350 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 90- دروس الحديث - നമസ്കാരത്തിലെ തക്ബീറുകള്‍

 

 

عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، 

أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ)  

നമസ്കാരത്തിലെ തക്ബീറുകള്‍

90 - عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه قَالَ: ((كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إذَا قَامَ إلَى الصَّلاةِ يُكَبِّرُ حِينَ يَقُومُ، ثُمَّ يُكَبِّرُ حِينَ يَرْكَعُ، ثُمَّ يَقُولُ: سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ، حِينَ يَرْفَعُ صُلْبَهُ مِنْ الرَّكْعَةِ، ثُمَّ يَقُولُ وَهُوَ قَائِمٌ: رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ، ثُمَّ يُكَبِّرُ حِينَ يَهْوِي، ثُمَّ يُكَبِّرُ حِينَ يَرْفَعُ رَأْسَهُ، ثُمَّ يُكَبِّرُ حِينَ يَسْجُدُ، ثُمَّ يُكَبِّرُ حِينَ يَرْفَع رَأْسَهُ، ثُمَّ يَفْعَلُ ذَلِكَ فِي صَلاتِهِ كُلِّهَا، حَتَّى يَقْضِيَهَا، وَيُكَبِّرُ حِينَ يَقُومُ مِنْ الثِّنْتَيْنِ بَعْدَ الْجُلُوسِ)) .

അബൂഹുറൈറ رضي الله عنه പറഞ്ഞു: റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم നമസ്കാരത്തിലേക്ക് നിന്നാല്‍, നില്‍ക്കുമ്പോള്‍ തക്ബീര്‍ ചൊല്ലുമായിരുന്നു. പിന്നെ രുകൂഅ' ചെയ്യുമ്പോഴും തക്ബീര്‍ ചൊല്ലുമായിരുന്നു. പിന്നെ റുകൂഇല്‍ നിന്ന് തന്‍റെ മുതുക് ഉയര്‍ത്തുമ്പോള്‍ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ എന്ന് പറയും. പിന്നെ അവിടുന്ന് നില്‍ക്കുന്നവരായിരിക്കെ رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ എന്ന് പറയും. പിന്നെ (സുജൂദിലേക്ക്) വീഴുമ്പോള്‍ തക്ബീര്‍ ചൊല്ലും. പിന്നെ (സുജൂദില്‍) നിന്ന് അവരുടെ തല ഉയര്‍ത്തുമ്പോള്‍ തക്ബീര്‍ ചൊല്ലും, പിന്നെ സുജൂദ് ചെയ്യുമ്പോഴും തക്ബീര്‍ ചൊല്ലും. പിന്നെ അവരുടെ തല (സുജൂദില്‍ നിന്ന്) ഉയര്‍ത്തുമ്പോഴും തക്ബീര്‍ ചൊല്ലും. റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم തന്‍റെ നമസ്കാരം മുഴുവനും അത് പൂർത്തിയാകുന്നത് വരെ അപ്രകാരം ചെയ്യുമായിരുന്നു. അത് പോലെ രണ്ട് റക്അത്തുകളുടെ ഇരുത്തത്തിന് ശേഷം എഴുന്നേല്‍ക്കുമ്പോഴും റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم തക്ബീര്‍ ചൊല്ലുമായിരുന്നു. 

വിവരണം

    നമസ്കാരം തുടങ്ങുമ്പോഴും അതിലെ ഓരോ കര്‍മങ്ങള്‍ ചെയ്യുമ്പോഴും തക്ബീര്‍ ചൊല്ലുന്നതിനെ കുറിച്ചാണ് ഈ ഹദീസ് അറിയിക്കുന്നത്. തക്ബീര്‍ ചൊല്ലേണ്ടതില്ലാത്ത സന്ദര്‍ഭങ്ങളും ഈ ഹദീസ് അറിയിക്കുന്നു. 

    തക്ബീറത്തുല്‍ ഇഹ്റാം അല്ലാത്ത എല്ലാ തക്ബീറുകളും ചൊല്ലല്‍ നിര്‍ബന്ധം (വാജിബ്) ആണ്. തക്ബീറത്തുല്‍ ഇഹ്റാം നമസ്കാരത്തിന്‍റെ റുക്നുകളില്‍ പെട്ടതുമാണ്. 

 നമസ്കാരത്തിലെ ഓരോ ചലനങ്ങളെയും അതിനോടനുബന്ധിച്ചുള്ള ദിക്റുകളെയും വ്യക്തമായി ഇത് അറിയിക്കുന്നുണ്ട്. നമസ്കാരത്തിൻ്റെ രൂപം എങ്ങനെയായിരിക്കണം എന്നതിന് ജനങ്ങള്‍ക്ക് ലഭിക്കുന്ന വ്യക്തമായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്. 

