عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ)
മാതൃ സഹോദരി മാതാവിന്റെ സ്ഥാനത്താണ്
342 - عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ رضي
الله عنه قَالَ: (خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم -
يَعْنِي مِنْ مَكَّةَ - فَتَبِعَتْهُمْ ابْنَةُ حَمْزَةَ، تُنَادِي: يَا عَمُّ،
فَتَنَاوَلَهَا عَلِيٌّ فَأَخَذَ بِيَدِهَا، وَقَالَ لِفَاطِمَةَ: دُونَكِ
ابْنَةَ عَمِّك، فَاحْتَمَلْتُهَا. فَاخْتَصَمَ فِيهَا عَلِيٌّ وَجَعْفَرٌ
وَزَيْدٌ فَقَالَ عَلِيٌّ: أَنَا أَحَقُّ بِهَا، وَهِيَ ابْنَةُ عَمِّي وَقَالَ
جَعْفَرٌ: ابْنَةُ عَمِّي، وَخَالَتُهَا تَحْتِي. وَقَالَ زَيْدٌ: ابْنَةُ أَخِي.
فَقَضَى بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِخَالَتِهَا، وَقَالَ:
الْخَالَةُ بِمَنْزِلَةِ الأُمِّ. وَقَالَ لِعَلِيٍّ: أَنْتَ مِنِّي، وَأَنَا
مِنْك. وَقَالَ لِجَعْفَرٍ: أَشْبَهَتْ خَلْقِي وَخُلُقِي وَقَالَ لِزَيْدٍ:
أَنْتَ أَخُونَا وَمَوْلانَا).
അല് ബറാഅ് ബ്നു ആസിബ് رضي الله عنه വിൽ നിന്ന് നിവേദനം. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: (അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂൽ صلى الله عليه وسلم പുറപ്പെട്ടു -അതായത് മക്കയിൽ നിന്ന്-. അപ്പോൾ ഹംസ رضي الله عنه വിന്റെ മകൾ അവരുടെ പിന്നാലെ വന്ന് يَا عَمُّ (പിതൃസഹോദരന്) എന്ന് വിളിച്ചു. ഉടനെ അലി رضي الله عنه അവളെ അരികിലേക്ക് ചേർത്തുപിടിക്കുകയും അവളുടെ കൈക്ക് പിടിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നിട്ട് ഫാത്വിമ رضي الله عنها യോട് പറഞ്ഞു: 'ദാ, നിന്റെ പിതൃസഹോദരന്റെ മകളെ സ്വീകരിച്ചോളൂ.' അങ്ങനെ ഫാത്വിമ അവളെ കൂടെ കൂട്ടി. അതിനുശേഷം അവളുടെ (സംരക്ഷണച്ചുമതലയുടെ) കാര്യത്തിൽ അലി رضي الله عنه, ജഅ്ഫർ رضي الله عنه, സൈദ് رضي الله عنه എന്നിവർ തമ്മിൽ തർക്കമുണ്ടായി. അലി رضي الله عنه പറഞ്ഞു: 'ഞാനാണ് ഇവൾക്ക് ഏറ്റവും അർഹൻ, ഇവൾ എന്റെ പിതൃസഹോദരന്റെ മകളാണ്.' ജഅ്ഫർ പറഞ്ഞു: 'ഇവൾ എന്റെയും പിതൃസഹോദരന്റെ മകളാണ്, തന്നെയുമല്ല ഇവളുടെ ഉമ്മയുടെ സഹോദരി എന്റെ ഭാര്യയാണ്.' സൈദ് رضي الله عنه പറഞ്ഞു: 'ഇവൾ എന്റെ സഹോദരന്റെ മകളാണ്.' അപ്പോൾ അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂൽ صلى الله عليه وسلم അവളെ അവളുടെ ഉമ്മയുടെ സഹോദരിക്ക് നൽകാൻ വിധിച്ചു. എന്നിട്ട് അവിടുന്ന് പറഞ്ഞു: 'മാതൃസഹോദരി ഉമ്മയുടെ സ്ഥാനത്താണ്.' ശേഷം അലി رضي الله عنه വിനോട് അവിടുന്ന് പറഞ്ഞു: 'നീ എന്നിൽ നിന്നുള്ളവനാണ്, ഞാൻ നിന്നിൽ നിന്നുള്ളവനുമാണ്.' ജഅ്ഫര് رضي الله عنه വിനോട് പറഞ്ഞു: 'നീ എന്റെ രൂപത്തിലും സ്വഭാവത്തിലും എന്നോട് സാദൃശ്യമുള്ളവനായിരിക്കുന്നു.' സൈദ് رضي الله عنه വിനോട് പറഞ്ഞു: 'നീ ഞങ്ങളുടെ സഹോദരനും മൗലായുമാണ് (മോചിപ്പിക്കപ്പെട്ട അടിമയാണ്).')
دُونَكِ: നീ അവളെ സ്വീകരിക്കുക.
خَلْقِي: എന്റെ ബാഹ്യമായ രൂപവും സവിശേഷതകളും.
