عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ)
നായാട്ടും ഇരയുടെ വിധിയും
394 - وَحَدِيثُ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَدِيٍّ
نَحْوُهُ، وَفِيهِ: (إلاَّ أَنْ يَأْكُلَ الْكَلْبُ، فَإِنْ أَكَلَ فَلا
تَأْكُلْ، فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ يَكُونَ إنَّمَا أَمْسَكَ عَلَى نَفْسِهِ.
وَإِنْ خَالَطَهَا كِلابٌ مِنْ غَيْرِهَا فَلا تَأْكُلْ، فَإِنَّمَا سَمَّيْتَ
عَلَى كَلْبِكَ، وَلَمْ تُسَمِّ عَلَى غَيْرِهِ).
وَفِيهِ (إذَا أَرْسَلْتَ كَلْبَكَ الْمُكَلَّبَ فَاذْكُرْ اسْمَ اللَّهِ
عَلَيْهِ، فَإِنْ أَمْسَكَ عَلَيْكَ فَأَدْرَكْتَهُ حَيّاً فَاذْبَحْهُ، وَإِنْ
أَدْرَكْتَهُ قَدْ قَتَلَ وَلَمْ يَأْكُلْ مِنْهُ فَكُلْهُ، فَإِنَّ أَخْذَ
الْكَلْبِ ذَكَاتُهُ).
وَفِيهِ أَيْضًا (إذَا رَمَيْتَ بِسَهْمِكَ فَاذْكُرْ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِ) وَفِيهِ (وَإِنْ غَابَ عَنْكَ يَوْماً أَوْ يَوْمَيْنِ).
وَفِي رِوَايَةٍ (الْيَوْمَيْنِ وَالثَّلاثَةَ فَلَمْ تَجِدْ فِيهِ إلاَّ أَثَرَ
سَهْمِكَ فَكُلْ إنْ شِئْتَ، فَإِنْ وَجَدْتَهُ غَرِيقاً فِي الْمَاءِ فَلا
تَأْكُلْ، فَإِنَّكَ لا تَدْرِي: الْمَاءُ قَتَلَهُ، أَوْ سَهْمُكَ؟).
ശഅ്ബി, അദിയ്യ് رضي الله عنه വിൽ നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്ത ഹദീസും ഇതുപോലെത്തന്നെയാണ്; അതിൽ ഇപ്രകാരമുണ്ട്: "(വേട്ട)നായ (ഇരയിൽ നിന്ന്) തിന്നതൊഴികെ; അത് തിന്നുകയാണെങ്കിൽ നീ അതിൽ നിന്ന് തിന്നരുത്. കാരണം, അത് സ്വന്തത്തിന് വേണ്ടിയാണ് അതിനെ പിടിച്ചുവെച്ചത് എന്ന് ഞാൻ ഭയപ്പെടുന്നു. ഇനി, അതിനോടൊപ്പം മറ്റു നായ്ക്കൾ കൂടിച്ചേർന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ നീ (അതിനെ) തിന്നരുത്; കാരണം, നീ നിന്റെ നായയുടെ മേലിലാണ് ബിസ്മി ചൊല്ലിയത്, മറ്റുള്ളവയുടെ മേലല്ല."
അതിൽ ഇപ്രകാരവുമുണ്ട്: "നീ പരിശീലനം ലഭിച്ച നിന്റെ നായയെ (വേട്ടക്ക്) അയക്കുമ്പോൾ അല്ലാഹുവിന്റെ നാമം സ്മരിക്കുക. അത് നിനക്കായി (ഇരയെ) പിടിച്ചുവെക്കുകയും, അത് ജീവനോടെയിരിക്കെ നീ അതിനെ കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്താൽ നീ അതിനെ അറുക്കുക. ഇനി, അത് ഇരയെ കൊല്ലുകയും എന്നാൽ അതിൽ നിന്ന് ഒന്നും തിന്നാതിരിക്കുകയും ചെയ്ത നിലയിലാണ് നീ കണ്ടെത്തുന്നതെങ്കിൽ, നീ അത് തിന്നുകൊള്ളുക; കാരണം, നായ അതിനെ പിടികൂടുന്നത് തന്നെയാണ് അതിന്റെ അറുക്കൽ (ദകാത്)."
അതിൽ ഇപ്രകാരവുമുണ്ട്: "നീ അമ്പ് എയ്യുകയാണെങ്കിൽ അല്ലാഹുവിന്റെ നാമം സ്മരിക്കുക." അതിൽ തന്നെയുണ്ട്: "(ആ ഇര) നിന്നിൽ നിന്ന് ഒന്നോ രണ്ടോ ദിവസം മറഞ്ഞുനിന്നാലും (നിനക്കത് തിന്നാം)."
മറ്റൊരു നിവേദനത്തിൽ ഇപ്രകാരമുണ്ട്: "(ഒന്നോ) രണ്ടോ മൂന്നോ ദിവസം മറഞ്ഞുനിൽക്കുകയും, നിന്റെ അമ്പിന്റെ അടയാളമല്ലാതെ മറ്റൊന്നും അതിൽ നീ കാണാതിരിക്കുകയും ചെയ്താൽ, നീ ഉദ്ദേശിക്കുന്നുവെങ്കിൽ അത് തിന്നുകൊള്ളുക. എന്നാൽ, അത് വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിമരിച്ച നിലയിലാണ് നീ കണ്ടെത്തുന്നതെങ്കിൽ നീ അത് തിന്നരുത്; കാരണം, വെള്ളമാണോ നിന്റെ അമ്പാണോ അതിനെ കൊന്നതെന്ന് നിനക്കറിയില്ലല്ലോ."
المِعْراض: തലഭാഗം വളഞ്ഞ വടി/ആയുധം.
فَخَرَقَ: എറിയപ്പെട്ട വസ്തുവിൽ (ആയുധം) തുളച്ചുകയറി.
الْمُكَلَّب: പരിശീലനം നൽകപ്പെട്ടത്.
വിവരണം
ഹദീസില് നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്
