494 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 234 دروس الحديث - വാഹനപ്പുറത്തിരുന്ന് ത്വവാഫ് ചെയ്യല്‍

 

عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، 

أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ) 

വാഹനപ്പുറത്തിരുന്ന് 

ത്വവാഫ് ചെയ്യല്‍ 

234 - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ رضي الله عنهما قَالَ: (طَافَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ عَلَى بَعِيرٍ ، يَسْتَلِمُ الرُّكْنَ بِمِحْجَنٍ) .

അബ്ദുല്ലാഹിബ്നു അബ്ബാസ് رضي الله عنهما പറഞ്ഞു: "നബി صلى الله عليه وسلم തന്‍റെ വിടവാങ്ങൽ ഹജ്ജിൽ ഒരു ഒട്ടകപ്പുറത്തിരുന്ന് ത്വവാഫ് ചെയ്യുകയും, വളഞ്ഞ തലയുള്ള ഒരു വടി കൊണ്ട് ഹജറുൽ അസ്‌വദിനെ സ്പർശിക്കുകയും ചെയ്തു."

المِحْجَنُ: വളഞ്ഞ തലയുള്ള വടി.

വിവരണം:

    നബി صلى الله عليه وسلم തന്‍റെ വിടവാങ്ങൽ ഹജ്ജിൽ (ഹജ്ജത്തുൽ വദാഅ്) ത്വവാഫ് നിർവഹിച്ച രീതിയെക്കുറിച്ചാണ് ഈ വിവരണം പ്രതിപാദിക്കുന്നത്.  നബി صلى الله عليه وسلم ത്വവാഫ് ചെയ്യുന്നത് കാണാനും  ത്വവാഫിന്‍റെ രീതി മനസ്സിലാക്കാനും വലിയൊരു ജനക്കൂട്ടം നബി صلى الله عليه وسلم ക്ക് ചുറ്റും തടിച്ചുകൂടിയിരുന്നു.

    ജനങ്ങളുടെ തിരക്ക് വർദ്ധിച്ചപ്പോൾ, തന്‍റെ ഉമ്മത്തിനോടുള്ള കാരുണ്യം കാരണവും എല്ലാവർക്കും തന്നെ കാണാൻ സാധിക്കണമെന്ന താല്പര്യം കാരണവും നബി صلى الله عليه وسلم ഒരു ഒട്ടകപ്പുറത്ത് കയറി ത്വവാഫ് ചെയ്യാൻ തീരുമാനിച്ചു.

 താൻ ഉയരത്തിൽ ഇരുന്നാൽ ദൂരെ നിൽക്കുന്നവർക്ക് പോലും തന്നെ കാണാനും ഹജ്ജിന്‍റെ നിയമങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാനും സാധിക്കുമെന്ന് നബി صلى الله عليه وسلم കരുതി. ഇത് നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ നീതിബോധത്തെയും കരുണയെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. 

    നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ കൈവശം തലഭാഗം വളഞ്ഞ ഒരു വടി (മിഹ്ജൻ) ഉണ്ടായിരുന്നു. തിരക്ക് കാരണം ഹജറുൽ അസ്‌വദിനെ നേരിട്ട് ചുംബിക്കാൻ സാധിക്കാത്തതിനാൽ, ആ വടി കൊണ്ട് ഹജറുൽ അസ്‌വദിനെ സ്പർശിക്കുകയാണ് ചെയ്തത്. തുടർന്ന് ആ വടിയെ ചുംബിക്കുകയും ചെയ്തു (മുസ്‌ലിം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്ത ഹദീസിൽ ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്).

