ്ങളോ (അരി, ഗോതമ്പ് തുടങ്ങിയവ) ആണ് നൽകേണ്ടത്.

 ഫിത്വ്'ർ സകാത്ത് നൽകാൻ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ സമയം പെരുന്നാൾ ദിവസത്തെ സുബ്ഹി നിസ്കാരത്തിന് ശേഷവും പെരുന്നാൾ നിസ്കാരത്തിന് മുൻപുമാണ്. റമദാനിലെ അവസാന ദിവസം സൂര്യാസ്തമയം മുതൽ ഇത് നൽകിത്തുടങ്ങാവുന്നതാണ്. പെരുന്നാളിന് ഒന്ന് അല്ലെങ്കിൽ രണ്ട് ദിവസം മുൻപ് നൽകുന്നതിനും അനുവാദമുണ്ട്. ഈ ഹദീസ് പ്രകാരം പെരുന്നാൾ നമസ്കാരമാണ് ഇത് നൽകാനുള്ള അവസാന സമയം. പെരുന്നാൾ നമസ്കാരത്തിന് ശേഷം നൽകിയാൽ അത് വെറും ധർമ്മമായി (സ്വദഖ) മാത്രമേ കണക്കാക്കപ്പെടുകയുള്ളൂ; അത് ഫിത്വ്'ർ സകാത്തായി പരിഗണിക്കപ്പെടില്ല.

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍

1- റമദാനിലെ ഫിത്വ്'ർ സകാത്ത് ചെറിയവർക്കും വലിയവർക്കും, സ്വതന്ത്രനും അടിമക്കും വേണ്ടി നൽകൽ നിർബന്ധമാണ്. ഇതിന് ഉത്തരവാദിത്തപ്പെട്ടവർ രക്ഷിതാവോ യജമാനനോ ആണ്. ഒരാൾ തനിക്കും തന്‍റെ മക്കൾക്കും ആരുടെയെല്ലാം ചെലവ് നൽകാൻ താൻ ബാധ്യസ്ഥനാണോ അവർക്കെല്ലാം വേണ്ടിയും ഇത് നൽകേണ്ടതുണ്ട്.

2- ഗർഭസ്ഥ ശിശുവിന് വേണ്ടി ഫിത്വ്'ര്‍ സകാത്ത് നൽകൽ നിർബന്ധമില്ല, എന്നാൽ അത് നൽകുന്നത് സുന്നത്താണ് (മുസ്തഹബ്ബ്).

3- ഫിത്വ്'ർ സകാത്തായി നൽകേണ്ട വസ്തുക്കളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരണം: അതത് നാട്ടിലെ ജനങ്ങൾ സാധാരണയായി കഴിക്കുന്ന മുഖ്യാഹാരമാണ് നൽകേണ്ടത്.

4- പെരുന്നാൾ നമസ്കാരത്തിന് മുൻപായി ഇത് നൽകൽ നിർബന്ധമാണ്. പെരുന്നാൾ ദിനത്തിലെ പ്രഭാതത്തിൽ നൽകുന്നതാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമം. പെരുന്നാളിന് ഒന്ന് അല്ലെങ്കിൽ രണ്ട് ദിവസം മുൻപ് നൽകുന്നതും അനുവദനീയമാണ്.