خُلُقِي: എന്റെ സ്വഭാവഗുണങ്ങൾ.
مَوْلانَا: ഞങ്ങളാൽ മോചിപ്പിക്കപ്പെട്ടവൻ.
വിവരണം
നബി صلى الله عليه وسلم ദുൽഖഅ്ദ മാസത്തിൽ ഉംറക്ക് പുറപ്പെട്ടു. എന്നാൽ മക്കയിൽ പ്രവേശിക്കാൻ അനുവദിക്കാതെ മക്കക്കാർ അവിടുത്തെ തടഞ്ഞു. ഒടുവിൽ മൂന്ന് ദിവസം മാത്രം മക്കയിൽ താമസിക്കാം എന്ന വ്യവസ്ഥയിൽ അവിടുന്ന് അവരുമായി സന്ധിയിലായി (ഉടമ്പടിയുണ്ടാക്കി). തുടർന്ന് കരാർ പത്രം എഴുതിയപ്പോൾ, "ഇതാണ് അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂലായ മുഹമ്മദ് സന്ധി ചെയ്ത കാര്യം" എന്ന് എഴുതി. അപ്പോൾ മക്കക്കാർ പറഞ്ഞു: "ഞങ്ങൾ അത് അംഗീകരിക്കില്ല. താങ്കൾ അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂലാണെന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് അറിയാമായിരുന്നെങ്കിൽ ഞങ്ങൾ താങ്കളെ (കഅ്ബയിൽ നിന്ന്) തടയുമായിരുന്നില്ല. എന്നാൽ താങ്കൾ മുഹമ്മദു ബ്നു അബ്ദില്ലയാണ്." അതായത്, ഞങ്ങൾക്കറിയുന്ന താങ്കളുടെയും പിതാവിന്റെയും പേര് അതാണ്. അപ്പോൾ അവിടുന്ന് പറഞ്ഞു: "ഞാൻ അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂലുമാണ്, മുഹമ്മദു ബ്നു അബ്ദില്ലയുമാണ്." അതായത്, ഒന്നിന് പകരം മറ്റൊന്ന് എഴുതുന്നതിൽ വിരോധമില്ല.
തുടർന്ന് അവിടുന്ന് അലി رضي الله عنه വിനോട് പറഞ്ഞു: "അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂൽ എന്ന ഭാഗം മായ്ച്ചുകളയുക." അപ്പോൾ അലി رضي الله عنه പറഞ്ഞു: "അല്ലാഹുവാണ് സത്യം, ഞാൻ അത് മായ്ക്കില്ല." അതായത്, താങ്കളുടെ പ്രവാചകത്വം എന്ന പദവി ഞാൻ മായ്ച്ചു കളയില്ല. അപ്പോൾ റസൂൽ صلى الله عليه وسلم ആ കരാർ പത്രം വാങ്ങി ഇങ്ങനെ എഴുതി: "ഇതാണ് മുഹമ്മദു ബ്നു അബ്ദില്ല സന്ധി ചെയ്ത കാര്യം." ആ സന്ധി വ്യവസ്ഥകൾ ഇതൊക്കെയായിരുന്നു: ഉറക്കുള്ളിൽ (ഉറയിലിട്ട അവസ്ഥയിൽ) അല്ലാതെ യാതൊരു ആയുധവും മക്കയിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കരുത്, മക്കക്കാരിൽ നിന്ന് ആരെങ്കിലും നബി صلى الله عليه وسلم യെ പിന്തുടരാൻ (കൂടെപ്പോരാൻ) ആഗ്രഹിച്ചാൽ അവരെ കൂടെ കൊണ്ടുപോകരുത്, എന്നാൽ നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ അനുചരന്മാരിൽ ആരെങ്കിലും മക്കയിൽ താമസിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചാൽ അവരെ തടയുകയുമരുത്.
അങ്ങനെ അവിടുന്ന് 'ഉംറത്തുൽ ഖളാഅ്' നിർവഹിക്കാനായി മക്കയിൽ പ്രവേശിക്കുകയും നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ട മൂന്ന് ദിവസത്തെ കാലാവധി അവസാനിക്കുകയും ചെയ്തപ്പോൾ, മക്കക്കാർ അലിയ്യു ബ്നു അബീത്വാലിബ് رضي الله عنه വിന്റെ അടുക്കൽ വന്ന്, തന്റെ കൂട്ടുകാരനോട് (നബി صلى الله عليه وسلم യോട്) മക്കയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെടാൻ പറയാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. അപ്പോൾ ഹംസതു ബ്നു അബ്ദിൽ മുത്വലിബിന്റെ മകളായ ഉമാമ അവരോടൊപ്പം പോകാനായി അവരുടെ പിന്നാലെ വന്നു. ഉടനെ അലിയ്യു ബ്നു അബീത്വാലിബ് رضي الله عنه അവളെ കൈക്ക് പിടിക്കുകയും ഫാത്വിമ رضي الله عنها യോട് പറയുകയും ചെയ്തു: "ദാ, നിന്റെ പിതൃസഹോദരന്റെ മകളെ സ്വീകരിച്ചോളൂ."
