584 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 324 دروس الحديث - മൂന്ന് ത്വലാഖുകള്‍ സംഭവിച്ചാല്‍ സ്ത്രീക്ക് ആ ഭര്‍ത്താവില്‍ നിന്ന് ജീവനാംശത്തിന് അവകാശമില്ല

 

عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، 

أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ) 

മൂന്ന് ത്വലാഖുകള്‍ സംഭവിച്ചാല്‍  സ്ത്രീക്ക് ആ ഭര്‍ത്താവില്‍ നിന്ന് ജീവനാംശത്തിന് അവകാശമില്ല

324 - عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ (أَنَّ أَبَا عَمْرِو بْنَ حَفْصٍ طَلَّقَهَا الْبَتَّةَ، وَهُوَ غَائِبٌ) .
وَفِي رِوَايَةٍ: (طَلَّقَهَا ثَلاثاً - فَأَرْسَلَ إلَيْهَا وَكِيلَهُ بِشَعِيرٍ، فَسَخِطَتْهُ. فَقَالَ: وَاَللَّهِ مَا لَكِ عَلَيْنَا مِنْ شَيْءٍ: فَجَاءَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لَهُ، فَقَالَ: لَيْسَ لَكِ عَلَيْهِ نَفَقَةٌ) وَفِي لَفْظٍ: (وَلا سُكْنَى - فَأَمَرَهَا أَنْ تَعْتَدَّ فِي بَيْتِ أُمِّ شَرِيكٍ، ثُمَّ قَالَ: تِلْكَ امْرَأَةٌ يَغْشَاهَا أَصْحَابِي، اعْتَدِّي عِنْدَ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ. فَإِنَّهُ رَجُلٌ أَعْمَى، تَضَعِينَ ثِيَابَك، فَإِذَا حَلَلْتِ فَآذِنِينِي. قَالَتْ: فَلَمَّا حَلَلْتُ ذَكَرْتُ لَهُ: أَنَّ مُعَاوِيَةَ بْنَ أَبِي سُفْيَانَ وَأَبَا جَهْمٍ خَطَبَانِي، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم: أَمَّا أَبُو جَهْمٍ: فَلا يَضَعُ عَصَاهُ عَنْ عَاتِقِهِ. وَأَمَّا مُعَاوِيَةُ: فَصُعْلُوكٌ لا مَالَ لَهُ، انْكِحِي أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ، فَكَرِهَتْهُ ثُمَّ قَالَ: انْكِحِي أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ، فَنَكَحَتْهُ. فَجَعَلَ اللَّهُ فِيهِ خَيْراً، وَاغْتَبَطَتْ بِهِ) .

  ഫാത്വിമ ബിൻത് ഖൈസ് رضي الله عنها നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: (അബൂ അംറ് ബ്നു ഹഫ്സ് താൻ നാട്ടിലില്ലാത്ത സമയത്ത് അവളെ 'എന്നെന്നേക്കുമായി' ത്വലാഖ് ചൊല്ലി (അതായത് മടക്കിയെടുക്കാൻ കഴിയാത്തവിധം പൂർണ്ണമായി വേർപെടുത്തി).

