490 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 230 دروس الحديث - കഅ്ബക്കുള്ളിലെ നമസ്കാരം

 

 

عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، 

أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ) 

കഅ്ബക്കുള്ളിലെ നമസ്കാരം

230 - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رضي الله عنهما قَالَ: ((دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْبَيْتَ، وَأُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ وَبِلالٌ وَعُثْمَانُ بْنُ طَلْحَةَ، فَأَغْلَقُوا عَلَيْهِمْ الْبَابَ فَلَمَّا فَتَحُوا: كُنْتُ أَوَّلَ مَنْ وَلَجَ. فَلَقِيتُ بِلالاً، فَسَأَلَتْهُ: هَلْ صَلَّى فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم؟ قَالَ: نَعَمْ، بَيْنَ الْعَمُودَيْنِ الْيَمَانِيَيْنِ)) .

അബ്ദുല്ലാഹി ബ്നു ഉമർ رضي الله عنهما പറഞ്ഞു: "അല്ലാഹുവിന്‍റെ റസൂൽ صلى الله عليه وسلم ( കഅ്ബ) യില്‍ പ്രവേശിച്ചു. ഉസാമത്തു ബ്നു സൈദ് رضي الله عنه, ബിലാൽ رضي الله عنه, ഉസ്മാനു ബ്നു ത്വൽഹ رضي الله عنه എന്നിവരും അവിടുത്തോടൊപ്പമുണ്ടായിരുന്നു. അവർ ഉള്ളിൽ കടന്ന് വാതിൽ അടച്ചു. പിന്നീട് അവർ വാതിൽ തുറന്നപ്പോൾ ആദ്യമായി ഉള്ളിൽ പ്രവേശിച്ചത് ഞാനായിരുന്നു. ഞാൻ ബിലാലിനെ കണ്ട് ചോദിച്ചു: 'അല്ലാഹുവിന്‍റെ റസൂൽ صلى الله عليه وسلم ഇതിനുള്ളിൽ നമസ്കരിച്ചോ?' അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'അതെ, രണ്ട് യമാനി തൂണുകൾക്കിടയിലായി അവിടുന്ന് നിസ്കരിച്ചു'."

وَلَجَ : പ്രവേശിച്ചു.

വിവരണം

    ഈ ഹദീസിലൂടെ അബ്ദുല്ലാഹി ബ്നു ഉമർ (റ) വിശദീകരിക്കുന്നത്, ഹിജ്റ എട്ടാം വർഷം മക്ക വിജയ ദിവസം നബി صلى الله عليه وسلم  കഅ്ബയിലേക്ക് വന്നതിനെക്കുറിച്ചാണ്. 'ഖസ്‌വാഅ്' എന്ന് പേരുള്ള തന്‍റെ ഒട്ടകപ്പുറത്ത് ഉസാമത്തു ബ്നു സൈദ് رضي الله عنه വിനെ പിന്നിലിരുത്തിയാണ് അവിടുന്ന് എത്തിയത്. കൂടെ ബിലാലു ബ്നു റബാഹ് رضي الله عنه  വും ഉസ്‌മാനു ബ്നു ത്വൽഹ رضي الله عنه വും ഉണ്ടായിരുന്നു. നബി صلى الله عليه وسلم തന്‍റെ വാഹനത്തെ  കഅ്ബയുടെ അടുത്ത് നിർത്തി,  കഅ്ബയുടെ താക്കോൽ കൊണ്ടുവരാനായി ഉസ്‌മാനു ബ്നു ത്വൽഹ رضي الله عنه വിനെ അയച്ചു. അദ്ദേഹം താക്കോൽ കൊണ്ടുവന്നപ്പോൾ നബി صلى الله عليه وسلم, ഉസാമ رضي الله عنه, ബിലാൽ رضي الله عنه, ഉസ്‌മാൻ رضي الله عنه എന്നിവർ ഉള്ളിൽ പ്രവേശിക്കുകയും വാതിൽ അടക്കുകയും ചെയ്തു.

