510 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 250 دروس الحديث - ഹജ്ജിലെ കര്‍മങ്ങള്‍ മുന്തിച്ചും പിന്തിച്ചും ചെയ്യല്‍

 

عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، 

أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ) 

ഹജ്ജിലെ കര്‍മങ്ങള്‍ മുന്തിച്ചും പിന്തിച്ചും ചെയ്യല്‍

250 - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرو بن العاص رضي الله عنهما: (أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَفَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ. فَجَعَلُوا يَسْأَلُونَهُ. فَقَالَ: رَجُلٌ لَمْ أَشْعُرْ، فَحَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَذْبَحَ؟ قَالَ. اذْبَحْ وَلا حَرَجَ. وَجَاءَ آخَرُ، فَقَالَ: لَمْ أَشْعُرْ، فَنَحَرْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ؟ قَالَ: ارْمِ وَلا حَرَجَ. فَمَا سُئِلَ يَوْمَئِذٍ عَنْ شَيْءٍ قُدِّمَ وَلا أُخِّرَ إلاَّ قَالَ: افْعَلْ وَلا حَرَجَ) .

അബ്ദുല്ലാഹിബ്നു അംറു ബ്നുല്‍ ആസ്വ് رضي الله عنهما നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: "ഹജ്ജത്തുല്‍ വദാഇന്‍റെ വേളയിൽ അല്ലാഹുവിന്‍റെ റസൂൽ صلى الله عليه وسلم ജനങ്ങൾക്ക് (ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാനായി) നിന്നു കൊടുത്തു. അപ്പോൾ അവർ റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم യോട് ചോദിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഒരാൾ വന്നു പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ അറിഞ്ഞില്ല, അതുകൊണ്ട് ബലി അറുക്കുന്നതിന് മുൻപേ ഞാൻ തല മുണ്ഡനം ചെയ്തുപോയി?' റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞു: 'ബലി അറുത്തോളൂ, നിനക്ക് യാതൊരു കുറ്റവുമില്ല.' മറ്റൊരാൾ വന്നു പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ അറിഞ്ഞില്ല, അതുകൊണ്ട് കല്ലെറിയുന്നതിന് മുൻപേ ഞാൻ ബലി അറുത്തുപോയി?'റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞു: 'കല്ലെറിഞ്ഞോളൂ, നിനക്ക് യാതൊരു കുറ്റവുമില്ല.' അന്ന് ഹജ്ജിന്‍റെ കർമ്മങ്ങളിൽ മുന്തിച്ചതിനെക്കുറിച്ചോ പിന്തിച്ചതിനെക്കുറിച്ചോ ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോഴെല്ലാം 'അപ്രകാരം ചെയ്തുകൊള്ളുക, നിനക്ക് യാതൊരു പ്രയാസവുമില്ല (കുറ്റമില്ല)' എന്ന് മാത്രമാണ് റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم മറുപടി നൽകിയത്."

വിവരണം

    റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم തന്‍റെ ജീവിതത്തിന്‍റെ അവസാന കാലഘട്ടത്തിൽ, ഹിജ്റ പത്താം വർഷമാണ് വിടവാങ്ങൽ ഹജ്ജ് നിർവ്വഹിച്ചത്. ആ വേളയിൽ റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم ജനങ്ങൾക്ക് ഹജ്ജിന്‍റെ കർമ്മങ്ങളും നിയമങ്ങളും, അതിൽ അനുവദനീയമായതും നിഷിദ്ധമായതുമായ കാര്യങ്ങളും വിശദീകരിച്ചു കൊടുത്തു.

    അബ്ദുല്ലാഹിബ്നു അംറ് ബ്നുല്‍ ആസ്വ് رضي الله عنهما നിവേദനം ചെയ്യുന്ന ഈ ഹദീസിൽ ഇപ്രകാരം കാണാം: ബലി പെരുന്നാൾ ദിവസം (യൗമുന്നഹർ) സൂര്യൻ ഉച്ചിയിൽ നിന്ന് തെറ്റിയ ശേഷം മിനായിലെ ജംറക്ക് സമീപം റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم തന്‍റെ വാഹനപ്പുറത്ത് ഇരുന്നു. ഹജ്ജ് കർമ്മങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കാനും സംശയങ്ങൾ തീർക്കാനുമായി റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم അവിടെ നിന്നു കൊടുത്തു.

