ഫോളോ ചെയ്യാം

Wednesday, 12 November 2025

389 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 129- دروس الحديث - നമസ്കാരത്തിലെ പ്രാര്‍ത്ഥന

  


عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، 

أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ)  

നമസ്കാരത്തിലെ പ്രാര്‍ത്ഥന 


129 - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رضي الله عنهم أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -: ((عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلاتِي. قَالَ: قُلْ: اللَّهُمَّ إنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْماً كَثِيرَاً. وَلا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إلاَّ أَنْتَ. فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ. وَارْحَمْنِي، إنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ)) .

അബ്ദുല്ലാഹിബ്നു അംറിബ്നുൽ ആസ്വ് رضي الله عنهما യിൽ നിന്ന് നിവേദനം: അബൂബക്കർ സിദ്ധീഖ് رضي الله عنه അല്ലാഹുവിന്‍റെ റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم യോട് പറഞ്ഞു: "എന്‍റെ നമസ്കാരത്തിൽ പ്രാർത്ഥിക്കാൻ എനിക്കൊരു പ്രാർത്ഥന പഠിപ്പിച്ചു തരൂ." അവിടുന്ന്  പറഞ്ഞു: "താങ്കൾ പറയുക:

اللَّهُمَّ إنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْماً كَثِيرَاً. وَلا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إلاَّ أَنْتَ. فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ. وَارْحَمْنِي، إنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ

(അല്ലാഹുവേ, തീർച്ചയായും ഞാൻ എന്നോട് തന്നെ ധാരാളം അക്രമം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. നീയല്ലാതെ പാപങ്ങൾ പൊറുക്കുന്നവനില്ല. അതിനാൽ, നിന്‍റെ പക്കൽ നിന്നുള്ള പാപമോചനം കൊണ്ട് എനിക്ക് നീ പൊറുത്തുതരികയും, എന്നോട് കരുണ കാണിക്കുകയും ചെയ്യേണമേ. തീർച്ചയായും നീ ഏറെ പൊറുക്കുന്നവനും കരുണാനിധിയുമാകുന്നു.)"

വിവരണം

  അല്ലാഹുവിനുള്ള കടമകള്‍ നിർവഹിക്കുന്നതിൽ വീഴ്ച വരുത്താതെയും, ചില പാപങ്ങളിൽ അകപ്പെടാതെയും ഒരു മനുഷ്യനും ഒഴിവല്ല (മുക്തനല്ല). ഈ ഹദീസിൽ, നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ അവിടുത്തെ സംക്ഷിപ്തവും സാകലികവുമായ വചനങ്ങളിൽ (ജവാമിഉൽ കലിം) പെട്ട ഒരു പ്രാർത്ഥനയുണ്ട്. അബൂബക്കർ സിദ്ധീഖ് رضي الله عنه തന്‍റെ നമസ്കാരത്തിൽ പ്രാർത്ഥിക്കാനുള്ള ഒരു പ്രാർത്ഥന പഠിപ്പിച്ചുതരാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ നബി صلى الله عليه وسلم അദ്ദേഹത്തെ അത് പഠിപ്പിക്കുകയാണ് ഈ ഹദീസില്‍. അവസാനത്തെ തശഹ്ഹുദിനും നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ മേലുള്ള സ്വലാത്തിനും ശേഷമാണ് (ഈ പ്രാർത്ഥന ചൊല്ലേണ്ടത്) എന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.

    നബി صلى الله عليه وسلم അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു: "താങ്കൾ പറയുക: 'അല്ലാഹുവേ, തീർച്ചയായും ഞാൻ എന്നോട് തന്നെ ധാരാളം അക്രമം ചെയ്തിരിക്കുന്നു'," അതായത് തിന്മകൾ പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടും അല്ലാഹുവിനോടുള്ള ബാധ്യതകളിൽ വീഴ്ച വരുത്തിക്കൊണ്ടും. 'നീയല്ലാതെ പാപങ്ങൾ പൊറുക്കുന്നവനില്ല', ഇതിൽ പാപം ചെയ്തതായുള്ള ഏറ്റുപറച്ചിലുണ്ട്, അത് മനുഷ്യൻ സ്വയം ചെയ്തതാണെന്നുമുള്ള (സമ്മതമുണ്ട്). അല്ലാഹുവിന്‍റെ സമ്പൂർണ്ണമായ ഉടമസ്ഥത കാരണം, അവനല്ലാതെ പാപങ്ങൾ പൊറുക്കാൻ മറ്റാരുമില്ലെന്ന് അവൻ ഏറ്റുപറയുകയും സമ്മതിക്കുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു. "'അതിനാൽ, നിന്‍റെ പക്കൽ നിന്നുള്ള ഒരു പാപമോചനം കൊണ്ട് എനിക്ക് നീ പൊറുത്തുതരികയും, എന്നോട് കരുണ കാണിക്കുകയും ചെയ്യേണമേ. തീർച്ചയായും നീ ഏറെ പൊറുക്കുന്നവനും കരുണാനിധിയുമാകുന്നു'."

