593 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 333 دروس الحديث - അടയാളങ്ങള്‍ നോക്കി വംശ പരമ്പര പറയല്‍

   

عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ) 

അടയാളങ്ങള്‍ നോക്കി വംശ പരമ്പര പറയല്‍

333 - عَنْ عَائِشَةَ رضي الله عنها أَنَّهَا قَالَتْ: (إنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ عَلَيَّ مَسْرُوراً، تَبْرُقُ أَسَارِيرُ وَجْهِهِ. فَقَالَ: أَلَمْ تَرَيْ أَنَّ مُجَزِّزاً نَظَرَ آنِفاً إلَى زَيْدِ بْنِ حَارِثَةَ وَأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، فَقَالَ: إنَّ بَعْضَ هَذِهِ الأَقْدَامِ لَمِنْ بَعْضٍ) .
وَفِي لَفْظٍ: ((كَانَ مُجَزِّزٌ قَائِفاً)) .

 ആഇശ رضي الله عنها നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: "തീർച്ചയായും റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم തന്‍റെ മുഖത്തെ രേഖകൾ തിളങ്ങിക്കൊണ്ട് അതീവ സന്തുഷ്ടനായി എന്‍റെ അടുക്കലേക്ക് കടന്നുവന്നു. അവിടുന്ന് ചോദിച്ചു: 'നീ അറിഞ്ഞില്ലേ,  (അടയാളങ്ങൾ നോക്കി വംശപരമ്പര നിശ്ചയിക്കുന്ന ആളായ) മുജസ്സിസ് അല്പം മുൻപ് സൈദ് ബ്നു ഹാരിസയിലേക്കും ഉസാമത്ത് ബ്നു സൈദിലേക്കും നോക്കുകയുണ്ടായി. എന്നിട്ട് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: തീർച്ചയായും ഈ പാദങ്ങളിൽ ചിലത് ചിലതിൽ നിന്നുള്ളതാണ് (അതായത്, ഇവർ തമ്മിൽ പിതൃ-പുത്ര ബന്ധമുണ്ട്)'."

 മറ്റൊരു നിവേദനത്തിൽ ഇപ്രകാരമുണ്ട്: "മുജസ്സിസ് ഒരു 'قَائِف' ആയിരുന്നു."

• تَبْرُقُ أَسَارِيرُ وَجْهِهِ: അദ്ദേഹത്തിന്‍റെ മുഖത്തെ സന്തോഷ രേഖകൾ തിളങ്ങുകയും പ്രകാശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

• قَائِفاً: രൂപസാദൃശ്യങ്ങളും ശരീരഘടനയിലെ അടയാളങ്ങളും പാദമുദ്രകളും നോക്കി വംശപരമ്പരകൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം കൃത്യമായി തിരിച്ചറിയാൻ പ്രത്യേക വൈദഗ്ധ്യമുള്ള ആളാണ് 'ഖാഇഫ്'.

വിവരണം

  ഈ ഹദീസിൽ ആഇശ رضي الله عنها നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: ഒരു ദിവസം നബി صلى الله عليه وسلم തന്‍റെ മുഖത്തെ സന്തോഷ രേഖകൾ- അതായത് നെറ്റിത്തടത്തിലുള്ള വരകൾ- തിളങ്ങിക്കൊണ്ടും പ്രകാശിച്ചുകൊണ്ടും അതീവ സന്തുഷ്ടനായി ആഇശയുടെ വീട്ടിലേക്ക് കടന്നുവന്നു. ഇത് അവിടുത്തെ കഠിനമായ സന്തോഷത്തെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

  എന്നിട്ട് അവിടുന്ന് അവളോട് ചോദിച്ചു: "നീ അറിഞ്ഞില്ലേ, 'മുജസ്സിസ്' -അദ്ദേഹം 'ഖിയാഫത്ത്' കലയിൽ (പാദമുദ്രകൾ പിന്തുടരുന്നതിലും, ഒരാൾക്ക് തന്‍റെ സഹോദരനോടും പിതാവിനോടുമുള്ള രൂപസാദൃശ്യം തിരിച്ചറിയുന്നതിലും) ഏറെ പ്രശസ്തനായിരുന്നു- അല്പം മുമ്പ് 'സൈദ് ബ്നു ഹാരിസയിലേക്കും ഉസാമത്ത് ബ്നു സൈദിലേക്കും നോക്കുകയുണ്ടായി'." 

