386 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 126- دروس الحديث - മുഴുവന്‍ അടിമകള്‍ക്കുമുള്ള അഭിവാദ്യം

 

عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، 

أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ)  

മുഴുവന്‍ അടിമകള്‍ക്കുമുള്ള അഭിവാദ്യം

126 - وَفِي لَفْظٍ: ((إذَا قَعَدَ أَحَدُكُمْ فِي الصَّلاةِ فَلْيَقُلْ: التَّحِيَّاتُ للهِ - وَذَكَرَهُ - وَفِيهِ: فَإِنَّكُمْ إذَا فَعَلْتُمْ ذَلِكَ فَقَدْ سَلَّمْتُمْ عَلَى كُلِّ عَبْدٍ صَالِحٍ فِي السَّمَاءِ وَالأَرْضِ - وَفِيهِ - فَلْيَتَخَيَّرْ مِنْ الْمَسْأَلَةِ مَا شَاءَ))

മറ്റൊരു റിപ്പോർട്ടിൽ ഇപ്രകാരമുണ്ട്: ((നിങ്ങളിലൊരാൾ നമസ്കാരത്തിൽ ഇരുന്നാൽ അവൻ പറയട്ടെ: "അത്തഹിയ്യാത്തു ലില്ലാഹി" (എല്ലാ അഭിവാദ്യങ്ങളും അല്ലാഹുവിനാകുന്നു) - തുടർന്ന് അവിടുന്ന് അത് (തശഹ്ഹുദ്) പൂർണ്ണമായി പറഞ്ഞു). അതിൽ ഇപ്രകാരമുണ്ട്: "തീർച്ചയായും, നിങ്ങൾ അപ്രകാരം ചെയ്താൽ, ആകാശങ്ങളിലും ഭൂമിയിലുമുള്ള അല്ലാഹുവിൻ്റെ എല്ലാ നല്ല അടിമകൾക്കും നിങ്ങൾ സലാം (അഭിവാദ്യം) പറഞ്ഞുകഴിഞ്ഞു." - അതിൽ ഇങ്ങനെയുമുണ്ട്: "എന്നിട്ട്, അവൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന പ്രാർത്ഥനകളിൽ നിന്ന് അവന് ഇഷ്ടമുള്ളത് തിരഞ്ഞെടുത്തുകൊള്ളട്ടെ."))

• التحياتُ (അത്തഹിയ്യാത്ത്): 'തഹിയ്യത്ത്' (അഭിവാദ്യം) എന്നതിൻ്റെ ബഹുവചനം. എല്ലാത്തരം ബഹുമാനങ്ങളെയും ആദരവുകളെയും അത് ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.

• الطيباتُ (അത്ത്വയ്യിബാത്ത്): വാക്കുകൾ, പ്രവർത്തനങ്ങൾ, വിശേഷണങ്ങൾ എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള നല്ല കാര്യങ്ങൾ.

വിവരണം

    ഈ ഹദീസ് ഇബ്നു മസ്ഊദ് رضي الله عنه നിവേദനം ചെയ്ത തശഹ്ഹുദിൻ്റെ രൂപം അറിയിക്കുന്ന ഹദീസിൻ്റെ (125-ാം ഹദീസ്) മറ്റൊരു റിപ്പോർട്ടാണ്. നമസ്കാരത്തിലെ സുപ്രധാനമായ 'ഇരുത്ത'ത്തെക്കുറിച്ചും (തശഹ്ഹുദ്) അതിലെ പ്രാർത്ഥനകളെക്കുറിച്ചും ഇത് നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നു.

    ((إذَا قَعَدَ أَحَدُكُمْ فِي الصَّلاةِ فَلْيَقُلْ: التَّحِيَّاتُ للهِ)) (നിങ്ങളിലൊരാൾ നമസ്കാരത്തിൽ ഇരുന്നാൽ  "അത്തഹിയ്യാത്തു ലില്ലാഹി..." അവൻ പറയട്ടെ)

    നമസ്കാരത്തിൽ ഇരുന്നാൽ" എന്നതുകൊണ്ട് പ്രധാനമായും ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് രണ്ട് ഇരുത്തങ്ങളാണ്:

    1- മൂന്നോ നാലോ റക്അത്തുള്ള നമസ്കാരങ്ങളിലെ ആദ്യത്തെ തശഹ്ഹുദ് (രണ്ടാം റക്അത്തിന് ശേഷമുള്ള ഇരുത്തം).

 2- എല്ലാ നമസ്കാരങ്ങളിലെയും അവസാനത്തെ തശഹ്ഹുദ് (സലാം വീട്ടുന്നതിന് മുമ്പുള്ള ഇരുത്തം).

    "അവൻ പറയട്ടെ" (فَلْيَقُلْ) എന്നത് ഒരു കൽപ്പനാരൂപമാണ്. ഇത് തശഹ്ഹുദ് ചൊല്ലൽ നമസ്കാരത്തിൽ നിർബന്ധമാണ് (വാജിബ്) എന്നതിലേക്കോ അല്ലെങ്കിൽ അതൊരു റുക്ൻ (സ്തംഭം) ആണ് എന്നതിലേക്കോ സൂചന നൽകുന്നു. (പണ്ഡിതന്മാർക്കിടയിൽ ആദ്യ തശഹ്ഹുദ് വാജിബും അവസാനത്തേത് റുക്നുമാണ് എന്നതാണ് പ്രബലമായ അഭിപ്രായം).

    "...وَذَكَرَهُ" (റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم അത് പറഞ്ഞു) എന്നത് കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم ഇബ്നു മസ്ഊദ് رضي الله عنه  വിന് പൂർണ്ണമായി പഠിപ്പിച്ചുകൊടുത്ത തശഹ്ഹുദിൻ്റെ രൂപമാണ്.

     ((...فَإِنَّكُمْ إذَا فَعَلْتُمْ ذَلِكَ فَقَدْ سَلَّمْتُمْ عَلَى كُلِّ عَبْدٍ صَالِحٍ فِي السَّمَاءِ وَالأَرْضِ...)) (...തീർച്ചയായും, നിങ്ങൾ അപ്രകാരം ചെയ്താൽ, ആകാശങ്ങളിലും ഭൂമിയിലുമുള്ള അല്ലാഹുവിൻ്റെ എല്ലാ നല്ല അടിമകൾക്കും നിങ്ങൾ സലാം പറഞ്ഞുകഴിഞ്ഞു...)

    തശഹ്ഹുദിലെ (നമ്മുടെ മേലും അല്ലാഹുവിൻ്റെ എല്ലാ നല്ല അടിമകളുടെ മേലും സമാധാനം ഉണ്ടാകട്ടെ) എന്ന വാക്യത്തിൻ്റെ മഹത്വമാണ് ഇവിടെ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ഒരാൾ നമസ്കാരത്തിൽ ഈ വാചകം പറയുമ്പോൾ, അവൻ്റെ ആ പ്രാർത്ഥന അവനിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. മറിച്ച്, ആകാശങ്ങളിലുള്ള മലക്കുകൾ, ഭൂമിയിലുള്ള സജ്ജനങ്ങളായ മനുഷ്യർ തുടങ്ങി അല്ലാഹുവിൻ്റെ എല്ലാ നല്ല അടിമകൾക്കും വേണ്ടിയുള്ള പ്രാർത്ഥനയായി അത് മാറുന്നു.

    ((...فَلْيَتَخَيَّرْ مِنْ الْمَسْأَلَةِ مَا شَاءَ)) (...എന്നിട്ട്, അവൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന പ്രാർത്ഥനകളിൽ നിന്ന് അവന് ഇഷ്ടമുള്ളത് തിരഞ്ഞെടുത്തുകൊള്ളട്ടെ.)

