عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي،
أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ)
നമസ്കാരത്തില് ബിസ്മി ഉറക്കെ ഒതേണ്ടതില്ല
109 - وَلِمُسْلِمٍ: ((صَلَّيْتُ خَلْفَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ فَكَانُوا يَسْتَفْتِحُونَ بِ «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ»، لا يَذْكُرُونَ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ فِي أَوَّلِ قِرَاءَةٍ وَلا فِي آخِرِهَا)) .
ഇമാം മുസ്ലിമിന്റെ റിപ്പോർട്ടിൽ (ഇപ്രകാരമുണ്ട്): ((ഞാൻ നബി صلى الله عليه وسلم യുടെയും അബൂബക്കർ رضي الله عنه, ഉമർ رضي الله عنه, ഉസ്മാൻ رضي الله عنه എന്നിവരുടെയും പിന്നിൽ നമസ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്. അവരെല്ലാവരും «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ» (അൽഹംദു ലില്ലാഹി റബ്ബിൽ ആലമീൻ) കൊണ്ട് (പാരായണം) ആരംഭിക്കുന്നവരായിരുന്നു. (ഫാതിഹയുടെ) പാരായണത്തിന്റെ തുടക്കത്തിലോ അവസാനത്തിലോ അവർ «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ» ചൊല്ലിയിരുന്നില്ല)).
വിവരണം
ഈ ഹദീസ് നിസ്കാരത്തിലെ നിർബന്ധിത പാരായണമായ സൂറത്തുൽ ഫാത്തിഹ എങ്ങനെ ആരംഭിക്കണം എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരണമാണ് നല്കുന്നത്. നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ ദീർഘകാല സേവകനായിരുന്ന അനസ് ഇബ്നു മാലിക് رضي الله عنه ആണ് ഈ ഹദീസ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നത്.
അനസ് رضي الله عنه നബി صلى الله عليه وسلم യുടെയും, ഇസ്ലാമിലെ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠരായ മൂന്ന് ഖലീഫമാരുടെയും (അബൂബക്കർرضي الله عنه, ഉമർرضي الله عنه, ഉസ്മാൻ رضي الله عنه) കൂടെ നമസ്കരിച്ച അനുഭവം പങ്കുവെക്കുകയാണ്.
"അവർ الحمد لله رب العالمين കൊണ്ടായിരുന്നു പാരായണം ആരംഭിച്ചിരുന്നത്" എന്നതിനർത്ഥം, അവർ നിസ്കാരത്തിൽ ഉറക്കെ പാരായണം തുടങ്ങിയിരുന്നത് 'അൽഹംദു...' മുതലായിരുന്നു എന്നാണ്. അതിനുമുമ്പുള്ള 'ബിസ്മില്ലാ...' അവർ ഉറക്കെ ഓതിയിരുന്നില്ല.
(لا يَذْكُرُونَ بِسْمِ اللَّهِ...) "അവർ ബിസ്മില്ലാഹി... ചൊല്ലിയിരുന്നില്ല" എന്ന വാചകമാണ് ഈ ഹദീസിനെ പണ്ഡിതന്മാർക്കിടയിൽ ചർച്ചാവിഷയമാക്കുന്നത്. ഈ വാചകത്തെ എങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കണം എന്നതിലാണ് പ്രധാന ഫിഖ്ഹീ പണ്ഡിതന്മാർ (മദ്ഹബിന്റെ ഇമാമുകൾ) വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്.
പ്രത്യക്ഷത്തിൽ ഈ ഹദീസ് മനസ്സിലാക്കുമ്പോള്, അവർ ബിസ്മി ഒട്ടും ഓതിയിരുന്നില്ല (ഉറക്കെയും പതുക്കെയും ഓതിയിരുന്നില്ല) എന്ന് തോന്നിയേക്കാം.
എന്നാൽ, ഈ വിഷയത്തിൽ വന്ന മറ്റ് ഹദീസുകൾ കൂടി പരിശോധിക്കുമ്പോൾ, ഭൂരിഭാഗം പണ്ഡിതന്മാരും ഈ വ്യാഖ്യാനത്തോട് യോജിക്കുന്നില്ല. കാരണം, നബി صلى الله عليه وسلم ബിസ്മി ഓതിയിരുന്നു എന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്ന മറ്റ് റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട് (ഉദാഹരണത്തിന് അബൂ ഹുറൈറ رضي الله عنه വിന്റെയും ഉമ്മു സലമ رضي الله عنها യുടെയും ഹദീസുകൾ).