    ആ വലിയ ജനക്കൂട്ടത്തിനിടയിൽ നിന്ന് ഒരാൾ വന്ന് തനിക്ക് അബദ്ധം പറ്റിയ കാര്യം ഉണർത്തി. അദ്ദേഹം ബലി അറുക്കുന്നതിന് മുൻപേ തല മുണ്ഡനം ചെയ്തുപോയിരുന്നു. റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم അദ്ദേഹത്തിന് നൽകിയ മറുപടി: "ബലി അറുത്ത് കൊള്ളുക, നിനക്ക് യാതൊരു കുഴപ്പവുമില്ല" എന്നായിരുന്നു. മറ്റൊരാൾ ജംറത്തുൽ അഖബയിൽ കല്ലെറിയുന്നതിന് മുൻപേ ബലി മൃഗത്തെ അറുത്തുപോയതിനെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചപ്പോൾ "കല്ലെറിയുക, നിനക്ക് യാതൊരു പ്രയാസവുമില്ല" എന്നും മറുപടി നൽകി. അന്ന് ഹജ്ജിന്‍റെ കർമ്മങ്ങളിൽ മുന്തിച്ചതും പിന്തിച്ചതുമായ കാര്യങ്ങളെ കുറിച്ച് ആര് ചോദിച്ചപ്പോഴും റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم നൽകിയ ഉത്തരം "അപ്രകാരം ചെയ്തുകൊള്ളുക, കുറ്റമില്ല" എന്നതായിരുന്നു.

    ഇത് ഇസ്‌ലാം ജനങ്ങൾക്ക് നൽകുന്ന വലിയൊരു ഇളവാണ്. ഹജ്ജ് വേളയിലെ തിരക്കും പ്രയാസങ്ങളും പരിഗണിച്ച്, കർമ്മങ്ങളുടെ ക്രമത്തിൽ അറിയാതെ മാറ്റം വന്നാൽ അത് അല്ലാഹു പൊരുത്തപ്പെടുമെന്ന് ഇതിലൂടെ വ്യക്തമാകുന്നു. കർമ്മങ്ങൾ കൃത്യമായി പൂർത്തിയാക്കുക എന്നതിനാണ് പ്രാധാന്യം. എങ്കിലും റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم കാണിച്ചുതന്ന അതേ ക്രമത്തിൽ (കല്ലെറിയുക, അറുക്കുക, മുടി മുറിക്കുക, ത്വവാഫ് ചെയ്യുക) നിർവ്വഹിക്കുന്നതാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമം (സുന്നത്ത്). തന്‍റെ ഉമ്മത്തിനോടുള്ള റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم യുടെ അങ്ങേയറ്റത്തെ കാരുണ്യമാണ് ഈ ലഘൂകരണത്തിലൂടെ പ്രകടമാകുന്നത്.

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍

1- അറിവില്ലാത്ത വിഷയങ്ങള്‍ അറിവുള്ളവരോട് ചോദിച്ച് മനസ്സിലാക്കണം

2- ബലിപെരുന്നാൾ ദിവസത്തെ ഹജ്ജിന്‍റെ കർമ്മങ്ങളുടെ ക്രമത്തിൽ ഇസ്‌ലാം നൽകുന്ന ഇളവുകളും എളുപ്പവും ഇതിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നു.

3- പൂർണ്ണമായ ബോധ്യത്തോടും അറിവോടും കൂടി മാത്രമേ ആരാധനാകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യാൻ പാടുള്ളൂ.

4- ഹജ്ജ് കർമ്മങ്ങളിൽ ലഘൂകരണം നൽകിയതിലൂടെ തന്‍റെ ഉമ്മത്തിനോടുള്ള റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم യുടെ കാരുണ്യമാണ് പ്രകടമാകുന്നത്.

5- യൗമുന്നഹറിലെ കർമ്മങ്ങളുടെ ക്രമം: കല്ലെറിയുക, ബലി അറുക്കുക, തല മുണ്ഡനം ചെയ്യുക, ത്വവാഫ് (ത്വവാഫുൽ ഇഫാദ) - ഇതാണ് സാധാരണ ക്രമം.

6- കല്ലെറിയുന്നതിന് മുൻപ് അറുക്കുന്നതും, അറുക്കുന്നതിനോ കല്ലെറിയുന്നതിനോ മുൻപ് മുടി മുറിക്കുന്നതും, ഇവക്കെല്ലാം മുൻപ് ത്വവാഫ് നിർവ്വഹിക്കുന്നതും അനുവദനീയമാണ്.

7- തന്‍റെ ഉമ്മത്തിന് മതം പഠിപ്പിച്ചു കൊടുക്കുന്നതിൽ റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم കാണിച്ച അതീവ ശ്രദ്ധ ഇതിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നു. 

8- അല്ലാഹുവിന്‍റെ റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم യുടെ പ്രവർത്തികൾ ചിലപ്പോൾ നിർബന്ധമായ കാര്യങ്ങൾക്കും (വജിബ്), മറ്റു ചിലപ്പോൾ ഐച്ഛികമായ (സുന്നത്ത്/മുസ്തഹബ്ബ്) കാര്യങ്ങൾക്കും വേണ്ടിയുള്ളതാകാം.