476 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 216 دروس الحديث - ഇഅ്തികാഫ് ഇരിക്കാനുള്ള നേര്‍ച്ച

 

 

عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، 

أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ) 

ഇഅ്തികാഫ് ഇരിക്കാനുള്ള നേര്‍ച്ച 

216 - عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رضي الله عنه قَالَ: قُلْتُ: ((يَا رَسُولَ اللَّهِ، إنِّي كُنْتُ نَذَرْتُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ أَنْ أَعْتَكِفَ لَيْلَةً)) - وَفِي رِوَايَةٍ: ((يَوْماً - فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ. قَالَ فَأَوْفِ بِنَذْرِكَ)) وَلَمْ يَذْكُرْ بَعْضُ الرُّوَاةِ يَوْماً ولا لَيْلَةً.

ഉമർ ബ്നുല്‍ ഖത്വാബ് رضي الله عنه വിൽ നിന്ന് നിവേദനം: അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: «അല്ലാഹുവിന്‍റെ റസൂലേ, ജാഹിലിയ്യ കാലത്ത് (ഇസ്‌ലാമിന് മുൻപ്) മസ്ജിദുൽ ഹറാമിൽ ഒരു രാത്രി ഇഅ്തികാഫ് ഇരിക്കുമെന്ന് ഞാൻ നേർച്ച നേർന്നിരുന്നു. (മറ്റൊരു റിപ്പോർട്ടിൽ: 'ഒരു ദിവസം' എന്ന് വന്നിരിക്കുന്നു). അപ്പോൾ നബി صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞു: നിന്‍റെ നേർച്ച നീ നിറവേറ്റുക.» ചില നിവേദകർ 'ദിവസമെന്നോ' 'രാത്രിയെന്നോ' പ്രത്യേകം പരാമർശിച്ചിട്ടില്ല.

വിവരണം

   നേർച്ച എന്നത് അല്ലാഹുവിന് മാത്രം അവകാശപ്പെട്ട ഒരു ആരാധനയാണ്. അല്ലാഹു തന്‍റെ പരിശുദ്ധ ഖുർആനിൽ പുണ്യവാന്മാരായ തന്‍റെ അടിമകളെ പുകഴ്ത്തുകയും അവർക്ക് വലിയ പ്രതിഫലം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അവരുടെ ഉത്തമ ഗുണങ്ങളിൽ ഒന്നായി നേർച്ചകൾ നിറവേറ്റുന്നതിനെക്കുറിച്ച് അല്ലാഹു പറഞ്ഞു: "അവർ നേർച്ചകൾ നിറവേറ്റുന്നവരാണ്" (സൂറത്തുൽ ഇൻസാൻ: 7).

    ഈ ഹദീസിൽ ഉമർ ബ്നുല്‍ ഖത്വാബ് رضي الله عنه നബി صلى الله عليه وسلم യോട് തന്‍റെ ഒരു നേർച്ചയെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുന്നു. ഇസ്‌ലാമിന് മുൻപുള്ള ജാഹിലിയ്യ കാലത്ത് മസ്ജിദുൽ ഹറാമിൽ ഒരു രാത്രി ഇഅ്തികാഫ് ഇരിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം നേർച്ച നേർന്നിരുന്നു. (അല്ലാഹുവിലേക്ക് അടുക്കുക എന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ പകലോ രാത്രിയോ പള്ളിയിൽ താമസിക്കുന്നതിനെയാണ് ഇഅ്തികാഫ് എന്ന് പറയുന്നത്). അപ്പോൾ നബി صلى الله عليه وسلم ആ നേർച്ച നിറവേറ്റാൻ അദ്ദേഹത്തോട് കൽപ്പിക്കുകയും ഉമർ رضي الله عنه ഒരു രാത്രി ഇഅ്തികാഫ് ഇരുന്ന് അത് നിറവേറ്റുകയും ചെയ്തു.

    ജാഹിലിയ്യ കാലത്ത് നേർന്ന കാര്യം ഇസ്‌ലാമിൽ വന്ന ശേഷം നിറവേറ്റാൻ പ്രവാചകൻ صلى الله عليه وسلم കൽപ്പിച്ചത്, ആ നേർച്ച പുണ്യകരമായ ഒന്നായതുകൊണ്ടും ഇസ്‌ലാമിക നിയമങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമല്ലാത്തതുകൊണ്ടുമാണ്. എന്നാൽ ഇസ്‌ലാമിന് വിരുദ്ധമായ കാര്യങ്ങളിലാണ് നേർച്ചയെങ്കിൽ അത് നിറവേറ്റാൻ പാടുള്ളതല്ല.

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍

1- നോമ്പില്ലാതെയും രാത്രികാലങ്ങളിലും ഇഅ്തികാഫ് ഇരിക്കുന്നത് ശരിയാണെന്ന് ഈ ഹദീസ് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

2- നേർച്ച നേരുന്നതിലൂടെ ഇഅ്തികാഫ് നിർബന്ധമായിത്തീരുന്നു (വാജിബ്), അത് നിറവേറ്റൽ നിർബന്ധവുമാണ്.

3- ഒരാൾ അവിശ്വാസിയായിരിക്കുന്ന അവസ്ഥയിൽ ചെയ്യുന്ന പുണ്യകരമായ നേർച്ചകളും ഇസ്‌ലാമിൽ സാധുവാകുന്നു.

4- അവിശ്വാസിയായിരിക്കെ നേർന്ന നേർച്ചകൾ അന്ന് നിറവേറ്റിയിട്ടില്ലെങ്കിൽ, ഇസ്‌ലാം സ്വീകരിച്ച ശേഷം അത് നിറവേറ്റൽ നിർബന്ധമാണ്.

5- ഒരു രാത്രി മാത്രമായും ഇഅ്തികാഫ് ഇരിക്കുന്നത് അനുവദനീയമാണ്.

6- ഉമർ رضي الله عنه തന്റെ സംശയങ്ങൾ പ്രവാചകൻ صلى الله عليه وسلم യോട് ചോദിച്ചു മനസ്സിലാക്കിയത് അറിവ് നേടുന്നതിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്‍റെ അതീവ താല്പര്യത്തെ കാണിക്കുന്നു.