460 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 200 دروس الحديث - സൂര്യന്‍ അസ്തമിച്ചാല്‍ നോമ്പ് മുറിക്കണം

 

عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، 

أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ) 

സൂര്യന്‍ അസ്തമിച്ചാല്‍ 

നോമ്പ് മുറിക്കണം  

200 - عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم: ((إذَا أَقْبَلَ اللَّيْلُ مِنْ هَهُنَا. وَأَدْبَرَ النَّهَارُ مِنْ هَهُنَا: فَقَدْ أَفْطَرَ الصَّائِمُ)) .

ഉമറു ബ്നുല്‍ ഖത്താബ് رضي الله عنه നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: അല്ലാഹുവിന്‍റെ റസൂൽ صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞു: "രാത്രി ഇങ്ങോട്ട് വരികയും, പകൽ അങ്ങോട്ട് പോവുകയും ചെയ്താൽ (സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചാൽ) തീര്‍ച്ചയായും നോമ്പുകാരൻ നോമ്പ് തുറന്നിരിക്കുന്നു."

വിവരണം

    റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم നോമ്പുതുറയുടെ സമയത്തെ മൂന്ന് കാര്യങ്ങൾ കൊണ്ട് അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു:

• രാത്രിയുടെ വരവ്: കിഴക്കുഭാഗത്തുനിന്ന് ഇരുട്ട് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുക.

• പകലിന്‍റെ പിന്മാറ്റം: പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തുനിന്ന് പകലിന്‍റെ വെളിച്ചം മറയുക.

• സൂര്യന്‍റെ അസ്തമയം: സൂര്യന്‍ മറയുക.

    ഈ മൂന്ന് കാര്യങ്ങളും സംഭവിക്കുന്നത് സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുന്നതോടെയാണ്. സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചു എന്ന് ഉറപ്പായാൽ ഉടൻ തന്നെ നോമ്പുകാരന് നോമ്പ് തുറക്കാവുന്നതാണ്.

    നോമ്പിന്‍റെ സമയം എന്നത് ഉദയത്തിന് മുൻപുള്ള 'രണ്ടാം ഫജ്ർ' (സുബ്ഹി) മുതൽ സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുന്നത് വരെയാണ്. സൂര്യന്‍ പൂർണ്ണമായും മറഞ്ഞാൽ പിന്നെ ആകാശത്ത് ചുവപ്പോ മഞ്ഞയോ നിറങ്ങൾ  ബാക്കിനിൽക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, മരങ്ങളുടെയോ മലകളുടെയോ മുകളിൽ വെളിച്ചം കാണുന്നുണ്ടെങ്കിലും അത് നോമ്പുകാരനെ ബാധിക്കില്ല. സൂര്യന്‍ മറയുന്നതോടെ നോമ്പ് അവസാനിച്ചു. ശൈഖുൽ ഇസ്‌ലാം ഇബ്നു തൈമിയ്യ رحمه الله വിശദീകരിച്ചതുപോലെ, സൂര്യൻ മറഞ്ഞാൽ കിഴക്ക് ഭാഗത്ത് ഇരുട്ട് പ്രത്യക്ഷപ്പെടും, ആ സമയത്ത് നോമ്പ് തുറക്കാവുന്നതാണ്.

    സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചു എന്ന് നേരിട്ട് കണ്ടോ അല്ലെങ്കിൽ വിശ്വസ്തനായ ഒരാൾ അറിയിച്ചോ ബോധ്യപ്പെട്ടാൽ ഉടൻ തന്നെ നോമ്പ് തുറക്കൽ സുന്നത്താണ്. അനാവശ്യമായി അത് വൈകിപ്പിക്കുന്നത് ശരിയല്ല. അല്ലാഹുവിന്‍റെ കൽപ്പനകൾ അത് നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ട സമയത്ത് തന്നെ നിറവേറ്റുക, ആരാധനയുടെ സമയത്തെയും അല്ലാത്ത സമയത്തെയും വേർതിരിക്കുക, ശരീരത്തിന് ആവശ്യമായ ഭക്ഷണവും പാനീയവും നൽകി അതിന് അല്ലാഹു നൽകിയ അനുമതികൾ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുക എന്നിവയാണ് ഇതിലെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ.

    ഒരിക്കൽ നബി صلى الله عليه وسلم  യും സ്വഹാബികളും യാത്രയിലായിരിക്കെ സൂര്യൻ അസ്തമിച്ച ഉടനെ നോമ്പ് തുറക്കാനായി പാനീയം തയ്യാറാക്കാൻ നബി صلى الله عليه وسلم ഒരാളോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. എന്നാൽ ആകാശത്ത് വെളിച്ചം ബാക്കിയുണ്ടല്ലോ എന്ന് കരുതി അദ്ദേഹം അത് വൈകിപ്പിച്ചു. നബി صلى الله عليه وسلم മൂന്ന് തവണ ആവർത്തിച്ച് ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോഴും "ഇപ്പോഴും പകലാണല്ലോ" എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്‍റെ മറുപടി. നാലാം തവണ നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ കൽപ്പന അദ്ദേഹം അനുസരിക്കുകയും നബി صلى الله عليه وسلم നോമ്പ് തുറക്കുകയും ചെയ്തു. വെളിച്ചം കണ്ടതുകൊണ്ട് മാത്രം പകലാകില്ലെന്നും സൂര്യന്‍ അസ്തമിച്ചാൽ രാത്രി പ്രവേശിച്ചു എന്നും സ്വഹാബികളെ പഠിപ്പിക്കാനാണ് നബി صلى الله عليه وسلم ഈ അവസരം ഉപയോഗിച്ചത്.