അതിനാൽ, "അവർ ബിസ്മി ചൊല്ലിയിരുന്നില്ല" എന്ന അനസ് رضي الله عنه വിന്റെ വാക്കിന് പണ്ഡിതന്മാർ നൽകുന്ന ഏറ്റവും പ്രബലമായ വിശദീകരണം, "അവർ ബിസ്മി ഉറക്കെ (ജഹ്റായി) ചൊല്ലിയിരുന്നില്ല" എന്നാണ്. അതായത്, അവർ പാരായണം തുടങ്ങിയിരുന്നത് പതുക്കെ (സിർറായി) ബിസ്മി ചൊല്ലിക്കൊണ്ടായിരുന്നു. ശേഷം 'അൽഹംദു...' മുതൽ ഉറക്കെ ഓതാൻ തുടങ്ങും.
അറബി ഭാഷയിൽ "തുടങ്ങുക" (يستفتحون) എന്ന പ്രയോഗം, ഒരു കാര്യം വ്യക്തമായി വെളിവാകുന്ന സന്ദർഭത്തെ സൂചിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ഇവിടെ, കേൾവിക്കാർക്ക് വ്യക്തമാവുന്ന (ഉറക്കെയുള്ള) പാരായണത്തിന്റെ തുടക്കമാണ് ഉദ്ദേശ്യം.
"...തുടക്കത്തിലോ അവസാനത്തിലോ" (فِي أَوَّلِ قِرَاءَةٍ وَلا فِي آخِرِهَا): "പാരായണത്തിന്റെ തുടക്കത്തിലും അവസാനത്തിലും" എന്നതുകൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്, സൂറത്തുൽ ഫാത്തിഹയുടെ തുടക്കത്തിലും, ഫാത്തിഹയ്ക്ക് ശേഷം ഓതുന്ന സൂറത്തിന്റെ തുടക്കത്തിലും അവർ ബിസ്മി ഉറക്കെയാക്കിയിരുന്നില്ല എന്നാണ്.
ഈ വിഷയത്തിൽ വന്ന എല്ലാ ഹദീസുകളെയും പരിഗണിക്കുമ്പോൾ, ഏറ്റവും സന്തുലിതവും പ്രബലവുമായ അഭിപ്രായമായി ഭൂരിഭാഗം മുഹദ്ദിസുകളും (ഹദീസ് പണ്ഡിതന്മാരും) ഫുഖഹാക്കളും (കർമ്മശാസ്ത്ര പണ്ഡിതന്മാരും) കണക്കാക്കുന്നത് നബി صلى الله عليه وسلم യും ഖലീഫമാരും ബിസ്മി ഓതിയിരുന്നു, പക്ഷെ അത് പതുക്കെയായിരുന്നു. ഉറക്കെയുള്ള പാരായണം 'അൽഹംദു...' മുതലായിരുന്നു എന്നാണ്.
ഹദീസില് നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്
നമസ്കാരം എങ്ങനെ നിർവഹിക്കണം എന്നതിന് നബി صلى الله عليه وسلم യുടെയും അവിടുത്തെ ഏറ്റവുമടുത്ത അനുചരന്മാരായ ഖുലഫാഉറാഷിദുകളുടെയും മാതൃക സ്വീകരിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം ഈ ഹദീസ് നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നു.
നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ വിയോഗ ശേഷവും അബൂബക്കർ رضي الله عنه, ഉമർرضي الله عنه, ഉസ്മാൻرضي الله عنه എന്നിവർ നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ ആരാധനാ രീതികളിൽ ഒരു മാറ്റവും വരുത്തിയിരുന്നില്ല എന്നതിന് ഈ ഹദീസ് തെളിവാണ്.
ഉറക്കെ ഓതുന്ന നിസ്കാരങ്ങളിൽ ബിസ്മി പതുക്കെ ഓതുന്നതാണ് സുന്നത്തിനോട് ഏറ്റവും അടുത്ത രീതി എന്ന് ഈ ഹദീസ് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഈ വിഷയത്തിൽ പണ്ഡിതന്മാർക്കിടയിൽ വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങൾ ഉണ്ട് എന്നത് ഈ ഹദീസുകളുടെ വിവരണങ്ങളില് നിന്ന് മനസ്സിലാകുന്ന കാര്യമാണ്. ഹദീസുകളോട് കൂടുതല് അടുത്ത നിലപാട് സ്വീകരിക്കാനാണ് ഇത്തരം അവസരങ്ങളില് നാം ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത്.
No comments:
Post a Comment