374 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 114- دروس الحديث - സ്വഫ്ഫുകള്‍ക്കിടയിലൂടെയുള്ള നടത്തം

  

عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، 

أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ)  

സ്വഫ്ഫുകള്‍ക്കിടയിലൂടെയുള്ള നടത്തം

114 - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ رضي الله عنهما قَالَ: ((أَقْبَلْتُ رَاكِباً عَلَى حِمَارٍ أَتَانٍ، وَأَنَا يَوْمَئِذٍ قَدْ نَاهَزْتُ الاحْتِلامَ، وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي بِالنَّاسِ بِمِنًى إلَى غَيْرِ جِدَارٍ. مَرَرْتُ بَيْنَ يَدَيْ بَعْضِ الصَّفِّ فَنَزَلْتُ، فَأَرْسَلْتُ الأَتَانَ تَرْتَعُ. وَدَخَلْتُ فِي الصَّفِّ، فَلَمْ يُنْكِرْ ذَلِكَ عَلَيَّ أَحَدٌ)) .

അബ്ദുല്ലാഹി ഇബ്നു അബ്ബാസ് رضي الله عنهما പറയുന്നു: ((ഒരു പെൺകഴുതയുടെ പുറത്ത് കയറി ഞാൻ മുന്നോട്ട് വന്നു, അന്ന് ഞാൻ പ്രായപൂർത്തിയാകലിനോട് അടുത്തിരുന്നു (ബാല്യത്തിൻ്റെ അവസാനത്തോടടുത്തിരുന്നു), അല്ലാഹുവിൻ്റെ റസൂൽ صلى الله عليه وسلم ജനങ്ങളോടൊപ്പം മിനായിൽ ഒരു മതിലിലേക്കല്ലാതെ നമസ്കരിക്കുകയായിരുന്നു. ഞാൻ ചില സ്വഫുകളുടെ (വരികളുടെ) മുൻഭാഗത്തുകൂടി കടന്നുപോയി, എന്നിട്ട് ഞാൻ താഴെയിറങ്ങി, ആ പെൺകഴുതയെ മേയാനായി വിട്ടയച്ചു. ശേഷം ഞാൻ സ്വഫിൽ പ്രവേശിച്ചു, അതുകൊണ്ട് എന്നെ ആരും ആക്ഷേപിക്കുകയുണ്ടായില്ല.))

الأَتانُ പെണ്‍കഴുത
ناهزتُ الاحتلامَ പ്രായപൂര്‍ത്തിയോടടുത്തു
ترتعُ മേയുക

വിവരണം

    നബി صلى الله عليه وسلم നമസ്കരിക്കുന്നവരോട്, നമസ്കാരം മുറിക്കുന്നവർ കടന്നുപോകാതിരിക്കാൻ വേണ്ടി അവർക്ക് ഒരു മറ (സുത്റ) സ്വീകരിക്കാൻ കൽപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ജമാഅത്ത് നമസ്കാരത്തിൽ, ഇമാം മഅ്മൂമീങ്ങൾക്ക് (അനുയായികൾക്ക്) മറയായിരിക്കും.

    ഈ ഹദീസിൽ, ഇബ്നു അബ്ബാസ് رضي الله عنهما വിവരിക്കുന്നു: അദ്ദേഹം ഒരു പെൺകഴുതയുടെ (അത്താൻ) പുറത്ത് കയറി വന്നു. ആ സമയത്ത് ഇബ്നു അബ്ബാസ് رضي الله عنهما പ്രായപൂർത്തിയാകലിനോട് അടുത്തിരുന്ന ഒരു ബാലനായിരുന്നു. അല്ലാഹുവിൻ്റെ റസൂൽ صلى الله عليه وسلم ഒരു മതിലിലേക്കല്ലാതെ ജനങ്ങളോടൊപ്പം മിനായിൽ നമസ്കരിക്കുകയായിരുന്നു.  അഥവാ ഒഴിഞ്ഞ സ്ഥലത്ത് വെച്ച് ആയിരുന്നു നമസ്കാരം. ഇബ്നു ദഖീഖുൽ ഈദ് പറഞ്ഞു: ((മതിൽ ഇല്ല എന്നതിനർത്ഥം, മറ (സുത്റ) ഇല്ല എന്നല്ല. ഇഹ്കാമുല്‍ അഹ്കാം 1/284))

    മിന: മക്ക ഹറമിനടുത്തുള്ള ഒരു താഴ്വരയാണ്, അവിടെയാണ് ഹാജിമാർ ജംറകളിൽ കല്ലെറിയാനായി ഇറങ്ങുന്നത്.

