624 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 364 دروس الحديث - സത്യം ചെയ്യലും അതില്‍ നിന്ന് പിന്‍മാറലും

 

 

    

عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ) 

സത്യം ചെയ്യലും 

അതില്‍ നിന്ന് പിന്‍മാറലും 

كِتَابُ الأَيْمَانِ وَالنُّذُورِ

സത്യം ചെയ്യലുകളും നേര്‍ച്ചകളും

364 - عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَمُرَةَ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم: (يَا عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ سَمُرَةَ، لا تَسْأَلْ الإِمَارَةَ، فَإِنَّكَ إنْ أُعْطِيتَهَا عَنْ مَسْأَلَةٍ وُكِّلْتَ إلَيْهَا، وَإِنْ أُعْطِيتَهَا عَنْ غَيْرِ مَسْأَلَةٍ أُعِنْتَ عَلَيْهَا، وَإِذَا حَلَفْتَ عَلَى يَمِينٍ فَرَأَيْتَ غَيْرَهَا خَيْراً مِنْهَا، فَكَفِّرْ عَنْ يَمِينِكَ، وَأْتِ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ) .

അബ്ദുറഹ്മാനു ബ്നു സമുറ رضي الله عنه നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: അല്ലാഹുവിന്‍റെ റസൂൽ صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞു: "ഓ അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ സമുറ, നീ അധികാരം ആവശ്യപ്പെടരുത്. കാരണം, നീ ചോദിച്ചു വാങ്ങുന്നതിലൂടെയാണ് അത് നൽകപ്പെടുന്നതെങ്കിൽ, അതിന്‍റെ പൂർണ്ണ ഉത്തരവാദിത്തം നിന്നിലേക്ക് തന്നെ ഭാരമേൽപ്പിക്കപ്പെടും. എന്നാൽ, ചോദിക്കാതെയാണ് നിനക്കത് നൽകപ്പെടുന്നതെങ്കിൽ, അതിൽ നിനക്ക് (അല്ലാഹുവിന്‍റെ) സഹായം ലഭിക്കപ്പെടും. നീ ഏതെങ്കിലും ഒരു കാര്യത്തിൽ സത്യം ചെയ്യുകയും, പിന്നീട് അതിനേക്കാൾ ഉത്തമമായ മറ്റൊന്ന് കാണുകയും ചെയ്താൽ, നിന്‍റെ സത്യത്തിന് പ്രായശ്ചിത്തം നൽകുകയും നന്മയായത് പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുക."

വിവരണം

 മനുഷ്യൻ പൊതുസ്ഥാനമാനങ്ങളും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും ഏറ്റെടുക്കുന്നത് വളരെ ഗൗരവമേറിയ കാര്യങ്ങളിൽ പെട്ടതാണ്. കാരണം, ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ നീതിയും സത്യവും നടപ്പിലാക്കുക എന്ന വലിയ ബാധ്യത അതിലുണ്ട്. ഇതിന്‍റെ ഫലമായി നേതാക്കള്‍ ഇതിന്‍റെ പരിണതഫലങ്ങൾ ദുനിയാവിലും ആഖിറത്തിലും ചുമക്കേണ്ടി വരുന്നു. ഭരണത്തിന്‍റെ അവകാശങ്ങൾ നീതിപൂർവ്വം കൃത്യമായി നിർവ്വഹിച്ചില്ലെങ്കിൽ അത് അവനെ നഷ്ടത്തിലേക്ക് തള്ളിവിടും.

 ഈ ഹദീസിൽ നബി صلى الله عليه وسلم അബ്ദുറഹ്മാൻ ബ്നു സമുറ رضي الله عنه  വിനോട് അധികാരം ചോദിച്ചു വാങ്ങുന്നതിനെക്കുറിച്ച് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. അവിടുന്ന് പറയുന്നു: «لا تَسْأَلِ الإمارةَ» (നീ അധികാരം ആവശ്യപ്പെടരുത്). അതായത്, ഏതെങ്കിലും രീതിയിൽ അത് നേടിയെടുക്കാൻ നീ ശ്രമിക്കരുത്. ജനങ്ങളുടെ നന്മകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഭരണപരമായ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളോ മറ്റ് സ്ഥാനമാനങ്ങളോ ചോദിച്ചു വാങ്ങരുത്. കാരണം, അത് വളരെ വലിയൊരു അമാനത്തും വലിയൊരു ഉത്തരവാദിത്തവുമാണ്. അബൂദർറ് رضي الله عنه നിവേദനം ചെയ്ത സ്വഹീഹ് മുസ്‌ലിമിലെ ഹദീസിൽ വന്നതുപോലെ, നബി صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞു: "തീർച്ചയായും അതൊരു അമാനത്താണ്, അന്ത്യനാളിൽ അതൊരു അപമാനവും ഖേദവുമായിരിക്കും."

 തുടർന്ന് നബി صلى الله عليه وسلم  അദ്ദേഹത്തോട് വ്യക്തമാക്കി: ഒരാൾ താൻ ചോദിച്ചുവാങ്ങിയതിനാലും നിർബന്ധം പിടിച്ച് നേടിയെടുത്തതിനാലും ആണ് ഒരു സ്ഥാനത്ത് എത്തുന്നതെങ്കിൽ, അല്ലാഹുവിന്‍റെ സഹായമില്ലാതെ അവന്‍റെ സ്വന്തം പരിശ്രമത്തിലേക്കും കഴിവിലേക്കും മാത്രം അവൻ  ഏല്‍പിക്കപ്പെടും. അല്ലാഹുവിന്‍റെ സഹായമില്ലാതെ മനുഷ്യന് അത് നിർവ്വഹിക്കാൻ കഴിയില്ല. എന്നാൽ ചോദിക്കാതെയാണ് ഒരാളിലേക്ക് സ്ഥാനമാനം വരുന്നതെങ്കിൽ, അതിന്‍റെ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കാൻ അല്ലാഹു അവനെ സഹായിക്കും.

 അധികാരത്തിന് അർഹതയില്ലാത്തവർ- അജ്ഞത കൊണ്ടോ, ബലഹീനത കൊണ്ടോ, തന്നിഷ്ടത്തിന് കീഴ്പ്പെടുന്നതുകൊണ്ടോ- അത് ചോദിച്ചു വാങ്ങുന്നതിനെതിരെയുള്ളതാണ് ഈ വിലക്ക്. സ്വഹീഹുല്‍ ബുഖാരിയിലെ ഹദീസിൽ നബി صلى الله عليه وسلم  ഇതിനെക്കുറിച്ച് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്: "തീർച്ചയായും നിങ്ങൾ ഭരണാധികാരത്തിനായി കൊതിക്കും, എന്നാൽ അന്ത്യനാളിൽ അത് വലിയൊരു ഖേദമായിരിക്കും." അതായത്, ആ സ്ഥാനത്തിരുന്ന് തൻ്റെ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കാത്തവനും, അതിലിരിക്കുമ്പോൾ അല്ലാഹുവിൻ്റെയും അടിമകളുടെയും അവകാശങ്ങൾ നിറവേറ്റാത്തവനും അത് ഖേദമായി മാറും. അബൂഹുറൈറ رضي الله عنه നിവേദനം ചെയ്യുന്ന ഹദീസിൽ നബി صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു: "അല്ലാഹു ഏതെങ്കിലും ഒരു അടിമയെ ഒരു ജനതയുടെ മേൽ ഭരണാധികാരിയാക്കുകയും, അവൻ ആ ജനതയോട് ഗുണകാംക്ഷയോടെ പെരുമാറാതിരിക്കുകയും ചെയ്താൽ, അവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിന്‍റെ മണം പോലും ആസ്വദിക്കുകയില്ല."