 മറ്റൊരു നിവേദനത്തിൽ: (അദ്ദേഹം അവളെ മൂന്ന് ത്വലാഖും ചൊല്ലി. ശേഷം തന്‍റെ പ്രതിനിധി മുഖേന കുറച്ച് ബാർലി അവൾക്ക് കൊടുത്തയച്ചു. എന്നാൽ അവൾ അതിൽ അതൃപ്തി പ്രകടിപ്പിച്ചു. അപ്പോൾ ആ പ്രതിനിധി പറഞ്ഞു: "അല്ലാഹുവാണെ, ഞങ്ങളുടെ മേൽ നിനക്ക് യാതൊരു അവകാശവുമില്ല." തുടർന്ന് അവൾ അല്ലാഹുവിന്‍റെ റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم യുടെ  അടുക്കൽ ചെന്ന് ഈ കാര്യം സംസാരിച്ചു. അപ്പോൾ അല്ലാഹുവിന്‍റെ റസൂൽ صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞു: "അവന്‍റെ മേൽ നിനക്ക് ജീവനാംശത്തിന്  അവകാശമില്ല.") മറ്റൊരു പദപ്രയോഗത്തിൽ: ("താമസസൗകര്യത്തിനും അവകാശമില്ല. തുടർന്ന് ഉമ്മി ശരീക്കിന്‍റെ വീട്ടിൽ ഇദ്ദ ആചരിക്കാൻ റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم അവരോട് കൽപ്പിച്ചു. ശേഷം നബി صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞു: "അത് എന്‍റെ സ്വഹാബികൾ ധാരാളമായി വന്നുപോകുന്ന ഒരു വീടാണ് (അതുകൊണ്ട്) നീ ഇബ്നു ഉമ്മി മക്തൂമിന്‍റെ അടുത്ത് ഇരുന്ന് ഇദ്ദ ആചരിക്കുക. കാരണം അദ്ദേഹം ഒരു അന്ധനാണ്, നിനക്ക് നിന്‍റെ വസ്ത്രങ്ങൾ മാറ്റാൻ പ്രയാസമുണ്ടാകില്ല. നിന്‍റെ ഇദ്ദ കഴിഞ്ഞാൽ എന്നെ വിവരമറിയിക്കുക." ഫാത്വിമ പറയുന്നു: എന്‍റെ ഇദ്ദ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ഞാൻ നബി صلى الله عليه وسلم യോട് പറഞ്ഞു: മുആവിയത്തുബ്നു അബീ സുഫ്‌യാനും അബൂ ജഹ്'മും എന്നെ വിവാഹം ആലോചിച്ചിട്ടുണ്ട്. അപ്പോൾ അല്ലാഹുവിന്‍റെ റസൂൽ صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞു: "അബൂ ജഹ്മിന്‍റെ കാര്യം പറയുകയാണെങ്കിൽ, അദ്ദേഹം തന്‍റെ തോളിൽ നിന്ന് വടി താഴെ വെക്കാത്ത ആളാണ് (ഭാര്യമാരെ അടിക്കുന്നവനാണ് അല്ലെങ്കിൽ യാത്ര ചെയ്യുന്നവനാണ്). എന്നാൽ മുആവിയ ആകട്ടെ, യാതൊരു സമ്പത്തുമില്ലാത്ത ദരിദ്രനാണ്. നീ ഉസാമത്തുബ്നു സൈദിനെ വിവാഹം കഴിക്കുക." അവൾക്ക് അത് അത്ര താല്പര്യമില്ലായിരുന്നു. വീണ്ടും നബി صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞു: "നീ ഉസാമത്തുബ്നു സൈദിനെ വിവാഹം കഴിക്കുക." അങ്ങനെ അവൾ അദ്ദേഹത്തെ വിവാഹം കഴിച്ചു. അല്ലാഹു അതിൽ ഒട്ടേറെ നന്മകൾ നൽകുകയും അവൾ അതിൽ അത്യധികം സന്തോഷിക്കുകയും ചെയ്തു.)

• طَلَّقَهَا الْبَتَّةَ (അവളെ പൂർണ്ണമായി വേർപെടുത്തി): മടക്കിയെടുക്കാൻ സാധിക്കാത്തവിധം ബായിനായ (പൂർണ്ണമായ) ത്വലാഖ് ചൊല്ലി.

• فَسَخِطَتْهُ (അതിൽ അതൃപ്തി പ്രകടിപ്പിച്ചു): വിയോജിപ്പ് കാണിച്ചു, തൃപ്തിപ്പെട്ടില്ല.

• تَعْتَد (ഇദ്ദ ആചരിക്കുക): ഇദ്ദയുടെ കാലയളവ് പൂർത്തിയാക്കുക.

• يَغْشَاهَا أَصْحَابِي (എന്‍റെ അനുചരന്മാർ വന്നുപോകുന്നു): അവളുടെ ഗുണവും ശ്രേഷ്ഠതയും കാരണം സ്വഹാബികൾ അവളുടെ അടുത്തേക്ക് ഇടക്കിടെ വരാറുണ്ട്.

