633 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 373 دروس الحديث - ബുദ്ധിമുട്ടായ കാര്യങ്ങളിലുള്ള നേര്‍ച്ച

  

 

    

عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ) 

ബുദ്ധിമുട്ടായ കാര്യങ്ങളിലുള്ള നേര്‍ച്ച 

373 - عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ رضي الله عنه قَالَ: (نَذَرَتْ أُخْتِي أَنْ تَمْشِيَ إلَى بَيْتِ اللَّهِ الْحَرَامِ حَافِيَةً فَأَمَرَتْنِي أَنْ أَسْتَفْتِيَ لَهَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَفْتَيْتُهُ فَقَالَ: لِتَمْشِ وَلْتَرْكَبْ). 

ഉഖ്ബത്ത് ബിൻ ആമിർ رضي الله عنه നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: "എന്‍റെ സഹോദരി മസ്ജിദുൽ ഹറാമിലേക്ക് (കഅ്ബയിലേക്ക്) നഗ്നപാദയായി (നടന്ന്) പോകുമെന്ന് നേർച്ചയാക്കുകയുണ്ടായി. അതിനെക്കുറിച്ച് അല്ലാഹുവിന്‍റെ റസൂൽ صلى الله عليه وسلم യോട് ഫത്‌വ (മതവിധി) ചോദിക്കാൻ അവർ എന്നോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. അങ്ങനെ ഞാൻ അവിടുത്തോട് വിധി ചോദിച്ചപ്പോൾ റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞു: 'അവർ നടക്കുകയും (സാധ്യമല്ലാത്തപ്പോൾ) വാഹനം കയറുകയും ചെയ്യട്ടെ.'"

വിവരണം

 നേർച്ച (النذر) എന്നാൽ: തന്‍റെ മേൽ അനിവാര്യമല്ലാത്ത ഒരു കാര്യത്തെ മനുഷ്യൻ സ്വയം ബാധ്യതയായി ഏറ്റെടുക്കലാണ്. അതിനാൽ നേർച്ചയാക്കപ്പെട്ട കാര്യം ഒരാള്‍ക്ക് നിറവേറ്റാൻ സാധിക്കുന്നതും, പാപങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളാത്ത വിധത്തിലുള്ള ഒരു പുണ്യകർമ്മവുമാണെങ്കിൽ, അത് നിറവേറ്റൽ നിർബന്ധമാണ്; ഇസ്‌ലാമിക ശരീഅത്ത് അത് നിറവേറ്റുന്നതിൽ ഇളവും എളുപ്പവും നൽകിയിട്ടുമുണ്ട്.

  ഈ ഹദീസിൽ ഉഖ്ബത്തു ബ്നു ആമിർ رضي الله عنه പറയുന്നു: തന്‍റെ സഹോദരി അല്ലാഹുവിന്‍റെ വിശുദ്ധ ഭവനത്തിലേക്ക് (കഅ്ബയിലേക്ക്) കാൽനടയായി പോകുമെന്ന് നേർച്ചയാക്കിയിരുന്നു. എന്നാൽ തനിക്ക് അത് നിറവേറ്റാൻ സാധിക്കാതെ പ്രയാസവും ബുദ്ധിമുട്ടും അനുഭവപ്പെട്ടപ്പോൾ, തന്‍റെ സഹോദരനായ ഉഖ്ബത്തു ബ്നു ആമിർ رضي الله عنه വിനോട് റസൂലുല്ലാഹി صلى الله عليه وسلم യോട് ഫത്‌വ (മതവിധി) തേടാൻ അവർ ആവശ്യപ്പെട്ടു: തനിക്ക് കഴിവില്ലാത്ത അവസ്ഥയിലും ഈ നേർച്ച നിറവേറ്റൽ നിർബന്ധമാണോ അതോ അല്ലയോ? തുടർന്ന് അദ്ദേഹം നബി صلى الله عليه وسلم യോട് മതവിധി തേടിയപ്പോൾ അവിടുന്ന് അദ്ദേഹത്തോട് അരുളി: «അവർ നടക്കുകയും വാഹനം ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യട്ടെ». അതായത്: അവർക്ക് സാധ്യമാകുന്നത് വരെ നടക്കുകയും, നടക്കാൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥയിൽ വാഹനം ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യട്ടെ.

 ചില പണ്ഡിതന്മാർ അഭിപ്രായപ്പെട്ടത്: കാൽനടയായി പോകുമെന്ന് ഒരാൾ നേർച്ചയാക്കിയാൽ, അയാൾക്ക് അതിന് സാധ്യമായാലും ഇല്ലെങ്കിലും അത് (നടക്കൽ) നിർബന്ധമാവുകയില്ല; കാരണം നടക്കുക എന്നത് സ്വയം ഒരു ഇബാദത്തല്ല, മറിച്ച് ആ പുണ്യസ്ഥലത്ത് -ബൈത്തുൽ അതീഖിൽ (കഅ്ബയിൽ)- ചെന്നെത്തുക എന്നതാണ് യഥാർത്ഥ ആരാധന; അതിൽ കാൽനടയാവുന്നതിലും വാഹനത്തിലാവുന്നതിലും വ്യത്യാസമില്ല. അതുകൊണ്ടാണ് ഉഖ്ബത്തു ബ്നു ആമിറിന്‍റെ സഹോദരി കാൽനടയായി പോകാമെന്ന് നേർച്ചയാക്കിയിരുന്നിട്ടും നബി صلى الله عليه وسلم അവർക്ക് വാഹനത്തിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ അനുവാദം നൽകിയത്. നടക്കുക എന്നത് കഴിവിനപ്പുറമുള്ള കാര്യമല്ലെങ്കിൽപ്പോലും, നടക്കൽ എന്ന കാര്യത്താൽ മാത്രമായി നേർച്ച അനിവാര്യമാകുന്നില്ല എന്നതിലേക്ക് ഇത് വിരൽചൂണ്ടുന്നു.

