465 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 205 دروس الحديث - ഓരോ മാസത്തിലും മൂന്ന് നോമ്പ് അനുഷ്ടിക്കല്‍

 

عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، 

أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ) 

ഓരോ മാസത്തിലും 

മൂന്ന് നോമ്പ് അനുഷ്ടിക്കല്‍

205 - عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه قَالَ: (أَوْصَانِي خَلِيلِي صلى الله عليه وسلم بِثَلاثٍ صِيَامِ ثَلاثَةِ أَيَّامٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ، وَرَكْعَتَيْ الضُّحَى، وَأَنْ أُوتِرَ قَبْلَ أَنْ أَنَامَ) .

അബൂ ഹുറൈറ رضي الله عنه വിൽ നിന്ന് നിവേദനം; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'എന്‍റെ ആത്മമിത്രം صلى الله عليه وسلم മൂന്ന് കാര്യങ്ങൾ കൊണ്ട് എന്നോട് വസ്വിയ്യത്ത് (ഉപദേശം) ചെയ്തു: ഓരോ മാസവും മൂന്ന് ദിവസം നോമ്പ് അനുഷ്ഠിക്കൽ, ദ്വുഹാ നമസ്‌കാരത്തിന്‍റെ രണ്ട് റക്അത്തുകൾ, ഉറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് വിത്ർ നമസ്‌കരിക്കൽ'. എന്നിവയാണത്. 

വിവരണം

    നബി صلى الله عليه وسلم തന്‍റെ അനുചരന്മാർക്ക് ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും ഗുണകരമായ കാര്യങ്ങൾ ഉപദേശിച്ചു കൊടുക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. അബൂ ഹുറൈറ رضي الله عنه പറയുന്നു: "എന്‍റെ ആത്മമിത്രം (ഖലീൽ) -അതായത് പ്രവാചകൻ صلى الله عليه وسلم മൂന്ന് കാര്യങ്ങൾ എന്നോട് വസ്വിയ്യത്ത് ചെയ്തു. 'മരിക്കുന്നത് വരെ ഞാൻ അവ ഉപേക്ഷിക്കില്ല' എന്ന് അബൂ ഹുറൈറ رضي الله عنه ഉറപ്പിച്ചു പറയുന്നു."

    അബൂ ഹുറൈറ رضي الله عنه പ്രവാചകൻ صلى الله عليه وسلم യെ "ഖലീലി" (എന്‍റെ ആത്മമിത്രം) എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചത്, നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ ഒരു പ്രസ്താവനയുമായി വൈരുദ്ധ്യമുണ്ടാക്കുന്നില്ലേ എന്ന സംശയം പലർക്കുമുണ്ട്. കാരണം, നബി صلى الله عليه وسلم ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്: "ഭൂമിയിലുള്ളവരിൽ നിന്ന് ഒരാളെ ഞാൻ ആത്മമിത്രമായി സ്വീകരിക്കുമായിരുന്നെങ്കിൽ അത് അബൂബക്കറിനെയാകുമായിരുന്നു; എന്നാൽ നിങ്ങളുടെ ഈ കൂട്ടുകാരൻ (നബി صلى الله عليه وسلم) അല്ലാഹുവിന്‍റെ ആത്മമിത്രമാണ്" (സ്വഹീഹൈൻ).

 ഇവിടെയുള്ള സംശയം (വൈരുദ്ധ്യം) പരിഹരിക്കപ്പെടുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ്: നബി صلى الله عليه وسلم ആരെയും തന്‍റെ 'ഖലീൽ' ആയി സ്വീകരിച്ചിട്ടില്ല. എന്നാൽ അബൂ ഹുറൈറ رضي الله عنه ഇവിടെ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് തന്‍റെ ഭാഗത്ത് നിന്ന് നബി صلى الله عليه وسلم യോടുള്ള അതിയായ സ്നേഹവും ആത്മബന്ധവുമാണ്. അതായത്, നബി صلى الله عليه وسلم അബൂ ഹുറൈറയെ ഖലീൽ ആക്കിയെന്നല്ല, മറിച്ച് അബൂ ഹുറൈറ رضي الله عنه നബി صلى الله عليه وسلم യെ തന്‍റെ ഖലീൽ (ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട ആത്മമിത്രം) ആയി കാണുന്നു എന്നാണ് ഇതിനർത്ഥം. അബൂ ഹുറൈറ رضي الله عنه വിന്‍റെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള ആഴത്തിലുള്ള സ്നേഹമാണ് ഈ വാക്ക് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

ഈ ഹദീസില്‍ നബി صلى الله عليه وسلم അറിയിക്കുന്ന മൂന്ന്‍ കാര്യങ്ങള്‍ ഇവയാണ്:

1. ഓരോ മാസവും മൂന്ന് ദിവസം നോമ്പ് നോൽക്കൽ: മാസത്തിൽ ഏത് മൂന്ന് ദിവസം വേണമെങ്കിലും നോമ്പ് നോൽക്കാവുന്നതാണ്. എങ്കിലും മാസത്തിന്‍റെ മധ്യത്തിലെ 13, 14, 15 (അയ്യാമുൽ ബീള്) ദിവസങ്ങളിൽ നോമ്പ് നോൽക്കുന്നതാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമം. ഒരു നന്മക്ക് പത്തിരട്ടി പ്രതിഫലം ലഭിക്കുമെന്നതിനാൽ, മാസത്തിൽ മൂന്ന് നോമ്പ് നോൽക്കുന്നത് മാസം മുഴുവൻ നോമ്പ് നോറ്റ പ്രതിഫലത്തിന് തുല്യമാണ്. ഇപ്രകാരം പതിവായി ചെയ്യുന്നവർക്ക് വർഷം മുഴുവൻ നോമ്പ് നോറ്റ പ്രതിഫലം ലഭിക്കുന്നു.