• آذِنِينِي : എന്നെ അറിയിക്കുക.

• عَاتِقه : കഴുത്തിനും തോളെല്ലിനും ഇടയിലുള്ള ഭാഗം.

• صُعْلُوك : പാവപ്പെട്ടവൻ.

• اغْتَبَطَتْ بِهِ : ആ വിവാഹത്തിൽ അവൾ അത്യധികം ആനന്ദിച്ചു.

വിവരണം

 ഇസ്‌ലാം കടന്നുവന്നപ്പോൾ പുരുഷന്മാർക്ക് സ്ത്രീകളുമായുള്ള വിവാഹം, ത്വലാഖ് (വിവാഹമോചനം), അവകാശങ്ങൾ, കടമകൾ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിലെ ബന്ധങ്ങളെ പരിഷ്കരിക്കുകയും, ദാമ്പത്യജീവിതം നേരെ ചൊവ്വേ മുന്നോട്ട് പോകുന്നതിനും ജീവിതത്തിന്‍റെ ചലനം സുഗമമാക്കുന്നതിനും ആവശ്യമായ നിബന്ധനകളും വ്യവസ്ഥകളും നിശ്ചയിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ ഹദീസിൽ ഫാത്വിമ ബിൻത് ഖൈസ് رضي الله عنها വ്യക്തമാക്കുന്നു: "അബൂ അംറ് ബ്നു ഹഫ്സ് അവളെ എന്നെന്നേക്കുമായി  ത്വലാഖ് ചൊല്ലി." അതായത്, അദ്ദേഹം തന്‍റെ ഭാര്യയായ ഫാത്വിമ ബിൻത് ഖൈസിനെ മൂന്ന് ത്വലാഖും ചൊല്ലി വേർപെടുത്തി; അതോടെ അവൾ അദ്ദേഹത്തിന് ഹറാമാവുകയും (വിലക്കപ്പെടുകയും) അവളിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായി വേർപിരിഞ്ഞവളായി മാറുകയും ചെയ്തു. "അദ്ദേഹം അവിടെ ഇല്ലാത്ത സമയത്തായിരുന്നു അത്." അതായത്, അവളെ ത്വലാഖ് ചൊല്ലുമ്പോൾ അദ്ദേഹം അവളിൽ നിന്ന് ദൂരെയുള്ള ഒരു സ്ഥലത്തായിരുന്നു. 

  തുടർന്ന് അബൂ അംറ് തന്‍റെ ഭാര്യ ഫാത്വിമയുടെ അടുക്കലേക്ക് തന്‍റെ ഒരു  പ്രതിനിധിയെ കുറച്ച് ബാർലിയുമായി പറഞ്ഞയച്ചു.  അതായത്, ത്വലാഖിന് ശേഷം അവൾക്ക് നൽകേണ്ട ജീവനാംശത്തിന് പകരമായാണ് അത് കൊടുത്തയച്ചത്. എന്നാൽ അവൾ അതിൽ അതൃപ്തി പ്രകടിപ്പിച്ചു. അതായത്, അവൾ അതിനെ വളരെ കുറഞ്ഞതായി കാണുകയും അതിൽ തൃപ്തിപ്പെടാതിരിക്കുകയും ചെയ്തു.