    അല്ലാഹു പറഞ്ഞതുപോലെയാണ് ഇത്: {അല്ലാഹുവല്ലാതെ മറ്റാരാണ് പാപങ്ങൾ പൊറുക്കുവാനുള്ളത്?} (ആലു ഇംറാൻ: 135). ഇതിൽ, പ്രപഞ്ച സ്രഷ്ടാവായ അല്ലാഹുവിന്‍റെ ഏകത്വത്തിനുള്ള അംഗീകാരമുണ്ട്, ഈ അംഗീകാരത്തിലൂടെ അവന്‍റെ പാപമോചനം തേടലുമുണ്ട്.

  'മഗ്ഫിറത്ത്' (പാപമോചനം) എന്നാൽ പാപങ്ങളെ മറച്ചുവെക്കലും മായ്ച്ചുകളയലുമാണ്. 'റഹ്മത്ത്' (കാരുണ്യം) എന്നാൽ നന്മകൾ എത്തിച്ചുതരികയുമാണ്. ഇതിൽ ഒന്നാമത്തേത് (മഗ്ഫിറത്ത്) നരകത്തിൽ നിന്ന് അകറ്റപ്പെടലിനെയും, രണ്ടാമത്തേത് (റഹ്മത്ത്) സ്വർഗത്തിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതിനെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് തന്നെയാണ് മഹത്തായ വിജയം.

    ചോദ്യം ചോദിച്ചതാര്, ആരോടാണ് ചോദിച്ചത് എന്നതിലൂടെ ഈ പ്രാർത്ഥനയുടെ പ്രാധാന്യവും മഹത്വവും മനസ്സിലാക്കാം. ചോദിച്ചത് അബൂബക്കർ സിദ്ധീഖ് رضي الله عنه ആണ്, നബി صلى الله عليه وسلم ക്ക് സ്വഹാബികളിൽ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടവനും, ഹിജ്റയിൽ അവിടുത്തെ കൂട്ടുകാരനുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. അതിനാൽ ഈ പ്രാർത്ഥനയ്ക്ക് വലിയ സ്ഥാനമുണ്ടായിരിക്കണം. ചോദ്യം ചോദിക്കപ്പെട്ടത് നബി صلى الله عليه وسلم യോടാണ്, അവിടുന്ന് സിദ്ധീഖ് رضي الله عنه വിന് ഏറ്റവും സാകലികവും (വിശാലമായ അർത്ഥങ്ങളുള്ള) മഹത്വമേറിയതുമായ പ്രാർത്ഥനയാണ്  പഠിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്.

   "عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلاتِي (എന്‍റെ നമസ്കാരത്തിൽ പ്രാർത്ഥിക്കാൻ എനിക്കൊരു പ്രാർത്ഥന പഠിപ്പിച്ചു തരൂ)": ഇതിൽ, വലിയ പണ്ഡിതന്മാര്‍ പോലും അറിവ് തേടേണ്ടതിന്‍റെ ആവശ്യകതയ്ക്ക് തെളിവുണ്ട്. അറിവ് തേടുന്നതിൽ നിന്ന് ഒരു മനുഷ്യനും അഹങ്കാരം നടിക്കുകയോ, "എനിക്ക് അറിവുണ്ട്, അതിനാൽ ഞാൻ അതിനെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കുകയില്ല" എന്ന് പറയുകയോ ചെയ്യരുത്.  അബൂബക്കർ رضي الله عنه സ്വഹാബികളിൽ ഏറ്റവും അറിവുള്ളവരായിരുന്നിട്ടും, ഒരു പ്രാർത്ഥന പഠിപ്പിച്ചുതരാൻ നബി صلى الله عليه وسلم യോട് ചോദിക്കുകയാണ്.