  സ്വഹീഹൈനിയിലെ (ബുഖാരി, മുസ്‌ലിം) മറ്റൊരു നിവേദനത്തിൽ പറയുന്നതുപോലെ, അവർ രണ്ടുപേരും തങ്ങളുടെ മുഖങ്ങൾ വസ്ത്രം കൊണ്ട് മൂടി, പാദങ്ങൾ മാത്രം പുറത്തുകാണുന്ന രീതിയിൽ അടുത്തടുത്തായി ഉറങ്ങുകയായിരുന്നു. അപ്പോൾ മുജസ്സിസ് പറഞ്ഞു: "തീർച്ചയായും ഈ പാദങ്ങളിൽ ചിലത് ചിലതിൽ നിന്നുള്ളതാണ്?!" അതായത്, ഇവ പരസ്പരം ബന്ധമുള്ളതാണ് (പിതൃ-പുത്ര ബന്ധത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു).

 റസൂലുല്ലാഹി صلى الله عليه وسلم ഇത്രയധികം സന്തോഷിക്കാൻ കാരണം: ജാഹിലിയ്യാ കാലത്തെ ആളുകൾ ഉസാമ رضي الله عنه വിന്‍റെ കുടുംബപരമ്പരയെ (നസബ്) ആക്ഷേപിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. കാരണം അദ്ദേഹം കടുത്ത കറുപ്പ് നിറമുള്ളവനായിരുന്നു. തന്‍റെ ഉമ്മ കറുത്തവളായതുകൊണ്ട് ആ നിറം അദ്ദേഹത്തിന് പാരമ്പര്യമായി കിട്ടിയതായിരുന്നു. എന്നാൽ സൈദ് رضي الله عنه ആകട്ടെ പഞ്ഞിപോലെ വെളുത്ത നിറമുള്ളവനായിരുന്നു. അങ്ങനെയിരിക്കെ, ഇരുവരുടെയും നിറങ്ങൾ തമ്മിൽ ഇത്രയും വ്യത്യാസമുണ്ടായിട്ടും (അവരുടെ പാദങ്ങൾ മാത്രം കണ്ട്) മുജസ്സിസ് ഇപ്രകാരം ഒരു വിധി പറഞ്ഞപ്പോൾ നബി صلى الله عليه وسلم അതീവ സന്തുഷ്ടനായി. കാരണം, ജാഹിലിയ്യാ മനോഭാവമുള്ള ആളുകൾ വിശ്വസിച്ചുപോന്ന ആ 'ഖിയാഫത്ത്' രീതിയിലൂടെ തന്നെ, ഉസാമ رضي الله عنه വിന്‍റെ പരമ്പരയെ അവഹേളിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് അവർക്ക് ഇതൊരു ശക്തമായ മറുപടിയും തടസ്സവുമായി മാറി. 

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍

1- നബി صلى الله عليه وسلم ക്ക് സൈദ് ബ്നു ഹാരിസയോടും അദ്ദേഹത്തിന്‍റെ മകൻ ഉസാമയോടും ഉണ്ടായിരുന്ന ആഴമേറിയ സ്നേഹവും അവർക്ക് നൽകിയിരുന്ന പ്രത്യേക പരിഗണനയും ഈ ഹദീസിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാണ്.

2- വിവാഹബന്ധം പോലെയുള്ള കൂടുതൽ ശക്തമായ മറ്റ് തെളിവുകൾ ഇല്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ, വംശപരമ്പര സ്ഥിരീകരിക്കുന്നതിനായി 'ഖാഇഫിന്‍റെ' (അടയാളങ്ങൾ നോക്കി പരമ്പര നിശ്ചയിക്കുന്ന ആളുടെ) വാക്ക് പ്രമാണമായി സ്വീകരിക്കാവുന്നതാണ്. ഭൂരിപക്ഷം പണ്ഡിതന്മാരുടെയും (ജുംഹൂർ) അഭിപ്രായമാണിത്. ഈ സംഭവത്തിൽ മുജസ്സിസിന്‍റെ വാക്ക് കേട്ട് നബി صلى الله عليه وسلم അതീവ സന്തുഷ്ടനായി എന്നതുതന്നെയാണ് ഇതിനുള്ള തെളിവ്; കാരണം അവിടുന്ന് സത്യമായ കാര്യങ്ങളിലല്ലാതെ ഒരിക്കലും സന്തോഷിക്കുകയില്ല.