  തുടർന്ന് നബി صلى الله عليه وسلم അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു ഉപദേശം നൽകി: ഒരാൾ ഒരു കാര്യം ചെയ്യില്ലെന്ന് സത്യം ചെയ്യുകയും, പിന്നീട് അത് ചെയ്യുന്നതാണ് നന്മയെന്ന് തെളിയുകയും ചെയ്താൽ, അവന്‍ അത് ചെയ്യുകയും സത്യം ചെയ്യലിന് പ്രായശ്ചിത്തം നല്‍കുകയും ചെയ്യട്ടെ. ഇനി ഒരാൾ ഒരു കാര്യം ചെയ്യുമെന്ന് സത്യം ചെയ്യുകയും, പിന്നീട് അത് ഉപേക്ഷിക്കുന്നതാണ് നന്മയെന്ന് തോന്നുകയും ചെയ്താൽ, അവൻ അത് ഉപേക്ഷിക്കുകയും തൻ്റെ സത്യത്തിന് പ്രായശ്ചിത്തം നൽകുകയും ചെയ്യട്ടെ. സത്യത്തിന്‍റെ പ്രായശ്ചിത്തത്തെക്കുറിച്ച് അല്ലാഹു  ഖുർആനിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്: {അതിന്‍റെ പ്രായശ്ചിത്തം, നിങ്ങളുടെ വീട്ടുകാർക്ക് നൽകുന്ന സാധാരണ ഭക്ഷണത്തിൽ നിന്ന് പത്ത് പാവപ്പെട്ടവർക്ക് ഭക്ഷണം നൽകലോ, അല്ലെങ്കിൽ അവർക്ക് വസ്ത്രം നൽകലോ, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു അടിമയെ സ്വതന്ത്രനാക്കലോ ആണ്. എന്നാൽ ആർക്കെങ്കിലും അത് കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിൽ മൂന്ന് ദിവസം നോമ്പ് അനുഷ്ഠിക്കേണ്ടതാണ്. നിങ്ങൾ സത്യം ചെയ്താൽ നിങ്ങളുടെ സത്യങ്ങളുടെ പ്രായശ്ചിത്തം ഇതാണ്} [അൽ-മാഇദ: 89].

 നബി صلى الله عليه وسلم അദ്ദേഹത്തോട് ഇത് പറയാൻ കാരണം: മനുഷ്യൻ ഒരു ഭരണാധികാരിയാവുമ്പോൾ എന്തെങ്കിലും കാര്യത്തിൽ സത്യം ചെയ്താൽ, തൻ്റെ അധികാരത്തിന്‍റെ അഹങ്കാരം കാരണം താൻ ചെയ്ത സത്യത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറാൻ അവൻ മടിച്ചേക്കാം. എന്നാൽ അവൻ ഒരു ഭരണാധികാരിയാണെങ്കിലും, ഒരു കാര്യത്തിൽ സത്യം ചെയ്യുകയും അത് ഉപേക്ഷിക്കുന്നതാണ് നന്മയെന്ന് കാണുകയും ചെയ്താൽ അത് ഉപേക്ഷിക്കുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു കാര്യം ചെയ്യില്ലെന്ന് സത്യം ചെയ്യുകയും അത് ചെയ്യുന്നതാണ് നന്മയെന്ന് കാണുകയും ചെയ്താൽ അത് ചെയ്യുകയോ ആണ് വേണ്ടത്. ഇത് ഭരണാധികാരികൾക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും ഒരുപോലെ ബാധകമായ കാര്യമാണ്.

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍

1- ഭരണാധികാരവും സ്ഥാനമാനങ്ങളും ചോദിച്ച് വാങ്ങുന്നത് വെറുക്കപ്പെട്ടതാണ്. 

2- ഒരാൾ സ്ഥാനമാനങ്ങൾ ചോദിക്കാതെയും, അതിനായി കൊതിക്കാതെയും അദ്ദേഹത്തിലേക്ക് അത് വന്നണയുകയാണെങ്കിൽ, അതിൽ അവന് (അല്ലാഹുവിന്‍റെ) സഹായം ലഭിക്കുന്നതാണ്.

3- ഒരാൾ ഇന്ന കാര്യം ചെയ്യുമെന്നോ ചെയ്യില്ലെന്നോ സത്യം ചെയ്യുകയും, പിന്നീട് താൻ സത്യം ചെയ്തതിന് വിപരീതമായ കാര്യത്തിലാണ് (അത് ചെയ്യലിലോ ഉപേക്ഷിക്കലിലോ) നന്മയെന്ന് കാണുകയും ചെയ്താൽ; അവൻ നന്മയായത് പ്രവർത്തിക്കുകയും തന്‍റെ സത്യത്തിന് പ്രായശ്ചിത്തം നൽകുകയും ചെയ്യട്ടെ.

4- സത്യം ചെയ്തത് ലംഘിക്കുമ്പോള്‍ അതിന് പ്രായശ്ചിത്തം നല്‍കേണ്ടതാണ്.