557 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 297 دروس الحديث - അയൽവാസിയുടെ അവകാശങ്ങളും ഇസ്‌ലാമിക മര്യാദകളും

 

 

عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، 

أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ) 

അയൽവാസിയുടെ അവകാശങ്ങളും 

ഇസ്‌ലാമിക മര്യാദകളും

 297 - عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ: (لا يَمْنَعَنَّ جَارٌ جَارَهُ: أَنْ يَغْرِزَ خَشَبَةً فِي جِدَارِهِ. ثُمَّ يَقُولُ أَبُو هُرَيْرَةَ: مَا لِي أَرَاكُمْ عَنْهَا مُعْرِضِينَ؟ وَاَللَّهِ لأَرْمِيَنَّ بِها بَيْنَ أَكْتَافِكُمْ) .

അബൂഹുറൈറ رضي الله عنه നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: അല്ലാഹുവിന്‍റെ റസൂൽ صلى الله عليه وسلم അരുളി: "ഒരു അയൽവാസി തന്‍റെ മതിലിൽ മരം (ആണി) തറക്കുന്നതിൽ നിന്നും മറ്റൊരു അയൽവാസി തടയരുത്."

    തുടർന്ന് അബൂഹുറൈറ رضي الله عنه പറഞ്ഞു: എന്താണ് നിങ്ങൾ ഇതില്‍ നിന്ന് (ഈ സുന്നത്തിൽ നിന്ന്) പിന്തിരിയുന്നത് ഞാൻ കാണുന്നത്? അല്ലാഹുവാണെ സത്യം, ഈ സുന്നത്ത് നിങ്ങളുടെ ചുമലുകൾക്കിടയിൽ ഞാൻ  എറിയുക തന്നെ ചെയ്യും (നിങ്ങളെക്കൊണ്ട് ഇത് അംഗീകരിപ്പിക്കും).

വിവരണം

  ഇസ്‌ലാമിൽ അയൽവാസിക്കുള്ള അവകാശം വളരെ വലുതാണ്. അയൽവാസികൾ തമ്മിൽ പരസ്പരം പാലിക്കേണ്ട വലിയ അവകാശങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. അയൽവാസിയുമായുള്ള ബന്ധം നിലനിർത്താൻ നബി صلى الله عليه وسلم പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചിട്ടുമുണ്ട്. അയൽവാസിയുടെ അവകാശം എത്രത്തോളം വലുതാണെന്നാൽ, അയൽവാസിക്ക് സ്വത്തിൽ ഓഹരി നൽകാൻ അല്ലാഹു കൽപ്പിക്കുമോ എന്ന് താൻ വിചാരിച്ചുപോയത്ര ഗൗരവത്തിൽ ജിബ്‌രീൽ عليه السلام തന്നെ ഉപദേശിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു എന്ന് നബി صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. അയൽവാസിയോട് ദയയോടെ പെരുമാറാനും സഹകരിക്കാനും നബി صلى الله عليه وسلم കൽപ്പിക്കുകയും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

 അയൽവാസികൾ തമ്മിലുള്ള സഹകരണത്തെയും ചില കാര്യങ്ങളിൽ വിട്ടുവീഴ്ചാ മനോഭാവം കാണിക്കുന്നതിനെയും കുറിച്ചുള്ള നിർദ്ദേശമാണ് ഈ ഹദീസിൽ ഉള്ളത്. ഒരു അയൽവാസിക്ക് തന്‍റെ മതിലിൽ മരം (തൂണ്‍) വെക്കാൻ മറ്റേ അയൽവാസി അനുവാദം നൽകണം എന്നതാണ് അതിലൊന്ന്. മതിൽ മരം വെക്കുന്നവന്‍റെ ഉടമസ്ഥതയിലോ പങ്കാളിത്തത്തിലോ ഉള്ളതല്ലെങ്കിൽ പോലും, ഇരുവിഭാഗത്തിനും ഉപദ്രവകരമല്ലാത്ത രീതിയിൽ പരസ്പരം സഹായിക്കുക എന്നത് അയൽവാസികളുടെ അവകാശത്തിൽ പെട്ടതാണ്.

