341 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 81- دروس الحديث - ഇമാമിനെ പിന്തുടരല്‍ നിര്‍ബന്ധമാണ്‌

 

 

عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، 

أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ)  

ഇമാമിനെ പിന്തുടരല്‍ നിര്‍ബന്ധമാണ്‌

81 - وَمَا فِي مَعْنَاهُ مِنْ حَدِيثِ عَائِشَةَ رضي الله عنها قَالَتْ: ((صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَيْتِهِ وَهُوَ شَاكٍ ، صَلَّى جَالِساً ، وَصَلَّى وَرَاءَهُ قَوْمٌ قِيَاماً ، فَأَشَارَ إلَيْهِمْ: أَنْ اجْلِسُوا لَمَّا انْصَرَفَ قَالَ إنَّمَا جُعِلَ الإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ، فَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا، وَإِذَا رَفَعَ فَارْفَعُوا، وَإِذَا قَالَ: سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ فَقُولُوا: رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ، وَإِذَا صَلَّى جَالِساً فَصَلُّوا جُلُوساً أَجْمَعُونَ)) .

ഇതിന് മുമ്പത്തെ ഹദീസിന്‍റെ (80) ആശയമുള്ള ഈ ഹദീസ് ആഇശ رضي الله عنها നിവേദനം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. അവര്‍ പറഞ്ഞു: റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم രോഗിയായിരിക്കെ അവരുടെ വീട്ടില്‍ വെച്ച് ഇരുന്ന് നമസ്കരിച്ചു, അവരുടെ പിറകില്‍ കുറച്ച് ആളുകള്‍ നിന്ന് നമസ്കരിക്കുകയും ചെയ്തു. അപ്പോള്‍ റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم അവരോട് ഇരിക്കാന്‍ ആംഗ്യം കാണിച്ചു. നമസ്കാരത്തില്‍ നിന്ന് പിരിഞ്ഞപ്പോള്‍ റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞു: നിശ്ചയം ഇമാം നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടത് അദ്ദേഹം പിന്തുടരപ്പെടാന്‍ വേണ്ടിയാണ്. അദ്ദേഹം റുകൂഅ' ചെയ്‌താല്‍ നിങ്ങളും റുകൂഅ' ചെയ്യുക, അദ്ദേഹം (റുകൂഇല്‍) നിന്നും ഉയര്‍ന്നാല്‍ നിങ്ങളും ഉയരുക, അദ്ദേഹം سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ എന്ന് പറഞ്ഞാല്‍ നിങ്ങള്‍ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ  എന്ന് പറയുക. അദ്ദേഹം ഇരുന്ന് നമസ്കരിച്ചാല്‍ നിങ്ങള്‍ എല്ലാവരും ഇരുന്ന് നമസ്കരിക്കുകയും ചെയ്യുക. 

വിവരണം

    രോഗാവസ്ഥയിൽ നബി صلى الله عليه وسلم ഇരുന്നുകൊണ്ട് നമസ്കരിച്ചതിന്റെ വിവരണവും, നമസ്കാരത്തിൽ മഅ്മൂം ഇമാമിനെ (നമസ്കാരത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നവനെ) പിന്തുടരേണ്ട രൂപവും വ്യക്തമാക്കുന്ന ഹദീസാണിത്.

നബി صلى الله عليه وسلم രോഗാവസ്ഥ കാരണം ഇരുന്നുകൊണ്ട് നമസ്കരിച്ച സംഭവം ഈ ഹദീസ് അറിയിക്കുന്നു. അതോടൊപ്പം, ഒരു മഅ്മൂം ഇമാമിനെ എങ്ങനെയാണ് നമസ്കാരത്തിൽ പിന്തുടരേണ്ടത് എന്നതിന്റെ രൂപവും വ്യക്തമാക്കുന്നു. നമസ്കാരത്തിലെ ഓരോ കർമ്മങ്ങളിലും ഇമാമിനെ പിന്തുടരുക എന്ന തത്വമാണ് ഈ ഹദീസിലൂടെ നബി صلى الله عليه وسلم പഠിപ്പിക്കുന്നത്.

ഇമാം നിയോഗിക്കപ്പെട്ടതിന്റെ യുക്തിയും ലക്ഷ്യവും അദ്ദേഹത്തെ യഥാവിധി പിന്തുടരുക എന്നതാണ്. നമസ്കാരത്തിലെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഇമാമിനോട് വ്യത്യാസം കാണിക്കാതിരിക്കുക, മറിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓരോ ചലനങ്ങളെയും ക്രമപ്രകാരം പിന്തുടരുക. അതിന്റെ രൂപം ഇപ്രകാരമാണ്:

• ഇമാം തക്ബീറത്തുൽ ഇഹ്റാം (പ്രാരംഭ തക്ബീർ) ചൊല്ലിയാൽ നിങ്ങളും തക്ബീർ ചൊല്ലുക.
• അദ്ദേഹം റുകൂഅ് ചെയ്താൽ അതിന് ശേഷം നിങ്ങളും റുകൂഅ് ചെയ്യുക.
• ഇമാം سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ  (അല്ലാഹുവിനെ സ്തുതിച്ചവനെ അവൻ കേട്ടിരിക്കുന്നു) എന്ന് പറയുമ്പോൾ, നിങ്ങൾ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ  (ഞങ്ങളുടെ റബ്ബേ, നിനക്കാകുന്നു സർവ്വസ്തുതിയും) എന്ന് പറഞ്ഞ് അല്ലാഹുവിനെ സ്തുതിക്കുക.
• അദ്ദേഹം സുജൂദ് ചെയ്താൽ നിങ്ങളും സുജൂദ് ചെയ്യുക.
• ഇമാം നിൽക്കാൻ കഴിവില്ലാത്തതിനാൽ ഇരുന്നുകൊണ്ടാണ് നമസ്കരിക്കുന്നതെങ്കിൽ, നിങ്ങൾക്ക് നിൽക്കാൻ കഴിവുണ്ടെങ്കിലും - ഇമാമിനെ പൂർണ്ണമായി പിന്തുടരുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി - നിങ്ങളും ഇരുന്നുകൊണ്ട് നമസ്കരിക്കുക.

ആഇശ رضي الله عنها ഉദ്ധരിക്കുന്നതനുസരിച്ച്, നബി صلى الله عليه وسلم രോഗബാധിതനായപ്പോൾ ഇരുന്നുകൊണ്ട് നമസ്കരിക്കുകയുണ്ടായി. എന്നാൽ, സഹാബികൾക്ക് നിൽക്കാൻ കഴിവുള്ളതിനാൽ അവർ നിന്നുകൊണ്ട് നമസ്കരിക്കണമെന്ന് കരുതി. അങ്ങനെ അവർ അദ്ദേഹത്തിന് പിന്നിൽ നിന്നുകൊണ്ട് നമസ്കരിച്ചു. അപ്പോൾ നബി صلى الله عليه وسلم അവരോട് ഇരിക്കാൻ ആംഗ്യം കാണിച്ചു. നമസ്കാരത്തിൽ നിന്ന് വിരമിച്ച ശേഷം, ഇമാമിനോട് എതിർ പ്രവർത്തിക്കരുതെന്നും അദ്ദേഹത്തെ പൂർണ്ണമായി അനുധാവനം ചെയ്യുകയാണ് വേണ്ടതെന്നും അവരെ പഠിപ്പിച്ചു.

  ഇതടിസ്ഥാനത്തിൽ, ഇമാം തന്റെ അസുഖമോ ബാലഹീനതയോ കാരണം ഇരുന്നാണ് നമസ്കരിക്കുന്നതെങ്കിൽ, മഅ്മൂമിന് നിൽക്കാൻ കഴിവുണ്ടെങ്കിലും ഇമാമിനോടുള്ള പൂർണ്ണമായ അനുധാവനം എന്ന നിലയിൽ ഇരുന്നുകൊണ്ട് നമസ്കരിക്കണം. ഇത്, ഇമാം തുടക്കം മുതലേ ഇരുന്നുകൊണ്ട് നമസ്കരിക്കുകയാണെങ്കിലുള്ള വിധിയാണ്.

എന്നാൽ, ഇമാം നിന്നുകൊണ്ട് നമസ്കാരം ആരംഭിക്കുകയും, നമസ്കാരത്തിനിടയിൽ എന്തെങ്കിലും പ്രയാസം നേരിട്ടതിനാൽ ഇരിക്കുകയും ചെയ്താൽ, മഅ്മൂമുകൾ നിന്നുകൊണ്ടുതന്നെ നമസ്കാരം പൂർത്തിയാക്കേണ്ടതാണ്. 

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍

1- ജമാഅത്ത് നമസ്കാരത്തിൻ്റെ അടിസ്ഥാനം ഇമാമിനെ (നമസ്കാരത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നയാൾ) പൂർണ്ണമായി പിന്തുടരുക എന്നതാണ്. മഅ്മൂമിൻ്റെ (തുടർന്ന് നമസ്കരിക്കുന്നയാൾ) പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഇമാമിൻ്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ശേഷമായിരിക്കണം, ഒപ്പമോ മുമ്പോ ആകരുത്.

2- ഇമാമിനെ നിശ്ചയിച്ചതിൻ്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം നമസ്കാരത്തിൽ ഒരുമയും ചിട്ടയും ഉറപ്പാക്കുക എന്നതാണ്. എല്ലാവരും ഒരേ രൂപത്തിൽ ഒരേ സമയം കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്നത് ജമാഅത്ത് നമസ്കാരത്തിൻ്റെ പ്രത്യേകതയാണ്.

3- ഇമാം രോഗം പോലെയുള്ള കാരണങ്ങളാൽ ഇരുന്നാണ് നമസ്കാരം ആരംഭിക്കുന്നതെങ്കിൽ, നിൽക്കാൻ കഴിവുള്ള മഅ്മൂമുകൾ പോലും ഇമാമിനെ പിന്തുടര്‍ന്ന്‍ ഇരുന്നു നമസ്കരിക്കണം. ഇത്, ഇമാമിനോടുള്ള അനുധാവനത്തിന് എത്രത്തോളം പ്രാധാന്യമുണ്ടെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

4- ഇമാം നിന്നുകൊണ്ട് നമസ്കാരം ആരംഭിക്കുകയും, പിന്നീട് എന്തെങ്കിലും പ്രയാസം കാരണം ഇടക്ക് വെച്ച് ഇരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, മഅ്മൂമുകൾ നിന്നുകൊണ്ടുതന്നെ നമസ്കാരം പൂർത്തിയാക്കണം. 

5- നമസ്കാരത്തില്‍ അതിന്‍റെ പൂര്‍ണ്ണതക്ക് വേണ്ട അത്യാവശ്യ ചലനങ്ങളും ആംഗ്യങ്ങളും അനുവദനീയമാണ് എന്ന് ഈ ഹദീസ് അറിയിക്കുന്നു.