  അപ്പോൾ അബൂ അംറ് ബ്നു ഹഫ്സ് (അല്ലെങ്കിൽ അദ്ദേഹത്തിന്‍റെ പ്രതിനിധി) പറഞ്ഞു: "അല്ലാഹുവാണെ, ഞങ്ങളുടെ മേൽ നിനക്ക് യാതൊരു അവകാശവുമില്ല." അതായത്, താൻ നൽകിയത് അവൾ നിരസിച്ച സ്ഥിതിക്ക് ഇനിമേൽ അവൾക്ക് ഒന്നും നൽകുകയില്ല എന്ന് അദ്ദേഹം സത്യം ചെയ്തു പറഞ്ഞു. തുടർന്ന് അവൾ അല്ലാഹുവിന്‍റെ റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم യുടെ അടുക്കൽ വന്നു. എന്നിട്ട് ആ കാര്യം നബി صلى الله عليه وسلم യോട്  സംസാരിച്ചു. അപ്പോൾ നബി صلى الله عليه وسلم അവളോട് പറഞ്ഞു: "അവന്‍റെ മേൽ നിനക്ക് ജീവനാംശത്തിന്  അവകാശമില്ല. അതായത്, മൂന്ന് ത്വലാഖും ചൊല്ലി പൂർണ്ണമായി വേർപിരിഞ്ഞ ഒരു സ്ത്രീക്ക് അവളെ ത്വലാഖ് ചൊല്ലിയ ഭർത്താവിൽ നിന്ന് ജീവനാംശം ലഭിക്കാൻ അവകാശമില്ല. മറ്റൊരു നിവേദനത്തിൽ: "അവൾക്ക് ജീവനാംശത്തിനോ താമസസൗകര്യത്തിനോ അവകാശമില്ല" എന്നാണുള്ളത്. അവളെ ത്വലാഖ് ചൊല്ലിയവന്‍റെ മേൽ അവൾക്ക് താമസസൗകര്യം ഒരുക്കിക്കൊടുക്കേണ്ട ബാധ്യതയുമില്ല എന്ന് നബി صلى الله عليه وسلم ഇതിലൂടെ വ്യക്തമാക്കി. എന്നിട്ട് അവളോട് നബി صلى الله عليه وسلم ഉമ്മു ശരീക്കിന്‍റെ വീട്ടിൽ ഇദ്ദ ആചരിക്കാൻ കൽപ്പിച്ചു.  ഉമ്മു ശരീക്ക് رضي الله عنها അൻസാരികളിൽ പെട്ട ആദരണീയയായ ഒരു സ്വഹാബി വനിതയായിരുന്നു. അവർ ധാരാളം സമ്പത്തുള്ളവളും അല്ലാഹുവിന്‍റെ മാർഗ്ഗത്തിൽ ഒട്ടനവധി ചിലവഴിക്കുന്നവളുമായിരുന്നു; അവരുടെ വീട്ടിൽ അതിഥികൾ ധാരാളമായി വന്നുപോകാറുണ്ടായിരുന്നു.

 ശേഷം നബി صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞു: ഉമ്മു ശരീക്കിന്‍റെ അടുക്കല്‍ ധാരാളം സ്വഹാബിമാര്‍ വന്നു പോകുന്ന ഇടമാണ്. ആയതിനാല്‍ നീ ഉമ്മു മക്തൂമിന്‍റെ വീട്ടില്‍ ഇദ്ദ ആചരിക്കുക." 

 അദ്ദേഹത്തിന്‍റെ പേര് അംറുബ്നു സാഇദ എന്നാണ്, അദ്ദേഹം ഇബ്നു ഖൈസ് ബ്നു സാഇദ എന്നോ, അല്ലെങ്കിൽ സിയാദ് എന്നോ വിളിക്കപ്പെടുന്നു. അന്ധനായ മുഅദ്ദിനായ സ്വഹാബിയാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്‍റെ പേര് അബ്ദുല്ലാഹ് എന്നും പറയപ്പെടുന്നുണ്ട്. അദ്ദേഹം ഫാത്വിമ ബിന്‍ത് ഖിസിന്‍റെ പിതൃവ്യപുത്രൻ കൂടിയായിരുന്നു.

  നിന്‍റെ ഇദ്ദ കഴിഞ്ഞാൽ എന്നെ വിവരമറിയിക്കുക എന്ന് റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم അവരെ അറിയിച്ചു. 

  ഫാത്വിമ ബിൻത് ഖൈസ് رضي الله عنها പറയുന്നു: "അങ്ങനെ എന്‍റെ ഇദ്ദ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ഞാൻ  നബി صلى الله عليه وسلم യോട് പറഞ്ഞു. പിന്നീട് തനിക്ക് വരുന്ന വിവാഹന്വേഷണങ്ങളെ കുറിച്ചും അവര്‍ നബി صلى الله عليه وسلم യോട് പറഞ്ഞു. 