  അബൂഹുറൈറ رضي الله عنه യിൽ നിന്ന് ഈ ഹദീസ് കേട്ടപ്പോൾ സദസ്സിലുണ്ടായിരുന്ന ചിലർക്ക് അത് ഇഷ്ടപ്പെടുകയോ തൃപ്തികരമാവുകയോ ചെയ്തില്ല. അപ്പോൾ അദ്ദേഹം അവരോട് ചോദിച്ചു: "എന്താണ് നിങ്ങൾ ഇതിൽ നിന്ന് പിന്തിരിയുന്നത് ഞാൻ കാണുന്നത്?" അതായത്, നബി صلى الله عليه وسلم കല്പിച്ച ഈ വിധിയിൽ നിങ്ങൾ തൃപ്തരല്ലേ? എന്നിട്ട് നിങ്ങൾ അത് പ്രവർത്തിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുകയാണോ? തുടർന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: "അല്ലാഹുവാണെ സത്യം, ഞാൻ ഇത് നിങ്ങളുടെ ചുമലുകൾക്കിടയിൽ എറിയുക തന്നെ ചെയ്യും."

   അവർ ആ കല്പനയോട് വിമുഖത കാണിച്ചിട്ടും, അത് അവരുടെ മുന്നിൽ അത്രമേൽ വ്യക്തമാക്കിക്കൊടുക്കും (അവർ വെറുത്താലും അത് അംഗീകരിപ്പിക്കും) എന്ന കണിശമായ നിലപാടാണ് അദ്ദേഹം ഇതിലൂടെ വ്യക്തമാക്കിയത്.     അല്ലെങ്കിൽ ഇതിനർത്ഥം: അയൽവാസി തന്‍റെ മതിലിൽ തൂണോ മറ്റോ വെക്കുന്നത് നിങ്ങൾ വെറുക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ആ മരം മതിലുകൾക്ക് പകരം നിങ്ങളുടെ ചുമലുകളിൽ ഞാൻ വെക്കും എന്നാണ്. 

 നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ കൽപ്പനകൾ തള്ളിക്കളയുന്നതിനെതിരെയുള്ള ഗൗരവമേറിയ താക്കീതും ഭയപ്പെടുത്തലുമാണ് അദ്ദേഹം ഇതിലൂടെ ഉദ്ദേശിച്ചത്.

    അയൽവാസിക്ക് വലിയ ഉപകാരമുണ്ടാകുന്നതും എന്നാൽ തനിക്ക് വലിയ ദോഷമില്ലാത്തതുമായ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്തുകൊടുക്കുക എന്നത് അയൽപക്ക മര്യാദകളിൽ പെട്ടതാണ്. ഒരു അയൽവാസി തന്‍റെ മതിലിന്മേൽ ഒരു മരം (തൂണ്‍) വെക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെന്ന് കരുതുക; മരം വെക്കുന്നവന് അതിന് ആവശ്യമുണ്ടാവുകയും മതിലിന്‍റെ ഉടമസ്ഥന് അതുകൊണ്ട് ദോഷമില്ലാതിരിക്കുകയും ചെയ്താൽ, അയാൾ അതിന് അനുവാദം നൽകൽ നിർബന്ധമാണ്. അയാൾ അനുവാദം നൽകുന്നില്ലെങ്കിൽ ഭരണാധികാരിക്ക് അവനെ അതിന് നിർബന്ധിക്കാവുന്നതാണ്. 

    എന്നാൽ, മരം വെക്കുന്നത് കൊണ്ട് മതിലിന് കേടുപാടുകൾ സംഭവിക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ മരം വെക്കുന്നവന് അത്ര വലിയ ആവശ്യം ഇല്ലാതിരിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, അത്തരം സാഹചര്യത്തിൽ അനുവാദം നൽകൽ നിർബന്ധമില്ല. കാരണം ഒരാളുടെ ദ്രോഹം മറ്റൊരാൾക്ക് ദ്രോഹമുണ്ടാക്കി പരിഹരിക്കപ്പെടേണ്ടതല്ല. ഒരു മുസ്‌ലിമിന്‍റെ അവകാശങ്ങളിൽ അടിസ്ഥാനപരമായ തത്വം അനുവാദമില്ലാതെ മറ്റൊരാൾക്ക് അത് ഉപയോഗിക്കാൻ പാടില്ല എന്നതാണ്.

    അതുകൊണ്ട് തന്നെയാണ്, അബൂഹുറൈറ رضي الله عنه  ഈ സുന്നത്തിന്‍റെ (നബിചര്യയുടെ) ഉദ്ദേശ്യം മനസ്സിലാക്കിയപ്പോൾ, അത് പ്രവർത്തിക്കുന്നതിൽ വിമുഖത കാണിച്ചവരെ അദ്ദേഹം ശക്തമായി എതിർത്തത്. അയൽവാസിക്ക് അല്ലാഹു കൽപ്പിച്ചു നൽകിയ അവകാശങ്ങൾ പാലിക്കാൻ അദ്ദേഹം അവരെ താക്കീത് ചെയ്തു. എന്നാൽ, ദ്രോഹമുണ്ടാകുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ അയൽവാസിയുടെ അനുവാദമില്ലാതെ അയാളുടെ മതിലിന്മേൽ മരം വെക്കാൻ പാടില്ല എന്ന കാര്യത്തിൽ പണ്ഡിതന്മാർ ഏകോപിച്ചിട്ടുണ്ട്. 