    "നമസ്കാരത്തിലെ പ്രാർത്ഥന ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായ ഒന്നാണെന്നതിന് ഇതിൽ തെളിവുണ്ട്. കാരണം, നമസ്കാരത്തിൽ സുജൂദ് ഉണ്ട്, അതിനെക്കുറിച്ച് നബി صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞു: "(അടിമ തന്‍റെ റബ്ബിനോട് ഏറ്റവും അടുക്കുന്നത് അവൻ സുജൂദിലായിരിക്കുമ്പോഴാണ്)". അതിൽ പ്രാർത്ഥനക്കായി പരിശ്രമിക്കാൻ അവിടുന്ന് നമ്മോട് കൽപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.

    "فِي صَلاتِي (എന്‍റെ നമസ്കാരത്തിൽ)" എന്നതില്‍ അദ്ദേഹം സ്ഥലം വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല. അത് സുജൂദിലാണോ, അതോ രണ്ട് സുജൂദുകൾക്കിടയിലാണോ, അതോ തശഹ്ഹുദിന് ശേഷമാണോ? ഇത് തശഹ്ഹുദിന് ശേഷമാണ് എന്നതാണ്  വ്യക്തം, കാരണം ഇത് തശഹ്ഹുദിലെ പ്രാർത്ഥനകളുടെ കൂട്ടത്തിലാണ് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. എന്നാൽ വാസ്തവത്തിൽ, ഹദീസിൽ അതിന് (പ്രത്യേക സ്ഥലം) സൂചിപ്പിക്കുന്ന യാതൊന്നും വന്നിട്ടില്ല. അതിനാൽ, താങ്കൾ സുജൂദിലോ തശഹ്ഹുദിന് ശേഷമോ ഇത് പ്രാർത്ഥിച്ചാലും, എല്ലാം നല്ലതാണ്, താങ്കൾക്ക് എളുപ്പമുള്ളതനുസരിച്ച് ചെയ്യാം.

    നബി صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞു: "(താങ്കൾ പറയുക: അല്ലാഹുവേ, തീർച്ചയായും ഞാൻ എന്നോട് തന്നെ ധാരാളം അക്രമം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. നീയല്ലാതെ പാപങ്ങൾ പൊറുക്കുന്നവനില്ല. അതിനാൽ, നിന്‍റെ പക്കൽ നിന്നുള്ള  പാപമോചനം കൊണ്ട് എനിക്ക് നീ പൊറുത്തുതരികയും, എന്നോട് കരുണ കാണിക്കുകയും ചെയ്യേണമേ. തീർച്ചയായും നീ ഏറെ പൊറുക്കുന്നവനും കരുണാനിധിയുമാകുന്നു)": ഇത് (പാപത്തെക്കുറിച്ചുള്ള) ഏറ്റുപറച്ചിലിനെയും, (അല്ലാഹുവിനോടുള്ള) ചോദ്യത്തെയും, (അവനെ) പ്രശംസിക്കുന്നതിനെയും വ്യക്തമാക്കുന്നു. പ്രാർത്ഥിക്കപ്പെടാവുന്ന എല്ലാ ഇനങ്ങളെയും അത് സംഘമിപ്പിച്ചു. കാരണം, അല്ലാഹുവിനോടുള്ള പ്രാർത്ഥന ഒന്നുകിൽ (സ്വന്തം അവസ്ഥ) ഏറ്റുപറഞ്ഞുകൊണ്ടും ബോധിപ്പിച്ചുകൊണ്ടും ആകാം, അല്ലെങ്കിൽ കേവലം പ്രശംസ മാത്രമാകാം, അല്ലെങ്കിൽ ഇവ രണ്ടും പ്രാർത്ഥനയോടൊപ്പം ഒരുമിപ്പിച്ചും ആകാം. ഇവിടെയാകട്ടെ, പ്രാർത്ഥനയും പ്രശംസയും അവസ്ഥ ബോധിപ്പിക്കലുമുണ്ട്.

    ഏറ്റുപറച്ചിലും അവസ്ഥ ബോധിപ്പിക്കലും: "(അല്ലാഹുവേ, തീർച്ചയായും ഞാൻ എന്നോട് തന്നെ ധാരാളം അക്രമം ചെയ്തിരിക്കുന്നു)" എന്ന വാക്കിലാണ്. ഇത് മനുഷ്യൻ തന്നോട് തന്നെ ധാരാളം അക്രമം ചെയ്തു എന്നതിന്‍റെ ഏറ്റുപറച്ചിലാണ്. മറ്റൊരു റിപ്പോർട്ടിൽ "(ظلما كبيرا)" (വലിയ അക്രമം) എന്നാണുള്ളത്. അവ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം, 'കിബർ' (വലുപ്പം) എന്നത് ഗുണപരമായും, 'كثرة' (ധാരാളം) എന്നത് അളവ് പരമായും പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതാണ്. മിക്ക റിപ്പോർട്ടുകളിലും 'كثيرا' (ധാരാളം) എന്നാണ് ഉള്ളത്.

   "اللَّهُمَّ إنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي (ഞാൻ എന്നോട് തന്നെ അക്രമം ചെയ്തു)": എന്തുകൊണ്ടാണ് "ഞാൻ എന്നോട് തന്നെ അക്രമം ചെയ്തു" എന്ന് പറഞ്ഞത്? മനുഷ്യൻ സാധാരണയായി മറ്റുള്ളവരോടല്ലേ അക്രമം ചെയ്യാറുള്ളത്? എന്ന് നാം പറയും: കാരണം, താങ്കളുടെ ശരീരം (നഫ്സ്) താങ്കളുടെ പക്കലുള്ള ഒരു അമാനത്ത് ആണ്. അതിനെ യഥാവിധി പരിപാലിക്കാൻ താങ്കൾ ബാധ്യസ്ഥനാണ്. അതിനാൽ, അതിന് നിർബന്ധമായ കാര്യങ്ങളിൽ താങ്കൾ വീഴ്ച വരുത്തിയാൽ, താങ്കൾ അതിനോട് അക്രമം കാണിച്ചവനായിത്തീരുന്നു. എങ്ങനെയാണ് സ്വന്തത്തോട് അക്രമം ചെയ്യുന്നത്? സ്വന്തത്തോടുള്ള അക്രമം രണ്ട് കാര്യങ്ങളെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയാണ്: 

1- ഒന്നുകിൽ ഒരു നിർബന്ധ ബാധ്യതയിൽ വീഴ്ച വരുത്തുക, 

2-അല്ലെങ്കിൽ ഒരു നിഷിദ്ധമായ കാര്യം ചെയ്യുക.

    ഇതാണ് സ്വന്തത്തോടുള്ള അക്രമം. നിർബന്ധ ബാധ്യതകളിൽ വീഴ്ച വരുത്തിയവൻ തന്നോട് തന്നെ അക്രമം ചെയ്തു. അല്ലാഹു നിഷിദ്ധമാക്കിയവയെ ചെയ്തവന്‍ തന്നോട് തന്നെ അക്രമം ചെയ്തു. അതുകൊണ്ടാണ് അല്ലാഹു പറഞ്ഞത്: "((അല്ലാഹുവിന്‍റെ പരിധികൾ ആരെങ്കിലും ലംഘിക്കുന്ന പക്ഷം, അവൻ തന്നോട് തന്നെയാണ് അക്രമം ചെയ്തത്))".

   "وَلا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إلاَّ أَنْت (നീയല്ലാതെ പാപങ്ങൾ പൊറുക്കുന്നവനില്ല)": ഇതാണ് പ്രശംസ: "(നീയല്ലാതെ പാപങ്ങൾ പൊറുക്കുന്നവനില്ല)" ഇത് പ്രശംസയാണ്, അല്ലാഹുവല്ലാതെ മറ്റാർക്കും പാപങ്ങൾ പൊറുക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നുള്ള അല്ലാഹുവിനെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രശംസ. അല്ലാഹു സൂറത്ത് ആലു ഇംറാനിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ: "((അല്ലാഹുവല്ലാതെ മറ്റാരാണ് പാപങ്ങൾ പൊറുക്കുവാനുള്ളത്?))". അല്ലാഹുവിനെതിരായുള്ള താങ്കളുടെ പാകപ്പിഴകളിൽ ഒന്ന് പൊറുത്തുതരാൻ വേണ്ടി മുഴുവൻ സൃഷ്ടികളും ഒരുമിച്ചുകൂടിയാലും അത് സാധ്യമല്ല, അത് അസംഭവ്യമാണ്. എന്നാൽ, താങ്കൾക്കും മറ്റു സൃഷ്ടികൾക്കുമിടയിലുള്ള പാപങ്ങളാണെങ്കിൽ, അവർക്ക് താങ്കൾക്ക് പൊറുത്തുതരാൻ സാധിച്ചേക്കും. അല്ലാഹു തആല പറഞ്ഞതുപോലെ: "((സത്യവിശ്വാസികളോട് നീ പറയുക; അല്ലാഹുവിന്‍റെ (ശിക്ഷയുടെ) നാളുകൾ പ്രതീക്ഷിക്കാത്ത സത്യ നിഷേധികള്‍ക്ക് അവർ മാപ്പ് ചെയ്ത് കൊടുക്കണമെന്ന്))". (അല്‍ ജാഥിയ 14). അല്ലാഹു (മറ്റൊരിടത്ത്) പറഞ്ഞു: "((നിങ്ങൾ മാപ്പ് നൽകുകയും, വിട്ടുവീഴ്ച കാണിക്കുകയും, പൊറുക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പക്ഷം തീർച്ചയായും അല്ലാഹു ഏറെ പൊറുക്കുന്നവനും കരുണാനിധിയുമാകുന്നു))". പക്ഷേ, അല്ലാഹുവുമായുള്ള പാപങ്ങള്‍  പൊറുത്തുതരാൻ മറ്റാർക്കും സാധ്യമല്ല. അത് അല്ലാഹു മാത്രമാണ് പൊറുക്കുന്നത്.

    "وَلا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إلاَّ أَنْت، فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ (നീയല്ലാതെ പാപങ്ങൾ പൊറുക്കുന്നവനില്ല. അതിനാൽ, നിന്‍റെ പക്കൽ നിന്നുള്ള പാപമോചനം കൊണ്ട് എനിക്ക് നീ പൊറുത്തുതരേണമേ)": 'فاغفر لي' (എനിക്ക് പൊറുത്തുതരേണമേ) എന്നത് പ്രാർത്ഥനയാണ്. 'مغفرة' (പാപമോചനം) എന്നാൽ പാപത്തെ മറച്ചുവെക്കലും അത് വിട്ടുപൊറുക്കലുമാണ്.    

    യുദ്ധസമയത്ത് തല മറയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന 'مِغْفَر' ൽ (പടത്തൊപ്പി) നിന്നാണ് ആ പദം ഉണ്ടായിട്ടുള്ളത്. 'مِغْفَر' തലയെ മറയ്ക്കുകയും അമ്പുകളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അപ്പോൾ മഗ്ഫിറത്തില്‍ മറയ്ക്കലും സംരക്ഷണം നൽകലുമുണ്ട്.

    مَغْفِرَةً (എനിക്ക് 'ഒരു' പാപമോചനം (മഗ്ഫിറത്തൻ) നൽകേണമേ)": 'മഗ്ഫിറത്ത്' എന്ന പദത്തെ ഇവിടെ 'نَكِرة' (അനിശ്ചിതമായി) പ്രയോഗിച്ചു. കാരണം, ഇത് മഹത്വവൽക്കരണത്തെ (تعظيم) സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇവിടെ മഹത്വവൽക്കരണത്തിനായാണ് അനിശ്ചിതമായി പ്രയോഗിച്ചത്. ശേഷം, "(നിന്‍റെ പക്കൽ നിന്നുള്ള)" എന്ന വാക്കിലൂടെ അതിനെ അല്ലാഹുവിലേക്ക് ചേർത്തുകൊണ്ട് അതിന്‍റെ മഹത്വം ഒന്നുകൂടി വർദ്ധിപ്പിച്ചു. കാരണം, ഏറ്റവും ഉദാരനായവന്‍റെ പക്കൽ നിന്നുള്ള പാപമോചനം ഏറ്റവും മഹത്വമുള്ളതും വലുതുമായിരിക്കും.

    " وَارْحَمْنِي (എന്നോട് കരുണ കാണിക്കേണമേ)": ഇത് "فاغفر لي" എന്നതിനോട് ചേർത്ത് പറഞ്ഞതാണ്. കാരണം, മനുഷ്യന് രണ്ട് കാര്യങ്ങളിൽ അല്ലാഹുവിന്‍റെ സഹായം ആവശ്യമുണ്ട്:

  1. കഴിഞ്ഞുപോയ പാപങ്ങൾ പൊറുത്തുകിട്ടൽ.