 അങ്ങനെ നബി صلى الله عليه وسلم അവര്‍ക്ക് ഉസാമത്തു ബ്നു സൈദിനെ ഭര്‍ത്താവായി തെരഞ്ഞെടുക്കുകയും ആദ്യത്തില്‍ അവര്‍ക്ക് അവരോട് അനിഷ്ടം ഉണ്ടായെങ്കിലും പിന്നീട് അവര്‍ ആ ബന്ധത്തില്‍ സന്തോഷവതിയായി. 

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍

1- പലപ്പോഴായി വേർപിരിഞ്ഞുള്ളതാണെങ്കിൽ (വ്യത്യസ്ത സമയങ്ങളിലായിട്ടാണെങ്കിൽ) മൂന്ന് ത്വലാഖും ചൊല്ലൽ അനുവദനീയമാണ്. "അദ്ദേഹം അവളെ മൂന്ന് ത്വലാഖും ചൊല്ലി" എന്ന വാചകത്തിന്‍റെ അർത്ഥം ഒരൊറ്റ തവണയായി മൂന്നും ഒന്നിച്ച് ചൊല്ലി എന്നല്ല; കാരണം അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത് നിഷിദ്ധമാണ് (ഹറാമാണ്). അപ്രകാരം ചെയ്തതിനോട് നബി صلى الله عليه وسلم കോപിക്കുകയും: "ഞാൻ നിങ്ങൾക്കിടയിൽ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ അല്ലാഹുവിന്‍റെ ഗ്രന്ഥം കൊണ്ട് കളിക്കുകയാണോ?" എന്ന് ചോദിക്കുകയുമുണ്ടായി. എന്നാൽ ഇമാം നവവി رحمه الله പറഞ്ഞതുപോലെ: "അദ്ദേഹം ഇതിനു മുൻപ് തന്നെ അവളെ രണ്ട് ത്വലാഖ് ചൊല്ലിയിട്ടുണ്ടായിരുന്നു." മുസ്‌ലിമിലെ ഈ ഹദീസിന്‍റെ ചില പദപ്രയോഗങ്ങളിൽ വന്നതുപോലെ: "അവളുടെ ത്വലാഖുകളിൽ നിന്ന് അവൾക്ക് ബാക്കിയുണ്ടായിരുന്ന അവസാനത്തെ ഒരു ത്വലാഖാണ് അദ്ദേഹം അവളെ ചൊല്ലിയത്."

2- മൂന്ന് ത്വലാഖും ചൊല്ലി പൂർണ്ണമായി വേർപിരിഞ്ഞ ഒരു സ്ത്രീക്ക് അവൾ ഗർഭിണിയല്ലെങ്കിൽ അവളുടെ ഇദ്ദ കാലയളവിൽ ജീവനാംശത്തിനോ താമസസൗകര്യത്തിനോ അവകാശമില്ല.

3- ഒരാളെ ഉപദേശിക്കുന്നതിന്‍റെ ഭാഗമായി, ഒരാളുടെ അസാന്നിധ്യത്തില്‍ അവന് ഇഷ്ടപ്പെടാത്ത കാര്യം പറയുന്നത് നിഷിദ്ധമായ പരദൂഷണം (ഗീബത്ത്) ആയി കണക്കാക്കപ്പെടുകയില്ല.

4- വംശീയ മഹിമയിൽ തത്തുല്യരല്ലാത്തവർ തമ്മിലുള്ള വിവാഹം, വധുവിനും അവളുടെ രക്ഷിതാക്കൾക്കും താല്പര്യമുണ്ടെങ്കിൽ അനുവദനീയമാണ്; കാരണം ഉസാമ رضي الله عنه അടിമയായിരിക്കുകയും പിന്നീട് മോചിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്ത വ്യക്തിയായിരുന്നു, ഫാത്വിമയാകട്ടെ ഖുറൈശി വംശജയുമായിരുന്നു.