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍

1- അയൽവാസിക്ക് തന്‍റെ മതിലിന്മേൽ മരം (തൂണ്‍, ആണി) വെക്കുന്നതിൽ വലിയ തടസ്സമില്ലാതിരിക്കുകയും, മരം വെക്കുന്നവന് അത് അത്യാവശ്യമാവുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ അവനെ തടയുന്നത് നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു.

2- മതിലിന്‍റെ ഉടമസ്ഥന് ദ്രോഹമുണ്ടാകരുത് എന്നും മരം വെക്കുന്നവന് അതിന്‍റെ ആവശ്യമുണ്ടായിരിക്കണം എന്നുമുള്ള നിബന്ധനകൾ ഇവിടെ പ്രധാനമാണ്. കാരണം, ഒരാളുടെ അനുവാദമില്ലാതെ അയാളുടെ സ്വത്തിൽ ഇടപെടുന്നത് അടിസ്ഥാനപരമായി നിരോധിക്കപ്പെട്ടതാണ്. എന്നാൽ അയൽവാസിയുടെ അനിവാര്യമായ ആവശ്യം പരിഗണിച്ച് മാത്രമാണ് ഇതിൽ അനുമതി നൽകുന്നത്. അതുപോലെതന്നെ, മതിലിന്‍റെ ഉടമസ്ഥന് അത് ഉപദ്രവകരമാകുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ മരം വെക്കാൻ പാടുള്ളതല്ല; കാരണം ഒരു ദ്രോഹത്തെ മറ്റൊരു ദ്രോഹം കൊണ്ട് നീക്കം ചെയ്യാൻ പാടില്ല.

3- അയൽവാസിക്ക് ഈ സഹായം ചെയ്തു കൊടുക്കൽ അനിവാര്യമാണെന്ന് അബൂഹുറൈറ رضي الله عنه മനസ്സിലാക്കിയിരുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ഈ സുന്നത്തിൽ (നബിചര്യയിൽ) നിന്ന് പിന്തിരിഞ്ഞു നിൽക്കുന്നവരെ അദ്ദേഹം ശക്തമായി വിമർശിച്ചത്. ഇത് പ്രവർത്തിക്കേണ്ടതിന്‍റെയും ഉപേക്ഷിക്കാൻ പാടില്ലാത്തതിന്‍റെയും പ്രാധാന്യമാണ് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കിയത്.

4- അയൽവാസിയുടെ അവകാശം ഇസ്‌ലാം വളരെ വലുതായിട്ടാണ് കാണുന്നത്. അവന് ദ്രോഹമുണ്ടാക്കാത്ത എല്ലാവിധ നന്മകളും ഉപകാരങ്ങളും ചെയ്തു കൊടുക്കാനും അവനോട് നല്ല രീതിയിൽ പെരുമാറാനും മതം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു.

5- അയൽവാസികൾ തമ്മിൽ വിട്ടുവീഴ്ചാ മനോഭാവം ഉണ്ടായിരിക്കണം. മതിലിന്മേൽ മരം വെക്കുക എന്നത് ഒരു ഉദാഹരണം മാത്രമാണ്. ഇതുപോലെ മറ്റൊരാൾക്ക് ദോഷമില്ലാത്തതും എന്നാൽ അയൽവാസിക്ക് ഉപകാരപ്രദവുമായ കാര്യങ്ങളിൽ സഹകരിക്കണം.

6- നന്മ ഉപദേശിക്കുമ്പോൾ ആളുകൾ അത് ഗൗരവത്തിൽ എടുക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ അവരെ ഗുണപരമായി താക്കീത് ചെയ്യേണ്ടി വരും. അബൂഹുറൈറ رضي الله عنه തന്‍റെ വാക്കുകളിലൂടെ ഉദ്ദേശിച്ചത് ജനങ്ങൾ ഈ പുണ്യം നഷ്ടപ്പെടുത്തരുത് എന്ന കർശനമായ നിലപാടാണ്.

7- വ്യക്തികൾ തമ്മിലുള്ള ചെറിയ പിണക്കങ്ങൾക്കും തർക്കങ്ങൾക്കും അപ്പുറം സാമൂഹികമായ ഒത്തൊരുമക്കും പരസ്പര സഹായത്തിനും ഇസ്‌ലാം വലിയ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു. ഇത്തരം ചെറിയ വിട്ടുവീഴ്ചകൾ സമൂഹത്തിൽ വലിയ സ്നേഹമുണ്ടാക്കാൻ കാരണമാകും.