    ഇത് നമസ്കാരത്തിലെ അവസാനത്തെ തശഹ്ഹുദിന് ശേഷമുള്ള സമയത്തെക്കുറിച്ചാണ്. ഒരാൾ തശഹ്ഹുദും അതിനുശേഷമുള്ള നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ മേലുള്ള സ്വലാത്തും ചൊല്ലിക്കഴിഞ്ഞാൽ, സലാം വീട്ടുന്നതിന് മുമ്പായി തനിക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള കാര്യങ്ങൾ അല്ലാഹുവിനോട് പ്രാർത്ഥിക്കാൻ ഈ ഹദീസ് അനുവാദം നൽകുന്നു. 

    പ്രാർത്ഥനക്ക് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉത്തരം ലഭിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള സന്ദർഭങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്. "അവൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന പ്രാർത്ഥനകൾ" എന്നതുകൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് ഇഹലോകത്തെയും പരലോകത്തെയും നന്മകൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ഏത് പ്രാർത്ഥനയുമാകാം. എന്നാൽ അത് പാപകരമായതോ (ഉദാഹരണത്തിന്: കുടുംബബന്ധം മുറിക്കാൻ വേണ്ടിയോ) അന്യായമായതോ ആയ കാര്യങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയാകരുത്.

    നാല് കാര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് അല്ലാഹുവിനോട് ശരണം തേടാൻ നബി صلى الله عليه وسلم ഈ സന്ദർഭത്തിൽ പ്രത്യേകം പഠിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട് (ഖബറിലെ ശിക്ഷ, നരകത്തിലെ ശിക്ഷ, ജീവിതത്തിലെയും മരണത്തിലെയും പരീക്ഷണങ്ങൾ, മസീഹുദ്ദജ്ജാലിൻ്റെ ഫിത്ന എന്നിവയിൽ നിന്ന്). അവയോടൊപ്പം തന്നെ, ഈ ഹദീസിൻ്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരാൾക്ക് തൻ്റെ വ്യക്തിപരമായ ആവശ്യങ്ങളും അല്ലാഹുവിനോട് ഈ സമയത്ത് ചോദിക്കാവുന്നതാണ്.

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍

• ഇതിന് മുമ്പുള്ള ഹദീസില്‍ ഹദീസിൽ തശഹ്ഹുദിൻ്റെ രൂപം വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. ഈ ഹദീസിലും അതെ രൂപം ആവര്‍ത്തിക്കുന്നു.

• എല്ലാ നമസ്കാരത്തിലെയും അവസാനത്തെ ഇരുത്തത്തിലും, മൂന്നും നാലും റക്അത്തുകളുള്ള നമസ്കാരങ്ങളിൽ രണ്ടാം റക്അത്തിന് ശേഷവുമാണ് ഈ തശഹ്ഹുദിൻ്റെ സ്ഥാനം.

• ഒന്നാമത്തെ തശഹ്ഹുദിൽ 'തഹിയ്യാത്ത്' നിർബന്ധമാണ് (വാജിബ് ആണ്). അവസാനത്തെ തശഹ്ഹുദിൽ അത് റുക്നും (നമസ്കാരത്തിൻ്റെ സ്തംഭവും) ആകുന്നു. നബി صلى الله عليه وسلم യിൽ നിന്ന് സ്ഥിരപ്പെട്ട മറ്റു (തശഹ്ഹുദിൻ്റെ) രൂപങ്ങൾ ചൊല്ലിയാലും അത് അനുവദനീയമാണ്.

• തൻ്റെ ഉമ്മത്തിനെ മതകാര്യങ്ങള്‍ പഠിപ്പിക്കുന്നതിലുള്ള നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ അതിയായ താൽപ്പര്യവും അതിലുള്ള അവിടുത്തെ ശ്രദ്ധയും ഈ ഹദീസ് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

• നമസ്കാരത്തിൽ, പാപകരമല്ലാത്ത തനിക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള കാര്യങ്ങൾ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നത് അനുവദനീയമാണ്.

• ഈ അനുഗ്രഹീതമായ പ്രാർത്ഥനകളിൽ നിന്ന് സത്യനിഷേധികള്‍ക്കും ഫാസിഖുകൾക്കും അത് (നന്മ) തടയപ്പെടുന്നു എന്ന് ഇതിൻ്റെ ആശയത്തിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.