449 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 189- دروس الحديث - നോമ്പുകാരന്‍ മറന്നു ഭക്ഷിച്ചാല്‍

عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، 

أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ)  

നോമ്പുകാരന്‍ മറന്നു ഭക്ഷിച്ചാല്‍

189 - عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه عَنْ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ: ((مَنْ نَسِيَ وَهُوَ صَائِمٌ، فَأَكَلَ أَوْ شَرِبَ، فَلْيُتِمَّ صَوْمَهُ. فَإِنَّمَا أَطْعَمَهُ اللَّهُ وَسَقَاهُ)) .

അബൂഹുറൈറ رضي الله عنه നിവേദനം: നബി صلى الله عليه وسلم അരുളി: "താൻ നോമ്പുകാരനാണെന്ന കാര്യം മറന്നുകൊണ്ട് ആരെങ്കിലും വല്ലതും ഭക്ഷിക്കുകയോ കുടിക്കുകയോ ചെയ്താൽ അവൻ തന്‍റെ നോമ്പ് പൂർത്തിയാക്കിക്കൊള്ളട്ടെ. തീർച്ചയായും അല്ലാഹുവാണ് അവനെ ഭക്ഷിപ്പിക്കുകയും കുടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നത്."

വിവരണം

    മനുഷ്യസഹജമായ ഒരു സ്വഭാവമാണ് മറവി എന്നത്. അല്ലാഹു തന്‍റെ അടിമകളുടെ ഈ അവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് കൃത്യമായി അറിയുന്നവനാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അവരുടെ കഴിവിനപ്പുറമുള്ള ഒന്നും അവൻ അവരിൽ നിർബന്ധിക്കുന്നില്ല. തന്‍റെ അടിമകളോടുള്ള അല്ലാഹുവിന്‍റെ കാരുണ്യത്താൽ, മറവി മൂലം സംഭവിക്കുന്ന വീഴ്ചകളിൽ അവൻ അവരെ ശിക്ഷിക്കുകയോ കുറ്റപ്പെടുത്തുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല.

   ഒരാൾ നോമ്പുകാരനായിരിക്കെ മറന്നുകൊണ്ട് വല്ലതും ഭക്ഷിക്കുകയോ കുടിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, അവന്‍റെ നോമ്പ് മുറിയുകയില്ല. അവൻ ആ നോമ്പ് പൂർത്തിയാക്കേണ്ടതാണ്. നോമ്പ് മുറിക്കുന്ന കാര്യങ്ങളിൽ 'ഭക്ഷണം', 'പാനീയം' എന്നിവയെ പ്രത്യേകം എടുത്തു പറയാൻ കാരണം അവ സാധാരണയായി സംഭവിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ളവ ആയതുകൊണ്ടാണ്.

  അത്തരക്കാർക്ക് ആ നോമ്പ് പിന്നീട് നോറ്റ് വീട്ടേണ്ടതില്ല. "തീർച്ചയായും അല്ലാഹുവാണ് അവനെ ഭക്ഷിപ്പിക്കുകയും കുടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നത്" എന്ന വാക്കുകളിലൂടെ ആ പ്രവൃത്തിയെ അല്ലാഹു തന്നിലേക്ക് ചേർത്തു പറഞ്ഞു. മറന്നു ചെയ്ത ആൾക്ക് ആ പ്രവൃത്തിയിൽ ഉത്തരവാദിത്തമില്ലെന്ന് സൂചിപ്പിക്കാനാണ് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞത്. അവൻ നോമ്പ് ലംഘിച്ചവനായിരുന്നെങ്കിൽ ആ പ്രവൃത്തി അവനിലേക്ക് ചേർക്കപ്പെടുമായിരുന്നു. ഇത് തന്‍റെ അടിമകളോടുള്ള അല്ലാഹുവിന്‍റെ വലിയ കരുണയും ദയയുമാണ്. എന്നാൽ മനഃപൂർവ്വം ഭക്ഷിക്കുകയോ കുടിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവന്‍റെ വിധി ഇതിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്; അവൻ ആ നോമ്പ് പിന്നീട് നോറ്റ് വീട്ടേണ്ടതുണ്ട്.

നോമ്പിനെ ബാധിക്കുന്ന കാര്യങ്ങളും 

അതിനുള്ള നിബന്ധനകളും

1. നോമ്പ് മുറിയുന്ന വഴികൾ:

• ഭക്ഷണവും പാനീയവും: നേരിട്ട് ആഹാരം കഴിക്കുന്നതിലൂടെയോ കുടിക്കുന്നതിലൂടെയോ നോമ്പ് മുറിയും. മൂക്കിലൂടെ ദ്രാവകങ്ങൾ ഉള്ളിലെത്തുന്നതും ഇതിന്‍റെ പരിധിയിൽ വരും.

• ഭക്ഷണത്തിന് പകരമാകുന്നവ: ശരീരത്തിന് പോഷണം നൽകുന്ന ഇൻജക്ഷനുകൾ, രക്തം നൽകൽ, ഡയാലിസിസ് എന്നിവ നോമ്പിനെ ബാധിക്കും.