  നബി صلى الله عليه وسلم യും കൂടെയുള്ളവരും ദീർഘനേരം  കഅ്ബക്കുള്ളിൽ ചിലവഴിച്ചു. ശേഷം അവിടുന്ന് പുറത്തിറങ്ങിയപ്പോൾ ആളുകൾ ഉള്ളിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാൻ തിരക്ക് കൂട്ടി. അബ്ദുല്ലാഹി ബ്നു ഉമർ رضي الله عنهما ആയിരുന്നു എല്ലാവരേക്കാളും മുൻപേ ഉള്ളിൽ കടന്നത്. അവിടെ ബിലാല്‍ رضي الله عنه വിനെ കണ്ടപ്പോൾ അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു: "അല്ലാഹുവിന്‍റെ റസൂൽ صلى الله عليه وسلم എവിടെയാണ് നമസ്കരിച്ചത്?". അപ്പോൾ ബിലാൽ رضي الله عنه മുൻപിലുള്ള ആ രണ്ട് തൂണുകൾക്കിടയിലാണെന്ന് കാണിച്ചുകൊടുത്തു.

  അക്കാലത്ത്  കഅ്ബ ആറ് തൂണുകളിലായി രണ്ട് വരികളിലായാണ് നിലനിന്നിരുന്നത് (പിന്നീട് അബ്ദുല്ലാഹി ബ്നു സുബൈറിന്‍റെ കാലത്ത് അത് പുനർനിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു). നബി صلى الله عليه وسلم ആദ്യത്തെ വരിയിലെ രണ്ട് തൂണുകൾക്കിടയിൽ, വാതിലിന് പുറം തിരിഞ്ഞ്,  കഅ്ബയിൽ പ്രവേശിക്കുന്ന ഒരാൾ അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന ഭിത്തിക്ക് മുന്നിലായാണ് നമസ്കരിച്ചത്. അവിടുന്ന് നമസ്കരിച്ച ആ സ്ഥലത്ത് ചുവന്ന മാർബിൾ കല്ലുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഇബ്നു ഉമർ رضي الله عنهما പറയുന്നു: "നബി صلى الله عليه وسلم എത്ര റക്അത്താണ് നമസ്കരിച്ചത് എന്ന് ചോദിക്കാൻ ഞാൻ മറന്നുപോയി."  

കഅ്ബക്കുള്ളിലെ നമസ്കാരം: നിയമവശങ്ങൾ

    കഅ്ബക്കുള്ളിലെ നമസ്കാരം അനുവദനീയമാണ്, എന്ന് മാത്രമല്ല അത് പ്രവാചകചര്യയിൽ പെട്ടതുമാണ്. മക്ക വിജയദിവസം നബി صلى الله عليه وسلم കഅ്ബക്കുള്ളിൽ പ്രവേശിക്കുകയും അവിടെ രണ്ട് റകഅത്ത് നമസ്കരിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അവിടുന്ന് അവിടെ തക്ബീർ ചൊല്ലുകയും കഅ്ബയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ് പ്രാർത്ഥിക്കുകയും ചെയ്തു. നമസ്കരിച്ച സമയത്ത് അവിടുത്തേക്കും പടിഞ്ഞാറേ ഭിത്തിക്കുമിടയിൽ ഏകദേശം മൂന്ന് മുഴം ദൂരമാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഹജ്ജത്തുൽ വിദാഅ് വേളയിൽ ആയിശ رضي الله عنها കഅ്ബക്കുള്ളിൽ നമസ്കരിക്കാൻ ആഗ്രഹം പ്രകടിപ്പിച്ചപ്പോൾ നബി صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞത്: "നീ ഹിജ്‌റിൽ നമസ്കരിക്കുക, കാരണം അത് കഅ്ബയുടെ ഭാഗമാണ്" എന്നാണ്.

  എന്നാൽ ചില പണ്ഡിതന്മാരുടെ അഭിപ്രായപ്രകാരം കഅ്ബക്കുള്ളിൽ ഫർള് നമസ്കാരം നിർവ്വഹിക്കാൻ പാടില്ല, അത് പുറത്താണ് നിർവ്വഹിക്കേണ്ടത് എന്നാണ്. കാരണം കഅ്ബ എന്നത് നമ്മൾ അഭിമുഖീകരിക്കേണ്ട ഖിബ്‌ലയാണ് (അതിനകത്ത് നിൽക്കുമ്പോൾ ഖിബ്‌ലക്ക് പുറത്താവുന്നു എന്ന വാദം). നബി صلى الله عليه وسلم അവിടെ സുന്നത്ത് നമസ്കാരം മാത്രമാണ് നിർവ്വഹിച്ചത്, ഫർള് നമസ്കരിച്ചിട്ടില്ല എന്നതും അവർ തെളിവായി ഉദ്ധരിക്കുന്നു.