3- വംശപരമ്പര നിശ്ചയിക്കാൻ ഒരു ഖാഇഫിന്‍റെ സാക്ഷ്യം മാത്രം മതിയാകും. എന്നാൽ അദ്ദേഹം വിശ്വസ്തനും, ഈ രംഗത്ത് മുൻപ് പലതവണ കൃത്യത തെളിയിച്ച് പരിചയസമ്പന്നനുമായിരിക്കണം എന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ നിബന്ധന വെച്ചിട്ടുണ്ട്. കാരണം, ഈ രണ്ട് ഗുണങ്ങളുള്ളവരിൽ നിന്നല്ലാതെ ഇത്തരം നിർണ്ണായകമായ വിവരങ്ങളോ വിധികളോ സ്വീകരിക്കപ്പെടുകയില്ല.

4- വംശപരമ്പരകൾ കൃത്യമായിരിക്കണമെന്നും അവ അതതിന്‍റെ യഥാർത്ഥ വേരുകളിലേക്ക് തന്നെ ചേർക്കപ്പെടണമെന്നും ഇസ്‌ലാമിക ശരീഅത്ത് അങ്ങേയറ്റം ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

5- നല്ല വാർത്തകൾ അറിയുമ്പോൾ സന്തോഷിക്കുന്നതും, അത് മറ്റുള്ളവരെ അറിയിക്കുന്നതും, അത്തരം ശുഭവാർത്തകൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതും സുന്നത്തായ കാര്യമാണ്.

6- ഖിയാഫത്ത് ഏതെങ്കിലും ഒരു പ്രത്യേക ഗോത്രത്തിന് മാത്രം അവകാശപ്പെട്ടതല്ല. മറിച്ച്, കൃത്യതയുള്ള ഒരു ഖാഇഫിന് വേണ്ട നിബന്ധനകൾ ഒത്തുചേർന്ന ആരുടെ വിവരവും ശരീഅത്തിൽ സ്വീകാര്യമാണ്.

7- ആവശ്യാനുസരണം ഒരു പുരുഷന് തന്‍റെ മകനോടൊപ്പം ഒരേ വിരിപ്പിലോ ഒരേ പുതപ്പിനുള്ളിലോ കിടന്നുറങ്ങുന്നത് അനുവദനീയമാണ്. 

8- മുഖപടം (നിഖാബ്) ധരിച്ച സ്ത്രീയുടെ വസ്ത്രധാരണ രീതിയോ ശരീരഘടനയോ തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, മുഖം കാണാതെ തന്നെ അവൾക്കെതിരെ സാക്ഷ്യം പറയുന്നതും അത് സ്വീകരിക്കുന്നതും അനുവദനീയമാണ് (ഇവിടെ മുഖം മൂടിയ നിലയിൽ പാദങ്ങൾ മാത്രം കണ്ടാണ് പരമ്പര നിശ്ചയിച്ചത്).

9- യാതൊരുവിധ ദുരൂഹതകളോ സംശയങ്ങളോ ഇല്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ, ഒരാളോട് ഔദ്യോഗികമായി ആവശ്യപ്പെടാതെ തന്നെ അദ്ദേഹം തനിക്കറിയാവുന്ന സത്യത്തിന് സാക്ഷ്യം നൽകിയാൽ അത് സ്വീകരിക്കാവുന്നതാണ്.

10- കാര്യങ്ങൾ കൃത്യമായി തെളിയിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യകളെ (ഉദാഹരണത്തിന്: DNA ടെസ്റ്റ്) ഇസ്‌ലാമിക ശരീഅത്തിൽ പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നത് അനുവദനീയമാണ്. സമകാലിക ഫിഖ്ഹ് കൗൺസിലുകൾ നിശ്ചയിച്ചിട്ടുള്ള കൃത്യമായ നിബന്ധനകൾക്ക് വിധേയമായിട്ടായിരിക്കണം ഇത് എന്ന് മാത്രം.