    നബി صلى الله عليه وسلم തന്‍റെ വിടവാങ്ങൽ ഹജ്ജിന്‍റെ സമയത്ത് നിർവഹിച്ച ത്വവാഫിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ വിവരണം പ്രാധാന്യമുള്ള ഒന്നാണ്. നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ ജീവിതത്തിലെ അവസാന ഹജ്ജായതിനാൽ നബി صلى الله عليه وسلم യെ നേരിൽ കാണാനും ത്വവാഫിന്‍റെ ഓരോ ചലനങ്ങളും കൃത്യമായി പഠിക്കാനും വലിയൊരു ജനക്കൂട്ടം മക്കയിൽ തടിച്ചുകൂടിയിരുന്നു. ജനങ്ങൾ നബി صلى الله عليه وسلم ക്ക് ചുറ്റും തിക്കും തിരക്കും കൂട്ടിയപ്പോൾ, എല്ലാവർക്കും തന്നെ കാണാൻ സാധിക്കണമെന്ന വിശാലമായ താല്പര്യത്താലാണ് നബി صلى الله عليه وسلم ഒട്ടകപ്പുറത്തിരുന്ന് ത്വവാഫ് ചെയ്യാൻ തീരുമാനിച്ചത്. താൻ ഉയരത്തിൽ ഇരുന്നാൽ ദൂരെ നിൽക്കുന്നവർക്ക് പോലും ഹജ്ജിന്‍റെ കർമ്മങ്ങൾ കണ്ട് മനസ്സിലാക്കാമെന്നും തിരക്ക് കാരണം ആർക്കും പ്രയാസമുണ്ടാവില്ലെന്നും നബി صلى الله عليه وسلم ഉറപ്പുവരുത്തി. 

    ത്വവാഫ് ചെയ്യുമ്പോൾ തിരക്കിനാല്‍ ഹജറുൽ അസ്‌വദ് സ്പർശിക്കാൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ, തന്‍റെ കൈവശമുണ്ടായിരുന്ന തലഭാഗം വളഞ്ഞ വടി കൊണ്ട് നബി صلى الله عليه وسلم  ഹജറുല്‍  അസ്‌വദ് സ്പർശിക്കുകയും തുടർന്ന് ആ വടിയെ ചുംബിക്കുകയും ചെയ്തു. 

    ആരാധനാകർമ്മങ്ങളിൽ തിരക്കോ ശാരീരിക ബുദ്ധിമുട്ടുകളോ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ നിയമവിധേയമായ എളുപ്പവഴികൾ സ്വീകരിക്കാമെന്നും, ഹജറുൽ അസ്‌വദിനെ നേരിട്ട് സ്പർശിക്കാൻ സാധിച്ചില്ലെങ്കിൽ വടി കൊണ്ടോ ആംഗ്യം കൊണ്ടോ ആ കർമ്മം പൂർത്തിയാക്കാമെന്നും ഈ പ്രവൃത്തിയിലൂടെ നബി صلى الله عليه وسلم പഠിപ്പിച്ചു. 

    വാഹനപ്പുറത്തിരുന്നും ത്വവാഫ് ചെയ്യാമെന്ന കർമ്മശാസ്ത്രപരമായ അനുവാദം പിൽക്കാലത്ത് രോഗികൾക്കും വയോധികർക്കും വലിയ അനുഗ്രഹമായി മാറി. നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ  ഈ ലാളിത്യവും മാതൃകാപരമായ അധ്യാപനവുമാണ് ഇന്നും ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ഹാജിമാർക്ക് വഴികാട്ടിയാവുന്നത്.

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍: 

1- സാധാരണ നിലയിൽ നടന്നുതന്നെ ത്വവാഫ് ചെയ്യുന്നതാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമം. എന്നാല്‍ ശാരീരികമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകളോ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും കാരണങ്ങളോ ഉള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ വാഹനപ്പുറത്തിരുന്നോ (ഒട്ടകം, കുതിര അല്ലെങ്കിൽ ഇന്നത്തെ കാലത്തെ വീൽചെയർ, ഇലക്ട്രിക് സ്കൂട്ടർ തുടങ്ങിയവ) കഅ്ബക്ക് ചുറ്റും ത്വവാഫ് ചെയ്യുന്നത് അനുവദനീയമാണ്.

2- ഹജറുൽ അസ്‌വദ് കൈകൊണ്ട് നേരിട്ട് സ്പർശിക്കാൻ സാധിക്കാത്തവർക്ക് ഒരു വടി (അല്ലെങ്കിൽ മറ്റെന്തെങ്കിലും വസ്തു) കൊണ്ട് അതിൽ തൊടാവുന്നതാണ്. അങ്ങനെ ചെയ്താൽ, ഹജറുല്‍ അസ്‌വദിന് പകരം ആ വടിയെ ചുംബിക്കുന്നത് സുന്നത്താണ്. 