2. നോമ്പ് മുറിയുന്നതില്‍ പാലിക്കപ്പെടേണ്ട നിബന്ധനകൾ: ഒരു കാര്യം ചെയ്തതുകൊണ്ട് മാത്രം നോമ്പ് മുറിയില്ല, പകരം താഴെ പറയുന്ന മൂന്ന് കാര്യങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കണം:

• അറിവ്: നോമ്പ് മുറിയുന്ന കാര്യമാണെന്ന് അയാൾ അറിഞ്ഞിരിക്കണം. അറിവില്ലായ്മ (അജ്ഞത) കാരണം സംഭവിച്ചാൽ നോമ്പ് മുറിയില്ല.

• ഓർമ്മ/ബോധം: താൻ നോമ്പുകാരനാണെന്ന് ഓർമ്മയുണ്ടായിരിക്കണം. മറന്നുപോയതാണെങ്കിൽ നോമ്പ് ശരിയാണ്.

• സ്വന്തം ഇഷ്ടം: നിർബന്ധിക്കപ്പെട്ടോ അബദ്ധത്തിലോ സംഭവിക്കുന്നതാകരുത്. സ്വന്തം താല്പര്യപ്രകാരം ചെയ്തതാകണം.

3. നോമ്പിനെ ബാധിക്കാത്ത കാര്യങ്ങൾ:

• മരുന്നുകൾ: വേദനസംഹാരികൾ, ആന്റിബയോട്ടിക് ഇൻജക്ഷനുകൾ, ഇൻസുലിൻ എന്നിവ നോമ്പിനെ ബാധിക്കില്ല (അവ പോഷകാഹാരത്തിന് പകരമല്ലാത്തതിനാലാണത്).

• ശ്വാസകോശ സംബന്ധമായവ: ആസ്ത്മയ്ക്കുള്ള ഇൻഹേലർ, ഓക്സിജൻ എന്നിവ ഉപയോഗിക്കാം.

• സുഗന്ധം: അത്തർ ഉപയോഗിക്കുന്നതോ ഊദ് പുകയ്ക്കുന്നതോ നോമ്പ് മുറിക്കില്ല. എങ്കിലും ഊദ് പുക നേരിട്ട് ശ്വസിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കലാണ് ഉത്തമം.

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍

1- മറന്നുകൊണ്ട് ഭക്ഷിക്കുകയോ കുടിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവന്‍റെ നോമ്പ് പൂർണ്ണമായും സാധുവാണ്.

2- മറന്നുകൊണ്ട് ഇത്തരം കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന വ്യക്തിക്ക് യാതൊരുവിധ പാപവുമില്ല; കാരണം അത് അവന്‍റെ മനഃപൂർവ്വമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പല്ല.

3- ഇത് വിശ്വാസികളോടുള്ള അല്ലാഹുവിന്‍റെ ദയയെയും, മതം നൽകുന്ന എളുപ്പത്തെയും, പ്രയാസങ്ങൾ നീക്കി നൽകുന്നതിനെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

4- നോമ്പ് മുറിയാൻ പാലിക്കപ്പെടേണ്ട മൂന്ന് നിബന്ധനകൾ: നോമ്പ് മുറിക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾ ഒരാൾ ചെയ്താൽ താഴെ പറയുന്ന മൂന്ന് നിബന്ധനകൾ ഒത്തു വന്നാൽ മാത്രമേ നോമ്പ് മുറിയുകയുള്ളൂ:

        1- ഇത് ചെയ്താൽ നോമ്പ് മുറിയുമെന്ന് അയാൾക്ക് അറിവുണ്ടായിരിക്കണം. വിവരമില്ലായ്മ (അജ്ഞത) കാരണം ഒരാൾ അത് ചെയ്താൽ നോമ്പ് മുറിയില്ല.

   2- താൻ നോമ്പുകാരനാണെന്ന് അയാൾക്ക് ബോധ്യമുണ്ടായിരിക്കണം. മറന്നുപോയതാണെങ്കിൽ നോമ്പ് ശരിയാണ്, പിന്നീട് അത് നോറ്റ് വീട്ടേണ്ടതില്ല.

        3- തന്‍റെ സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരം ചെയ്തതാകണം. ഒരാൾ നിർബന്ധിക്കപ്പെട്ടോ (ഉദാഹരണത്തിന് വായയിലേക്ക് ബലമായി വെള്ളം ഒഴിക്കപ്പെടുക) മറ്റോ ചെയ്യുന്നതുകൊണ്ട് നോമ്പ് മുറിയില്ല.

5- അല്ലാഹുവിന്‍റെ അടിമകളുടെ മേലുള്ള പ്രയാസങ്ങളും ബുദ്ധിമുട്ടുകളും നീക്കി മതം കാര്യങ്ങൾ എളുപ്പമാക്കി നൽകുന്നു.