2. ദ്വുഹാ നമസ്‌കാരം: സൂര്യൻ ഉദിച്ചുയർന്നത് മുതൽ (ഏകദേശം 15 മിനിറ്റിന് ശേഷം) ദുഹ്‌റിന് 15 മിനിറ്റ് മുമ്പ് വരെയുള്ള സമയത്താണ് ഈ നമസ്‌കാരം നിർവ്വഹിക്കേണ്ടത്. കുറഞ്ഞത് രണ്ട് റക്അത്താണ് ഇത്. ഇതിന്‍റെ പരമാവധി റക്അത്തുകളുടെ എണ്ണത്തിൽ പണ്ഡിതന്മാർക്കിടയിൽ അഭിപ്രായ വ്യത്യാസമുണ്ട്; ചിലർ എട്ട് എന്ന് പറയുമ്പോൾ മറ്റു ചിലർ അതിന് പരിധിയില്ലെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.

3. ഉറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് വിത്ർ നമസ്‌കരിക്കൽ: ഇശാഅ' നമസ്‌കാരത്തിന് ശേഷം സ്വുബ്ഹിക്ക് മുമ്പുള്ള സമയത്താണ് വിത്ർ നമസ്‌കരിക്കേണ്ടത്. അബൂ ഹുറൈറ رضي الله عنه വിനോട് ഉറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് ഇത് നിർവ്വഹിക്കാൻ നബി صلى الله عليه وسلم ഉപദേശിച്ചത്, ഒരുപക്ഷേ രാത്രിയുടെ അവസാനത്തിൽ എഴുന്നേൽക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് സാധിക്കാതെ വന്നാലോ എന്ന് കരുതിയാകാം. എന്നാൽ രാത്രിയുടെ അവസാനത്തിൽ എഴുന്നേൽക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് ഉറപ്പുള്ളവർക്ക് അത്താഴ സമയത്ത് വിത്ർ നിർവ്വഹിക്കുന്നതാണ് ഉത്തമം.

    അബൂ ഹുറൈറ رضي الله عنه വിന്‍റെ മഹത്വം ഈ ഹദീസില്‍ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കാം. വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട മൂന്ന് കാര്യങ്ങളാണ് റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم അദ്ദേഹത്തിനോട്‌ ഉപദേശിച്ചത്. ആ കാര്യങ്ങളും മഹത്വമേറിയവയാണ്.

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍ 

1- നബി صلى الله عليه وسلم തന്‍റെ സ്വഹാബികൾക്ക് നൽകുന്ന ഉപദേശങ്ങൾ അവരുടെ ശാരീരികവും മാനസികവുമായ അവസ്ഥകൾക്ക് അനുയോജ്യമായവയായിരുന്നു.

2- മാസത്തിൽ മൂന്ന് ദിവസം നോമ്പ് നോൽക്കുക എന്നതുകൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് ഹിജ്‌റ മാസത്തിലെ 13, 14, 15 (അയ്യാമുൽ ബീള്) ദിവസങ്ങളാണെന്ന് ഇബ്നു ഹജർ അസ്ഖലാനി رحمه الله വ്യക്തമാക്കുന്നു.

3- രാത്രിയുടെ അവസാനത്തിൽ എഴുന്നേൽക്കാൻ ഉറപ്പില്ലാത്തവർക്ക് ഉറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് തന്നെ വിത്ർ നമസ്‌കരിക്കൽ സുന്നത്താണ്.

4- നബി صلى الله عليه وسلم പല സ്വഹാബികൾക്കും ഈ മൂന്ന് കാര്യങ്ങൾ (നോമ്പ്, ദ്വുഹാ, വിത്ർ) വസ്വിയ്യത്ത് ചെയ്തത് അവയുടെ വലിയ പ്രാധാന്യത്തെ കാണിക്കുന്നു.

5- ദ്വുഹാ നമസ്‌കാരം സുന്നത്താണെന്നും അതിന്‍റെ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ അളവ് രണ്ട് റക്അത്താണെന്നും ഇതിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.

6- സൂര്യോദയത്തിന് ഏകദേശം 15 മിനിറ്റിന് ശേഷം തുടങ്ങി ദുഹ്‌റിന് 15 മിനിറ്റ് മുമ്പ് വരെ ദുഹായുടെ സമയമാണ്.

7- ദുഹാനമസ്കാരം കുറഞ്ഞത് 2 റക്അത്ത് ആണെന്നും പരമാവധി 8 റക്അത്ത് എന്നും അതിന് പരിധിയില്ലെന്നും അഭിപ്രായങ്ങളുണ്ട്.

8- ഇശാ നമസ്‌കാരത്തിന് ശേഷം സ്വുബ്ഹിക്ക് മുമ്പ് വരെയാണ് ഇതിന്‍റെ സമയം. കുറഞ്ഞത് 1 റക്അത്തും പരമാവധി 11 റക്അത്തുമാണ്.

9- അല്ലാഹു നൽകിയ അനുഗ്രഹത്തെക്കുറിച്ച് പറയുന്നതിനും അവനോട് നന്ദി കാണിക്കുന്നതിനുമാണെങ്കിൽ മഹദ്‌വ്യക്തികളുടെ സഹവാസം കൊണ്ട് അഭിമാനിക്കാവുന്നതാണ്; എന്നാൽ അത് അഹങ്കാരത്തിനോ പൊങ്ങച്ചത്തിനോ വേണ്ടിയാകരുത്.