 ബുഖാരിയും മുസ്‌ലിമിലും അനസ് رضي الله عنه വിന്‍റെ ഹദീസിൽ വയോധികനായ വ്യക്തിയോട് (പൂർണ്ണമായി) വാഹനത്തിൽ കയറാൻ കൽപ്പിച്ചത്, അദ്ദേഹം പ്രത്യക്ഷത്തിൽത്തന്നെ അശക്തനും വൃദ്ധനുമായിരുന്നതുകൊണ്ടാണ്. എന്നാൽ ഉഖ്ബയുടെ സഹോദരിയോട് നടക്കാനും അതോടൊപ്പം വാഹനം ഉപയോഗിക്കാനും കൽപ്പിച്ചത് അവർ പൂർണ്ണമായ അശക്തി ഉള്ളവളായി വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടാത്തതിനാലാണ്; അതുകൊണ്ട് അവർക്ക് കഴിയുമെങ്കിൽ നടക്കാനും, അശക്തയാകുന്ന വേളയിൽ വാഹനം ഉപയോഗിക്കാനുമാണ് അവിടുന്ന് നിർദ്ദേശിച്ചത്.

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍

1- ശരീഅത്ത് നേർച്ചയെ കറാഹത്താക്കാനുള്ള ചില കാരണങ്ങളിലേക്ക് ഈ ഹദീസിൽ വ്യക്തമായ സൂചനയുണ്ട്: അതായത്, നേർച്ചയാക്കപ്പെട്ട കാര്യം നിർവഹിക്കാൻ സാധിക്കാതെ അശക്തനായിത്തീരുക എന്നത്. കാരണം, ഈ സ്ത്രീ കാൽനടയായി പോകാമെന്ന് നേർച്ചയാക്കിയപ്പോൾ തനിക്ക് അതിന് സാധ്യമല്ലെന്ന് സ്വന്തം മനസ്സിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കുകയും, തുടർന്ന് ഈ പ്രയാസകരമായ കുരുക്കിൽ നിന്ന് പുറത്തുകടക്കാൻ അവർ നിർബന്ധിതയാവുകയും ചെയ്തു.

2- മസ്ജിദുൽ ഹറാമിലേക്കോ അല്ലെങ്കിൽ (മറ്റു) രണ്ട് പള്ളികളിൽ ഒന്നിലേക്കോ കാൽനടയായി പോകാമെന്ന് ആരെങ്കിലും നേർച്ചയാക്കിയാൽ, അത് (നടന്നുതന്നെ) നിറവേറ്റൽ അവന്‍റെ മേൽ നിർബന്ധമില്ല: കാരണം ഇത് നേർച്ചയാക്കപ്പെടേണ്ടുന്ന ഒരു ആരാധനയല്ല, മറിച്ച് അനുവദനീയമായ (മുബാഹായ) ഒരു കാര്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നേർച്ച മാത്രമാണ്. എന്നാൽ മുബാഹായ കാര്യം നേർച്ചയാക്കി അത് നിറവേറ്റിയില്ലെങ്കിൽ അതിന് കഫ്ഫാറത്ത് നൽകൽ നിർബന്ധമാണ്.

3- നേർച്ച എന്നത് അനുവദനീയമായ ഒരു കാര്യത്തെയും (മുബാഹ്) ആരാധനയെയും (ഇബാദത്ത്) ഒരുമിച്ച് ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണെങ്കിൽ, അവയിൽ ഓരോന്നിനും അതിന്‍റെതായ വിധിയുണ്ട്: അതിനാൽ ആരാധനയായ കാര്യം നിർവഹിക്കാൻ അവനോട് കൽപ്പിക്കപ്പെടും; കാരണം അതാണ് നിറവേറ്റൽ നിർബന്ധമുള്ള കാര്യം, എന്തെന്നാൽ അത് നിർവഹിക്കുന്നതിലാണ് യഥാർത്ഥ നന്മയും താല്പര്യവും അടങ്ങിയിട്ടുള്ളത്.

4- അല്ലാഹു നിശ്ചയിച്ചു നൽകിയ പുണ്യകർമ്മങ്ങൾ കൊണ്ടല്ലാതെ അവനിലേക്ക് ഇബാദത്ത് ചെയ്യാൻ പാടുള്ളതല്ല. അല്ലാഹുവും അവന്‍റെ റസൂലും നിയമമാക്കാത്ത യാതൊന്നും തന്നെ മതത്തിൽ നിയമമാക്കപ്പെടുകയില്ല.

5- പ്രതിസന്ധി ഘട്ടങ്ങളിലും ഞെരുക്കമുള്ള സന്ദർഭങ്ങളിലും ഇസ്‌ലാമിക ശരീഅത്ത് നൽകുന്ന ഇളവുകളും എളുപ്പവും ഇതിൽ വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്.

6- മതപരമായ ബാധ്യതകൾ നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത് കർമ്മങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കാനുള്ള ഒരാളുടെ കഴിവിനും സാധ്യതക്കും അനുസൃതമായി മാത്രമാണ് എന്ന പാഠവും ഇതിലുണ്ട്.