3- ആരാധനാകർമ്മങ്ങളിൽ പ്രയാസകരമായ സാഹചര്യങ്ങൾ നേരിടുമ്പോൾ മതം നൽകുന്ന ഇളവുകളും ലാളിത്യവുമാണ് ഇത് കാണിക്കുന്നത്. നിർബന്ധിത സാഹചര്യങ്ങളിൽ വിശ്വാസികൾക്ക് ഇസ്‌ലാം നൽകുന്ന കാരുണ്യമാണിത്.

4- നബി صلى الله عليه وسلم ഒട്ടകപ്പുറത്ത് കയറിയത് തന്നെ കാണാൻ ജനങ്ങൾ തടിച്ചുകൂടിയ സാഹചര്യത്തിൽ, താൻ ഒരു ഉയർന്ന സ്ഥലത്തിരുന്നാൽ അവർക്ക് കാര്യങ്ങൾ വ്യക്തമായി പഠിക്കാൻ സാധിക്കുമെന്ന  ലക്ഷ്യം മുൻനിർത്തിയായിരുന്നു.

5- ഹജറുൽ അസ്‌വദ് കൈകൊണ്ട് സ്പർശിക്കാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ അങ്ങനെ ചെയ്യലാണ് സുന്നത്ത്. അതിന് സാധിക്കാത്തവർ വടി കൊണ്ടോ മറ്റോ സ്പർശിച്ചാൽ മതിയാകും. എന്നാൽ ഇങ്ങനെയുള്ള സന്ദർഭങ്ങളിൽ വടി കൊണ്ടോ മറ്റോ മറ്റ് ഹാജിമാരെ വേദനിപ്പിക്കുകയോ അവർക്ക് ബുദ്ധിമുട്ട് ഉണ്ടാക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ലെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തേണ്ടതുണ്ട്. 

6- ഹജറുൽ അസ്‌വദ് നേരിട്ട് സ്പർശിച്ചാൽ കൈ ചുംബിക്കുന്നതും, വടി കൊണ്ടാണ് സ്പർശിച്ചതെങ്കിൽ ആ വടിയെ ചുംബിക്കുന്നതും നബിചര്യയിൽ പെട്ടതാണ്.

7- ഒരു പണ്ഡിതൻ തന്‍റെ വാക്കുകൾക്കൊപ്പം  പ്രവർത്തികൾ കൂടി ജനങ്ങൾക്ക് കാണിച്ചുകൊടുക്കുമ്പോഴാണ് പൂർണ്ണമായ മാതൃകയും ഫലപ്രദമായ പഠനവും നടക്കുന്നത് എന്ന് ഈ സംഭവം തെളിയിക്കുന്നു. 

8- ഒട്ടകത്തെപ്പോലെ മാംസം ഭക്ഷിക്കാൻ അനുമതിയുള്ള മൃഗങ്ങളുടെ മൂത്രം അശുദ്ധമല്ല (നജസല്ല) എന്നതിന് ചില പണ്ഡിതന്മാർ ഈ ഹദീസിനെ തെളിവായി സ്വീകരിക്കുന്നു. കാരണം, ത്വവാഫിനിടയിൽ ഒട്ടകം മൂത്രമൊഴിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടായിട്ടും നബി صلى الله عليه وسلم അതിനെ പള്ളിയിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചത് പള്ളി അശുദ്ധമാകില്ല എന്ന ബോധ്യമുള്ളതിനാലാണ്. 

9- മറ്റുള്ളവർക്ക് ഉപദ്രവമുണ്ടാകാത്ത രീതിയിൽ ശുദ്ധിയുള്ള മൃഗങ്ങളെ പള്ളിയിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കുന്നത് അനുവദനീയമാണെന്നും നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ ഈ നടപടിയിലൂടെ വ്യക്തമാകുന്നു.