5- എല്ലാവരോടും, പ്രത്യേകിച്ച് ഉപദേശം തേടി വരുന്നവരോട് ഗുണകാംക്ഷ കാണിക്കൽ നിർബന്ധമാണ്. കാരണം നിന്നോട് ഉപദേശം തേടുന്നവൻ നിന്നെ വിശ്വസിച്ചവനാണ്. വിശ്വസ്തത പാലിക്കൽ നിർബന്ധവുമാണ്.

6- ഇദ്ദാകാലയളവില്‍ പ്രത്യേകിച്ച്, സ്ത്രീകൾ പുരുഷന്മാരിൽ നിന്ന് മറഞ്ഞിരിക്കേണ്ടതിന്‍റെയും, അവരുടെ ഇടങ്ങളിൽ നിന്നും സദസ്സുകളിൽ നിന്നും അകന്നു നിൽക്കേണ്ടതിന്‍റെയും പ്രാധാന്യം.

7- ഇബ്നു ഉമ്മി മക്തൂമിന്‍റെ വീട്ടിൽ ഇദ്ദ ആചരിക്കാൻ കൽപ്പിച്ചതിൽ നിന്ന്, ഒരു സ്ത്രീക്ക് പുരുഷനെ നോക്കാമെന്നതിനുള്ള തെളിവ് ലഭിക്കുന്നില്ല; പുരുഷന്മാരിൽ നിന്ന് അകന്നു നിൽക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് കാഴ്ചയില്ലാത്ത ആ വ്യക്തിയുടെ അടുത്ത് ഇദ്ദ ആചരിക്കാൻ നബി صلى الله عليه وسلم കൽപ്പിച്ചത്, അതിനർത്ഥം അദ്ദേഹത്തെ നോക്കൽ അനുവദനീയമാണ് എന്നല്ല. അല്ലാഹു  പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു: {സത്യവിശ്വാസിനികളോടും അവരുടെ കണ്ണുകൾ അവർ താഴ്ത്തിവെക്കാൻ പറയുക}.

8- മറ്റൊരാൾ വിവാഹാലോചന നടത്തിയ പെൺകുട്ടിയോട് -ആദ്യത്തെ ആലോചനക്കാരനെക്കുറിച്ച് അറിവില്ലെങ്കിലോ, അതല്ലെങ്കിൽ ആദ്യത്തെ ആലോചന അവൾ സ്വീകരിച്ചിട്ടില്ല എന്ന് ഉറപ്പാണെങ്കിലോ- വിവാഹാലോചന നടത്തുന്നത് അനുവദനീയമാണ്.

9- നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ കൽപ്പന അനുസരിക്കുന്നതിലാണ് നന്മയും ബറകത്തുമുള്ളത്. അത് മനുഷ്യന് (ബാഹ്യമായി) ഇഷ്ടമുള്ളതായാലും ഇല്ലെങ്കിലും ശരി.

10- ഒരു കാര്യത്തിന്‍റെ ആധിക്യം വ്യക്തമാക്കാൻ സംസാരത്തിൽ അതിശയോക്തി കലർത്തുന്നത് കളവായി കണക്കാക്കില്ല; "അദ്ദേഹം തന്‍റെ തോളിൽ നിന്ന് വടി താഴെ വെക്കാത്ത ആളാണ്" എന്ന നബി വചനം ഇതിന് ഉദാഹരണമാണ്. കാരണം അദ്ദേഹം ഭക്ഷണം കഴിക്കുമ്പോഴും ഉറങ്ങുമ്പോഴും വടി താഴെ വെക്കാറുണ്ട് എന്നത് വ്യക്തമാണല്ലോ.

11- പ്രതിനിധിയെ നിശ്ചയിച്ച് കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്നതും, അത് അവർക്കിടയിൽ സർവ്വസാധാരണമായിരുന്നു എന്നതും ഇതിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നു.

12- വിവാഹസമയത്ത് അനുയോജ്യരായ പങ്കാളികളെ (കുഫ്അ് ഉള്ളവരെ) തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനുള്ള പ്രോത്സാഹനം.

13- സ്ത്രീകളെ ഉപദ്രവിക്കുന്നതിനോടും (അടിക്കുന്നതിനോടും) ഇസ്‌ലാം അതിയായ വെറുപ്പ് പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു.