562 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 302 دروس الحديث - നാലിലൊന്ന് വസ്വിയ്യത്ത്

 

 

عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، 

أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ) 

വസ്വിയ്യത്തുകള്‍ എഴുതി വെക്കല്‍

302 - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ رضي الله عنهما قَالَ: (لَوْ أَنَّ النَّاسَ غَضُّوا مِنْ الثُّلُثِ إلَى الرُّبْعِ؟ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ: الثُّلُثُ، وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ) . 

അബ്ദുല്ലാഹിബ്നു അബ്ബാസ് رضي الله عنهما വിൽ നിന്ന് നിവേദനം; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: "ജനങ്ങൾ (തങ്ങളുടെ വസ്വിയ്യത്ത്) മൂന്നിലൊന്നിൽ നിന്ന് നാലിലൊന്നിലേക്ക് കുറച്ചിരുന്നെങ്കിൽ! കാരണം, നിശ്ചയമായും റസൂൽ صلى الله عليه وسلم ഇപ്രകാരം അരുളിയിട്ടുണ്ട്: മൂന്നിലൊന്ന്, ആ മൂന്നിലൊന്ന് തന്നെ കൂടുതലാണ്."

• غَضُّوا: അവര്‍ കുറച്ചു

വിവരണം

    ഇസ്‌ലാം വസ്വിയ്യത്തിന്‍റെ നിയമങ്ങളും അത് എങ്ങനെയെന്നും, ഏതെല്ലാം കാര്യങ്ങളിൽ വസ്വിയ്യത്ത് അനുവദനീയമാണെന്നും അല്ലാത്തവ ഏതെന്നും വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

    സഅ്ദ് ബിൻ അബീ വഖാസ് رضي الله عنه വിന്‍റെ സംഭവം മുമ്പ് ഹദീസില്‍ വന്നിട്ടുണ്ട്. ഹിജ്റ പത്താം വർഷം വിടവാങ്ങൽ ഹജ്ജ് വേളയിൽ മക്കയിൽ വെച്ച് മരണത്തോടടുത്തേക്കാവുന്ന കഠിനമായ രോഗാവസ്ഥയിലായിരുന്ന സഅ്ദ് رضي الله عنه വിനെ സന്ദർശിക്കാൻ നബി صلى الله عليه وسلم വരികയും "തന്‍റെ സമ്പത്ത് വസ്വിയ്യത്ത് ചെയ്യട്ടെ? എന്ന് അദ്ദേഹം നബി صلى الله عليه وسلم യോട് ചോദിക്കുകയും ചെയ്തു. വസ്വിയ്യത്ത് ചെയ്യാവുന്ന സമ്പത്തിന്‍റെ തോത് എത്രയാണ് എന്ന്  നബി صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞു: "മൂന്നിലൊന്ന് വസ്വിയ്യത്ത് ചെയ്യാം, എന്നാൽ ആ മൂന്നിലൊന്ന് തന്നെ കൂടുതലാണ്". വസ്വിയ്യത്ത് ചെയ്യുന്ന തുക മൂന്നിലൊന്നിലും കുറയ്ക്കാൻ സഅ്ദ് رضي الله عنه വിനെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയായിരുന്നു നബി صلى الله عليه وسلم ചെയ്തത്.

    തുടർന്ന് നബി صلى الله عليه وسلم ഇതിന്‍റെ കാരണം വിശദീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. ആ രോഗസമയത്ത് സഅ്ദ് رضي الله عنه വിന് ഒരേയൊരു മകൾ മാത്രമായിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. എങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന് അസ്വബത്ത് (പിതൃവഴിയുള്ള ബന്ധുക്കൾ) ഉണ്ടായിരുന്നു. അവർ അദ്ദേഹത്തിന്‍റെ ഗോത്രമായ ബനു സുഹ്‌റയിൽ പെട്ടവരായിരുന്നു.

  ഇബ്‌നു അബ്ബാസ് رضي الله عنهما പറഞ്ഞു: 'ജനങ്ങൾ വസ്വിയ്യത്തിന്‍റെ കാര്യത്തിൽ മൂന്നിലൊന്നിൽ നിന്നും നാലിലൊന്നിലേക്ക് കുറച്ചിരുന്നെങ്കിൽ എന്ന് ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു'. മൂന്നിലൊന്നിൽ നിന്നും കുറക്കണം എന്ന് അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെടാൻ കാരണം, നബി صلى الله عليه وسلم ഇപ്രകാരം അരുളിയതാണ്: 'മൂന്നിലൊന്ന്, ആ മൂന്നിലൊന്ന് തന്നെ കൂടുതലാണ്.' നബി صلى الله عليه وسلم മൂന്നിലൊന്നിനെ 'കൂടുതൽ' എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചതിൽ നിന്നാണ് ഇബ്‌നു അബ്ബാസ് رضي الله عنهما ഈയൊരു നിഗമനത്തിൽ എത്തിയത്.

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍

1- വസ്വിയ്യത്ത് എന്നത് ഒരാളുടെ ആകെ സമ്പത്തിന്‍റെ മൂന്നിലൊന്നോ (1/3) അതിൽ കുറവോ മാത്രമേ പാടുള്ളൂ എന്നും, അതിൽ കൂടാൻ പാടില്ലെന്നും ഇതിലൂടെ വ്യക്തമാകുന്നു.

2- വസ്വിയ്യത്തിൽ മൂന്നിലൊന്നിൽ നിന്നും തുക കുറക്കുന്നത് ഉത്തമമാണ്. എന്നാൽ അനന്തരാവകാശികൾ സമ്പന്നരാണെങ്കിൽ മൂന്നിലൊന്ന് തന്നെ പൂർണ്ണമായി വസ്വിയ്യത്ത് ചെയ്യുന്നത് നല്ലതാണ്.

3- അനന്തരാവകാശികൾ ദരിദ്രരാണെങ്കിൽ മൂന്നിലൊന്നിൽ നിന്നും തുക കുറക്കുന്നതാണ് ഉത്തമം. ഉദാഹരണത്തിന് നാലിലൊന്നോ (1/4) അഞ്ചിലൊന്നോ (1/5) വസ്വിയ്യത്ത് ചെയ്യുക.

4- തന്‍റെ മരണശേഷം തന്‍റെ മക്കളും ബന്ധുക്കളും മറ്റുള്ളവരോട് കൈനീട്ടുന്ന ദരിദ്രരായി മാറാൻ പാടില്ല എന്ന വലിയൊരു സാമൂഹിക പാഠം ഈ ഹദീസ് നൽകുന്നു. വസ്വിയ്യത്തിലൂടെ പുണ്യം നേടാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ തന്നെ, സ്വന്തം കുടുംബത്തെ സാമ്പത്തിക ഭദ്രതയുള്ളവരായി വിട്ടുപോകുന്നത് വലിയൊരു സ്വദഖയായാണ് ഇസ്‌ലാം കാണുന്നത്.

5- മരണം പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന കഠിനമായ രോഗാവസ്ഥയിലോ അല്ലെങ്കിൽ ജീവിതകാലത്തോ വസ്വിയ്യത്ത് എഴുതി വെക്കാവുന്നതാണ്.