തുടർന്ന് അവളുടെ (സംരക്ഷണത്തിന്റെ) കാര്യത്തിൽ അലി رضي الله عنه, സൈദ് رضي الله عنه, ജഅ്ഫർ رضي الله عنه എന്നിവർ തമ്മിൽ തർക്കമുണ്ടായി. അവരിൽ ഓരോരുത്തരും അവളെ തങ്ങളുടെ കൂടെ കൂട്ടാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. സൈദ് رضي الله عنه അതിന് അവകാശം ഉന്നയിക്കാൻ കാരണം: നബി صلى الله عليه وسلم അദ്ദേഹവും ഹംസ رضي الله عنه വും തമ്മിൽ അടുത്ത ബന്ധം (സഹോദര ബന്ധം) സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. അലി رضي الله عنه അവകാശം ഉന്നയിക്കാൻ കാരണം: അവൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതൃസഹോദരന്റെ മകളാണ്. ജഅ്ഫർ رضي الله عنه അവകാശം ഉന്നയിക്കാൻ കാരണം: അവൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെയും പിതൃസഹോദരന്റെ മകളാണ്, തന്നെയുമല്ല അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യയായ അസ്മാഅ് ബിൻത് ഉമൈസ് رضي الله عنها അവളുടെ മാതൃസഹോദരി ആണ്.
അപ്പോൾ നബി صلى الله عليه وسلم അവളെ അവളുടെ മാതൃസഹോദരിക്ക് നൽകാൻ വിധിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു: "മാതൃസഹോദരി അമ്മയുടെ സ്ഥാനത്താണ്." തുടർന്ന് അലി رضي الله عنه വിനോട് അവിടുന്ന് പറഞ്ഞു: "നീ എന്നിൽ നിന്നുള്ളവനാണ്." അതായത് കുടുംബപരമായും, സ്നേഹത്തിലും, ഇസ്ലാമിലേക്ക് കടന്നുവരുന്നതിലെ മുൻഗണനയിലും മറ്റ് ഗുണങ്ങളിലുമെല്ലാം നീ എന്നോട് ചേർന്നവനാണ്. ജഅ്ഫർ رضي الله عنه വിനോട് അവിടുന്ന് പറഞ്ഞു: "ബാഹ്യരൂപത്തിലും സ്വഭാവ ഗുണങ്ങളിലും നീ എന്നോട് സാദൃശ്യമുള്ളവനായിരിക്കുന്നു." സൈദ് رضي الله عنه വിനോട് പറഞ്ഞു: "നീ ഞങ്ങളുടെ സഹോദരനും മൗലായുമാണ്." അതായത് ഇസ്ലാമിലെ നമ്മുടെ സഹോദരനും നമ്മളാൽ മോചിപ്പിക്കപ്പെട്ടവനുമാണ്; മോചിപ്പിച്ചവരുമായുള്ള ബന്ധം (വലാഅ്) കുടുംബബന്ധം പോലെത്തന്നെ സുദൃഢമായ ഒന്നാണ്.
ഹദീസില് നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്
1- കുട്ടികളുടെ സംരക്ഷണ ചുമതലയിൽ പിതൃസഹോദരിയേക്കാൾ മുൻഗണന മാതൃസഹോദരിക്കാണ്.
2- കുട്ടികളുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ പിതാവിന്റെ ഭാഗത്തുള്ള ബന്ധുക്കളേക്കാൾ മുൻഗണന നൽകപ്പെടുന്നത് മാതാവിന്റെ ഭാഗത്തുള്ള ബന്ധുക്കൾക്കാണ്.
3- അലി رضي الله عنه, ജഅ്ഫർ رضي الله عنه, സൈദ് رضي الله عنه എന്നിവരുടെ മഹത്വവും ശ്രേഷ്ഠതയും ഇതിൽ വ്യക്തമാകുന്നു.
4- ഒരു അനാഥക്കുട്ടിയെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി സ്വഹാബികൾ തമ്മിൽ മത്സരിക്കുന്നതിൽ നിന്നും, ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും നന്മയിലും മുന്നേറാനുള്ള അവരുടെ താല്പര്യം വ്യക്തമാകുന്നു.
5- തർക്കങ്ങളിൽ കൃത്യമായ വിധി പ്രസ്താവിക്കുന്നതോടൊപ്പം, അതിൽ പങ്കാളികളായവരുടെ ആത്മാർത്ഥതയെ പ്രകീർത്തിക്കാനും അവരുടെ മനസ്സ് വിഷമിക്കാതിരിക്കാനും നബി صلى الله عليه وسلم പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിച്ചു.
6- ഇസ്ലാം വളർത്തിയെടുത്ത സാഹോദര്യവും, അടിമത്തത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കപ്പെട്ടവരോട് കാണിക്കേണ്ട ആദരവും ഈ ഹദീസിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നുണ്ട്.
No comments:
Post a Comment