    "നമസ്കാരത്തിനായി നിന്നാൽ, നിൽക്കുമ്പോൾ തക്ബീർ ചൊല്ലുമായിരുന്നു" എന്നത് നമസ്കാരത്തിൻ്റെ തുടക്കത്തിലുള്ള തക്ബീറത്തുൽ ഇഹ്റാമിനെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഈ തക്ബീറോടെയാണ് നമസ്കാരം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇത് നമസ്കാരത്തിൻ്റെ ഒരു സുപ്രധാന ഘടകമാണ് (റുക്ൻ).

    റുകൂഅ്, സുജൂദ്, സുജൂദിൽ നിന്ന് ഉയരുന്നത് തുടങ്ങിയ ഓരോ പ്രധാന ചലനങ്ങളിലും പ്രവാചകൻ صلى الله عليه وسلم തക്ബീർ ചൊല്ലിയിരുന്നു എന്ന് ഹദീസ് വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഈ തക്ബീറുകൾ ഓരോ അവസ്ഥയിൽ നിന്നും മറ്റൊന്നിലേക്കുള്ള മാറ്റത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഈ തക്ബീറുകൾ നമസ്കാരത്തിൻ്റെ നിർബന്ധ ഘടകങ്ങളിൽ (വാജിബ്) പെട്ടതാണ്.

 റുകൂഇൽ നിന്ന് ഉയരുമ്പോൾ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ എന്ന് ചൊല്ലണം. അതിനുശേഷം നിവർന്നു നിന്നുകൊണ്ട് رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ 'റബ്ബനാ വലകൽ ഹംദ്' എന്നും ചൊല്ലണം. 

 "നമസ്കാരം പൂർത്തിയാകുന്നത് വരെ എല്ലാ റക്അത്തുകളിലും റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم അപ്രകാരം ചെയ്യുമായിരുന്നു" 

    രണ്ടാം റക്അത്തിനു ശേഷമുള്ള ഇരുത്തത്തില്‍ നിന്ന് എഴുന്നേൽക്കുമ്പോഴും തക്ബീർ ചൊല്ലണം എന്ന് ഹദീസിൻ്റെ അവസാന ഭാഗം വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍

1- സ്വഹാബിമാര്‍ റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم യുടെ നമസ്കാരത്തിന്‍റെ ഓരോ ചലനങ്ങളും കൃത്യമായി നിരീക്ഷിച്ചു മനസ്സിലാക്കിയിരുന്നു.

2- തക്ബീറത്തുൽ ഇഹ്‌റാം കൊണ്ടാണ് നമസ്കാരം ആരംഭിക്കേണ്ടത്, നിന്ന് നമസ്കരിക്കുന്നവര്‍ അത് നിൽക്കുന്ന അവസ്ഥയിലാണ് ചൊല്ലേണ്ടത്.

3- റുകൂഇലേക്ക് പോകുമ്പോഴുള്ള തക്ബീറിനെ കുറിച്ച് ഈ ഹദീസ് അറിയിക്കുന്നു.

4- ഇമാമും ഒറ്റയ്ക്ക് നമസ്കരിക്കുന്നവനും سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ ചൊല്ലേണ്ടതാണ്. അത് റുകൂഇൽ നിന്ന് ഉയരുന്ന സന്ദർഭത്തിലായിരിക്കണം.

5- ഇമാം, മഅ്മൂം (ഇമാമിനെ തുടരുന്നയാൾ), ഒറ്റക്ക് നമസ്കരിക്കുന്നവൻ എന്നിവരെല്ലാം നിറുത്തത്തിന്‍റെ അവസ്ഥയിൽ (റുകൂഇൽ നിന്ന് ഉയർന്ന ശേഷം) رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ  ചൊല്ലേണ്ടതാണ്.

6- റുകൂഇൽ നിന്ന് ഉയർന്ന ശേഷം അടക്കവും ഒതുക്കവും പാലിക്കേണ്ടതാണ്.

7- സുജൂദിൽ നിന്ന് രണ്ട് സുജൂദുകൾക്കിടയിലുള്ള ഇരുത്തത്തിലേക്ക് ഉയരുമ്പോൾ തക്ബീർ ചൊല്ലേണ്ടതാണ്.

8- തക്ബീറത്തുൽ ഇഹ്‌റാം ഒഴികെ, മുകളിൽ പറഞ്ഞ കാര്യങ്ങളെല്ലാം എല്ലാ റക്അത്തുകളിലും ചെയ്യേണ്ടതാണ്.

9- രണ്ട് തശഹ്ഹുദുകളുള്ള നമസ്കാരത്തിൽ, ആദ്യത്തെ തശഹ്ഹുദിൽ നിന്ന് എഴുന്നേൽക്കുമ്പോൾ തക്ബീർ ചൊല്ലേണ്ടതാണ്.

10- 'ഹീന' (حين - സന്ദർഭത്തിൽ/സമയത്ത്) എന്ന വാക്കിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാകുന്നത്, തക്ബീർ ഒരു അവസ്ഥയിൽ നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് മാറുന്നതിനോട് ചേർന്നുനിൽക്കണം എന്നാണ്. അതിന് മുമ്പോ ശേഷമോ ആകരുത്, ഇതാണ് നിയമമാക്കപ്പെട്ട രീതി.