    ഹദീസിലെ നോമ്പുകാരൻ നോമ്പ് തുറന്നു എന്ന പ്രയോഗത്തിന് പണ്ഡിതന്മാർ രണ്ട് അർത്ഥങ്ങൾ നൽകുന്നു:

• അയാൾ ഭക്ഷണം കഴിച്ചാലും ഇല്ലെങ്കിലും സമയമായതോടെ നിയമപരമായി അയാൾ നോമ്പ് തുറന്നവനായി മാറി.

• അയാൾക്ക് നോമ്പ് തുറക്കാനുള്ള സമയം അനുവദിക്കപ്പെട്ടു. 

    അതിനാൽ ഉടൻ തന്നെ ഭക്ഷണം കഴിച്ചു കൊണ്ട് ആ സുന്നത്ത് നടപ്പിലാക്കണം എന്നതാണ് കൂടുതൽ ശരിയായ അഭിപ്രായം.

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍

1- സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുന്നതോടെ നോമ്പുതുറയുടെ സമയം പ്രവേശിക്കുന്നു; പകലിന്‍റെ വെളിച്ചം ബാക്കിനിൽക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ പോലും.

2- സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചു എന്ന് ഉറപ്പായാൽ ഉടൻതന്നെ നോമ്പുതുറക്കൽ  സുന്നത്താണ്.

3- നോമ്പുതുറക്കണമെങ്കിൽ പകലിന്‍റെ പിന്മാറ്റത്തോടൊപ്പം രാത്രിയുടെ വരവും ഉണ്ടായിരിക്കണം. എന്നാൽ അപൂർവ്വമായി സംഭവിക്കുന്ന മറ്റേതെങ്കിലും കാരണങ്ങളാൽ (ഉദാഹരണത്തിന് ഗ്രഹണം മൂലമോ കടുത്ത മേഘാവൃതം മൂലമോ) പെട്ടെന്ന് ഇരുട്ട് ബാധിച്ചാൽ അത് നോമ്പുതുറക്കാനുള്ള സമയമായി കണക്കാക്കില്ല.

4- ഇസ്‌ലാമിലെ ആരാധനകൾ കൃത്യമായ സമയക്രമത്തിന് വിധേയമാണ്. നോമ്പ് അവസാനിക്കുന്നത് സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുന്ന കൃത്യസമയത്താണ്.

5- സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചു എന്ന് ബോധ്യപ്പെട്ടാൽ വൈകിപ്പിക്കാതെ നോമ്പ് തുറക്കുന്നതാണ് ഉത്തമം. അനാവശ്യമായ വസ്'വാസ്  പുണ്യമല്ല.

6- ആകാശത്തെ മഞ്ഞനിറമോ ചുവപ്പോ നിറങ്ങള്‍ നോമ്പുതുറക്കാൻ തടസ്സമല്ല. സൂര്യന്‍റെ ഗോളം പൂർണ്ണമായും അപ്രത്യക്ഷമായാൽ നോമ്പ് തുറക്കാനുള്ള സമയം പ്രവേശിച്ചു.

7- അല്ലാഹു അനുവദിച്ച സമയത്ത് ഭക്ഷണം കഴിച്ച് നോമ്പ് അവസാനിപ്പിക്കുന്നത് അല്ലാഹുവിനോടുള്ള കീഴ്പെടലിന്‍റെ അടയാളമാണ്.

8- ആകാശത്ത് വെളിച്ചം കാണുന്നത് പകലാണെന്ന തെറ്റിദ്ധാരണ നബി صلى الله عليه وسلم തിരുത്തിക്കൊടുത്തു. ദീനീ കാര്യങ്ങളിൽ അറിവില്ലാത്തവർക്ക് അവ അറിയിച്ച് കൊടുക്കല്‍ പണ്ഡിതരുടെ ബാധ്യതയാണ്.

9- സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചു എന്ന് വിശ്വസ്തനായ ഒരാൾ അറിയിച്ചാൽ അത് അംഗീകരിച്ച് നോമ്പ് തുറക്കാവുന്നതാണ്.

10- ആരാധനകൾ പ്രയാസകരമാക്കാതെ, ഏറ്റവും ലളിതമായ രീതിയിൽ അവ നിർവ്വഹിക്കാൻ മതം പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.

11- الغلو (മതത്തില്‍ അതിരു വിടല്‍) ഒഴിവാക്കൽ: സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചിട്ടും 'സൂക്ഷ്മതയ്ക്ക് വേണ്ടി' എന്ന് പറഞ്ഞ് നോമ്പ് വീണ്ടും നീട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്നത് സുന്നത്തിന് വിരുദ്ധമാണ്.