 അങ്ങനെ, ഇബ്നു അബ്ബാസ് رضي الله عنهما തൻ്റെ കഴുതപ്പുറത്തിരുന്ന് നമസ്കരിക്കുന്നവരുടെ ചില സ്വഫുകളുടെ (വരികളുടെ) മുൻപിലൂടെ കടന്നുപോയി. പിന്നീട് അദ്ദേഹം (കഴുതപ്പുറത്ത് നിന്ന്) ഇറങ്ങുകയും, ആ പെൺകഴുതയെ തിന്നാനും മേയാനുമായി വിട്ടയക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നിട്ട് അദ്ദേഹം അവരോടൊപ്പം സ്വഫുകളിൽ പ്രവേശിച്ച് നമസ്കരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ സ്വഫുകൾക്ക് മുന്നിലൂടെയുള്ള ഈ കടന്നുപോകലിനോ, കഴുതയുടെ സഞ്ചാരത്തിനോ ആരും അദ്ദേഹത്തെ ആക്ഷേപിക്കുകയുണ്ടായില്ല. നബി صلى الله عليه وسلم നമസ്കാരം മുറിച്ചതുമില്ല.

    ഇബ്നു അബ്ദുൽ ബർറ് رحمه الله പറഞ്ഞു: ((ഇബ്നു അബ്ബാസ് رضي الله عنها യുടെ ഈ ഹദീസ്, അബൂ സഈദ്‌ رضي الله عنه വിന്‍റെ "നിങ്ങളിൽ ഒരാൾ നമസ്കരിക്കുമ്പോൾ അവൻ്റെ മുൻപിലൂടെ ആരെയും കടന്നുപോകാൻ അനുവദിക്കരുത്" എന്ന ഹദീസിനെ [നിയമത്തിൽ] പ്രത്യേകമാക്കുന്നു. കാരണം അത് (അബൂ സഈദിൻ്റെ ഹദീസ്) ഇമാമിനും ഒറ്റക്ക് നമസ്കരിക്കുന്നവനും മാത്രമുള്ളതാണ്. മഅ്മൂമിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ഇബ്നു അബ്ബാസ് رضي الله عنهما യുടെ ഈ ഹദീസ് പ്രകാരം, അവൻ്റെ മുൻപിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നതുകൊണ്ട് അവന് ദോഷമില്ല. ഫത്ഹുല്‍ ബാരി 1/572))

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍

1- ജമാഅത്ത് നമസ്കാരത്തിൽ ഇമാമിൻ്റെ സുത്റ (മറ) അദ്ദേഹത്തെ പിൻപറ്റി നമസ്കരിക്കുന്ന മഅ്മൂമീങ്ങൾക്കെല്ലാം മതിയാകും. മഅ്മൂമീങ്ങൾ ഓരോരുത്തരും പ്രത്യേകം മറ വെക്കേണ്ടതില്ല.

2- വിവേചനശക്തിയുള്ള (മുമയ്യിസ്) ബാലൻ ഹദീസ് കേൾക്കുകയും അത് കൈമാറുകയും ചെയ്യുന്നത് സാധുവാണ്.

3- മഅ്മൂമീങ്ങൾക്ക് മുന്നിലൂടെ അത്യാവശ്യത്തിന് നടക്കുകയാണെങ്കില്‍ അത് കൊണ്ട് കുഴപ്പമില്ല. അവരുടെ മുൻപിലൂടെ ഒരു മനുഷ്യനോ മൃഗമോ കടന്നുപോയാൽ, അത് അവരുടെ നമസ്കാരത്തെ ബാധിക്കുകയോ മുറിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല.

4- കഴുത (അത്താൻ) നമസ്കരിക്കുന്നവരുടെ മുൻപിലൂടെ കടന്നുപോയതുകൊണ്ട് നമസ്കാരം മുറിഞ്ഞില്ല. ഇമാമിന്‍റെ മറ നമസ്കാരം മുറിയാതിരിക്കാന്‍ കാരണമാണ് എന്ന് ഇതില്‍ നിന്ന്‍ വ്യക്തമാണ്. 

5- നമസ്കാരത്തിൽ മുഴുകിയിരിക്കുന്നവർ, നമസ്കാരത്തെ ബാധിക്കാത്ത കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് ശ്രദ്ധിക്കാതിരിക്കുകയോ ആക്ഷേപിക്കാതിരിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നത് നമസ്കാരത്തിലെ ഏകാഗ്രതയുടെ ഭാഗമാണ്.

6- നമസ്കരിക്കാൻ എത്തുന്ന വ്യക്തി, നമസ്കാരം നടക്കുന്നതിനിടയിൽ, നിലവിലുള്ള സ്വഫിൽ പ്രവേശിച്ച് ഇമാമിനോടൊപ്പം ചേരുന്നത് അനുവദനീയമാണ്.

7- ഇബ്നു അബ്ബാസ് رضي الله عنهما കടന്നുപോയത് നിയമപരമായി തെറ്റായിരുന്നെങ്കിൽ, നബി صلى الله عليه وسلم തീർച്ചയായും അദ്ദേഹത്തെ ആക്ഷേപിക്കുമായിരുന്നു. ആക്ഷേപം ഇല്ലാതിരുന്നത്, അത് ശരിയാണെന്നതിൻ്റെ (അല്ലെങ്കിൽ നമസ്കാരത്തെ ബാധിക്കില്ലെന്നതിൻ്റെ) തെളിവാണ്.