452 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 192- دروس الحديث - യാത്രയിലെ നോമ്പും സ്വഹാബികളും

 

عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، 

أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ)  

യാത്രയിലെ നോമ്പും സ്വഹാബികളും

192 - عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رضي الله عنه قَالَ: (كُنَّا نُسَافِرُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ يَعِبِ الصَّائِمُ عَلَى الْمُفْطِرِ. وَلا الْمُفْطِرُ عَلَى الصَّائِمِ)) .

അനസ് ബ്നു മാലിക് رضي الله عنه നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: "ഞങ്ങൾ നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ കൂടെ യാത്ര ചെയ്യാറുണ്ടായിരുന്നു. (ആ യാത്രകളിൽ) നോമ്പുകാരൻ നോമ്പ് ഒഴിവാക്കിയവനെ കുറ്റപ്പെടുത്താറില്ലായിരുന്നു; നോമ്പ് ഒഴിവാക്കിയവൻ നോമ്പുകാരനെയും കുറ്റപ്പെടുത്താറില്ലായിരുന്നു."

വിവരണം

  അല്ലാഹു തന്‍റെ അടിമകളോട് കാണിക്കുന്ന കാരുണ്യത്തിന്‍റെയും ദയയുടെയും ഭാഗമായാണ് ആരാധനാകർമ്മങ്ങളിൽ ഇളവുകൾ നിശ്ചയിച്ചിട്ടുള്ളത്. കൃത്യമായ നിയമങ്ങൾ പാലിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവർക്ക് ഈ ഇളവുകൾ ഉപയോഗിക്കാം. ഇളവുകൾ സ്വീകരിക്കുന്ന വ്യക്തിയെ താഴ്ത്തിക്കാണാനോ ആക്ഷേപിക്കാനോ പാടുള്ളതല്ല. മറിച്ച്, ഓരോ സാഹചര്യത്തിലും അതിനനുയോജ്യമായ വിധി സ്വീകരിക്കുന്നത് ഒരുപോലെ പുണ്യകരമാണ്.

സ്വഹാബികള്‍ നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ  കൂടെ യാത്ര ചെയ്യാറുണ്ടായിരുന്നു. ആ സമയത്ത് നോമ്പ് നോറ്റവർ നോമ്പ് ഒഴിവാക്കിയവരെയോ, നോമ്പ് ഒഴിവാക്കിയവർ നോമ്പ് നോറ്റവരെയോ ആക്ഷേപിക്കാറില്ലായിരുന്നു. യാത്രയിൽ നോമ്പ് ഒഴിവാക്കുക എന്നത് അല്ലാഹു നൽകിയ അനുവാദമാണ്. എന്നാൽ നോമ്പ് നോൽക്കാൻ കരുത്തുള്ളവർ അത് ചെയ്യുന്നതിലും തെറ്റില്ല. ജനങ്ങളുടെ സാഹചര്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് രണ്ട് കാര്യങ്ങൾക്കും യാത്രയിൽ അനുവാദമുണ്ട്.

  യാത്രക്കാരന്‍റെ ഇളവിനെക്കുറിച്ച് അല്ലാഹു ഖുർആനിൽ ഇപ്രകാരം പറയുന്നു:

وَمَنْ كَانَ مَرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ- البقرة 185

"നിങ്ങളിൽ ആരെങ്കിലും രോഗിയാവുകയോ അല്ലെങ്കിൽ യാത്രയിലാവുകയോ ചെയ്താൽ (അവർ നോമ്പ് ഒഴിവാക്കുകയും) പകരം അത്രയും എണ്ണം മറ്റു ദിവസങ്ങളിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടതാണ്. അല്ലാഹു നിങ്ങൾക്ക് എളുപ്പമാണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്, പ്രയാസമല്ല." (അൽ-ബഖറ: 185).

 ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍

1- അനുവദനീയമായ കാര്യങ്ങൾ (യാത്രയിലെ നോമ്പ് അല്ലെങ്കിൽ അത് ഒഴിവാക്കൽ) ചെയ്യുന്ന ഒരാളെ തടയാനോ ആ കാര്യത്തിൽ ദേഷ്യപ്പെടാനോ പാടില്ല.

2- ആരാധനാകർമ്മങ്ങളിലെ ഇളവുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിൽ സ്വഹാബികൾ കാണിച്ച പരസ്പര ബഹുമാനവും വിട്ടുവീഴ്ചാ മനോഭാവവും വിശ്വാസികൾക്ക് മാതൃകയാണ്.

3- അല്ലാഹു നൽകുന്ന ഇളവുകളെ കുറിച്ചും കർക്കശമായ നിയമങ്ങളെ കുറിച്ചും കൃത്യമായ അറിവുണ്ടായിരിക്കുക എന്നത് പ്രധാനമാണ്.

4- മതനിയമങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ശരിയായ അറിവ് മുസ്‌ലിംകൾക്കിടയിൽ അനാവശ്യമായ തർക്കങ്ങളും ഭിന്നതകളും ഉണ്ടാകുന്നത് തടയുന്നു.

5- യാത്രയിൽ ഒരാൾക്ക് നോമ്പ് നോൽക്കാൻ കരുത്തുണ്ടെങ്കിൽ അയാൾക്ക് നോൽക്കാം, പ്രയാസമുണ്ടെങ്കിൽ ഒഴിവാക്കാം. വ്യക്തിയുടെ കഴിവിനാണ് ഇവിടെ മുൻഗണന.

6- മനുഷ്യന്‍റെ പ്രയാസങ്ങൾ പരിഗണിച്ച് ഇസ്‌ലാം നൽകുന്ന ലളിതമായ സമീപനവും ഔദാര്യവും ഇതിൽ വ്യക്തമാണ്.

7- അനുവദനീയമായ അഭിപ്രായ വ്യത്യാസങ്ങൾ  ഒരിക്കലും വിശ്വാസികൾക്കിടയിൽ ശത്രുതക്കോ വെറുപ്പിനോ കാരണമാകാൻ പാടില്ല.

8- മറ്റുള്ളവരുടെ ആരാധനാ രീതികളിലെ ഇളവുകളെ അംഗീകരിക്കുന്നത് സമൂഹത്തിൽ സമാധാനവും സ്നേഹവും നിലനിൽക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

9- നോമ്പ് നോറ്റവരെയും ഒഴിവാക്കിയവരെയും നബി صلى الله عليه وسلم തിരുത്തിയില്ല എന്നത് രണ്ട് രീതിയും സ്വീകാര്യമാണെന്നതിന് വലിയ തെളിവാണ്.

10- കർക്കശമായി നിയമങ്ങൾ പാലിക്കുന്നതിനോടൊപ്പം തന്നെ അല്ലാഹു നൽകിയ ഇളവുകളെ സന്തോഷത്തോടെ സ്വീകരിക്കാനും വിശ്വാസി തയ്യാറാകണം.