  എങ്കിലും ശരിയായ അഭിപ്രായം, ഒരാൾ കഅ്ബക്കുള്ളിൽ ഫർള് നമസ്കരിച്ചാൽ അത് സാധുവാകുകയും പ്രതിഫലാർഹമാവുകയും ചെയ്യും. എങ്കിലും പണ്ഡിതന്മാർക്കിടയിലുള്ള അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുന്നതിനും നബി صلى الله عليه وسلم യെ പൂർണ്ണമായി പിന്തുടരുന്നതിനും വേണ്ടി ഫർള് നമസ്കാരം കഅ്ബക്ക് പുറത്ത് നിർവ്വഹിക്കുന്നതാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമം. കാരണം നബി صلى الله عليه وسلم ജനങ്ങളുമായി ചേർന്ന് ഫർള് നമസ്കരിച്ചത് കഅ്ബക്ക് പുറത്താണ്. സുന്നത്ത് നമസ്കാരമായാലും ഫർള് ആയാലും കഅ്ബയുടെ നാല് ഭാഗങ്ങളിൽ ഏതെങ്കിലും ഒന്നിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ് നമസ്കരിക്കാവുന്നതാണ്.

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍ 

1-  കഅ്ബക്കുള്ളിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതും അവിടെ നിസ്കരിക്കുന്നതും അനുവദനീയമാണ് എന്ന് ഈ ഹദീസ് പഠിപ്പിക്കുന്നു.

2- അറിവ് നേടുന്നതിനായി ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നതിന്‍റെ പ്രാധാന്യവും, അറിവ് സമ്പാദിക്കുന്നതിലുള്ള അതീവ താല്പര്യവും ഇതിൽ പ്രകടമാണ്. 

3- അല്ലാഹുവിന്‍റെ റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم യുടെ വിനയവും സ്വഹാബികളോടുള്ള അവിടുത്തെ സ്നേഹനിർഭരമായ പെരുമാറ്റവും ഇതിൽ തെളിയുന്നു.

4- സ്വന്തം വാഹനത്തിൽ മറ്റുള്ളവരെ കൂടെ ഇരുത്തി നബി صلى الله عليه وسلم  യാത്ര ചെയ്തിരുന്നു. 

5- കഅ്ബക്കുള്ളിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതും അവിടെ നമസ്കരിക്കുന്നതും കഅ്ബയുടെ നാല് ഭാഗങ്ങളിലേക്കും തിരിഞ്ഞ് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നതും പുണ്യകരമായ കാര്യമാണ്.

6- കഅ്ബക്കുള്ളിൽ പ്രവേശിക്കുന്നത് ഹജ്ജിന്‍റെ നിർബന്ധ കർമ്മങ്ങളിൽ പെട്ടതല്ല. അത് ഒരു പുണ്യകർമ്മം മാത്രമാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് നബി صلى الله عليه وسلم തന്‍റെ ഹജ്ജ് വേളയിൽ ഉള്ളിൽ പ്രവേശിക്കാതിരുന്നതും, മക്ക വിജയവർഷം മാത്രം ഒരു തവണ പ്രവേശിച്ചതും.

7- കഅ്ബക്കുള്ളിൽ വെച്ച് സുന്നത്ത് നമസ്കാരം അനുവദനീയമായത് പോലെ തന്നെ ഫർള് നമസ്കാരവും അനുവദനീയമാണ്. കാരണം, സുന്നത്ത് നമസ്കാരം അനുവദനീയമായ ഇടങ്ങളിൽ പ്രത്യേക തെളിവുകളില്ലെങ്കിൽ ഫർള് നമസ്കാരവും അനുവദനീയമാണ് എന്നതാണ് നിയമം.

8- ഒറ്റക്ക് നമസ്കരിക്കുന്ന ഒരാൾക്ക് രണ്ട് തൂണുകൾക്കിടയിൽ നിൽക്കാവുന്നതാണ്.

9- നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ പ്രവർത്തികൾ പിന്തുടരാൻ വേണ്ടി അവയെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചറിയുന്നതിൽ സ്വഹാബികൾ കാണിച്ച അതീവ താല്പര്യം ഇതിൽ വ്യക്തമാണ്.

10- മതപരമായ കാര്യങ്ങളിൽ വിശ്വസ്തനായ ഒരാൾ നൽകുന്ന വിവരങ്ങൾ സ്വീകാര്യമാണ് എന്നതിന് ഇത് തെളിവാണ് (ഇവിടെ ബിലാൽ رضي الله عنه നൽകിയ വിവരമാണ് ഇബ്നു ഉമർ رضي الله عنهما സ്വീകരിച്ചത്).