  2. ഭാവിയിൽ വരാനിരിക്കുന്ന പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാനുള്ള കാരുണ്യം ഉണ്ടാവല്‍. അപ്പോൾ, 'മഗ്ഫിറത്ത്' കഴിഞ്ഞുപോയ പാപങ്ങൾക്കും, 'റഹ്മത്ത്' ഭാവിയിൽ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം (عصمة) ലഭിക്കാനുമാണ്. മറ്റൊരു വീക്ഷണവും പറയാവുന്നതാണ്: 'മഗ്ഫിറത്ത്' കൊണ്ട് അനിഷ്ടകരമായ കാര്യങ്ങൾ നീങ്ങിക്കിട്ടുന്നു, 'റഹ്മത്ത്' കൊണ്ട് അഭികാമ്യമായ കാര്യങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നു. തീർച്ചയായും, അല്ലാഹു അടിമകൾക്ക് നൽകിയ അനുഗ്രഹങ്ങളെക്കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ, അത് അവന്‍റെ കാരുണ്യത്തിന്‍റെ ഫലങ്ങളായി എടുത്തുപറയാറുണ്ട്. എല്ലാം ശരിയാണ്. അപ്പോൾ, താങ്കൾ അല്ലാഹുവിനോട് 'മഗ്ഫിറത്തും' 'റഹ്മത്തും' ചോദിക്കുമ്പോൾ, കഴിഞ്ഞുപോയ പാപങ്ങൾ പൊറുക്കാനും ഭാവിയിൽ (പാപങ്ങളിൽ നിന്ന്) സംരക്ഷണം നൽകാനുള്ള കാരുണ്യവുമാണ് ചോദിക്കുന്നത്. അല്ലെങ്കിൽ, അനിഷ്ടകരമായ കാര്യങ്ങൾ നീങ്ങിക്കിട്ടാനുള്ള പാപമോചനവും, അഭികാമ്യമായ കാര്യങ്ങൾ ലഭിക്കാനുള്ള കാരുണ്യവുമാണ് ചോദിക്കുന്നത്.

   "إنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ (തീർച്ചയായും നീ ഏറെ പൊറുക്കുന്നവനും കരുണാനിധിയുമാകുന്നു)": ഇത് പ്രാർത്ഥനയുടെ ഒരു വിശദീകരണം (കാരണം പറയൽ) പോലെയാണ്. കാരണം, ഈ പ്രാര്‍ഥനയില്‍ രണ്ട് കാര്യങ്ങൾ ചോദിച്ചു: പാപമോചനവും (മഗ്ഫിറത്ത്) കാരുണ്യവും (റഹ്മത്ത്). അതിനുശേഷം, ആ രണ്ട് കാര്യങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന അല്ലാഹുവിന്‍റെ രണ്ട് നാമങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നു: "(തീർച്ചയായും നീ (أنت) അൽ-ഗഫൂറും അർ-റഹീമും ആകുന്നു)". ഇവിടെ 'أنت' (നീ) എന്നതിനെക്കുറിച്ച് വ്യാകരണ പണ്ഡിതന്മാർ പറയുന്നത്, അത് 'ضمير فصل' (വേർതിരിക്കുന്ന സർവ്വനാമം) ആണെന്നാണ്. 'ضمير فصل' ന് മൂന്ന് പ്രയോജനങ്ങളുണ്ട്:

  1. ഉറപ്പിക്കൽ (تأكيد)

  2. പ്രത്യേകമാക്കൽ (حصر)

  3. 'خبر' നെയും (പ്രസ്താവന) 'صفة' നെയും (വിശേഷണം) തമ്മിൽ വേർതിരിക്കൽ. അതുകൊണ്ടാണ് അതിനെ 'فصل' (വേർതിരിക്കുന്നത്) എന്ന് പേര് നൽകിയത്. 

    നബി صلى الله عليه وسلم സിദ്ധീഖ് رضي الله عنه വിന് പഠിപ്പിച്ചുകൊടുത്ത ഈ പ്രാർത്ഥന, ഒരാള്‍ തന്‍റെ നമസ്കാരത്തിൽ പ്രാർത്ഥിക്കേണ്ടതാണ്. ഒന്നുകിൽ തശഹ്ഹുദിന് ശേഷം, ഇബ്നു മസ്ഊദ് رضي الله عنه വിന്‍റെ ഹദീസിൽ നബി صلى الله عليه وسلم അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞതുപോലെ: "(എന്നിട്ട് അവൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന പ്രാർത്ഥന തിരഞ്ഞെടുത്തുകൊള്ളട്ടെ)". നബി صلى الله عليه وسلم നിർണ്ണയിച്ചുതരികയും മാർഗ്ഗദർശനം നൽകുകയും ചെയ്ത പ്രാർത്ഥനയാണ് നാം സ്വയം നിർണ്ണയിക്കുന്നതിനേക്കാൾ ഉത്തമം എന്നതിൽ സംശയമില്ല. കാരണം, (പ്രവാചകനിൽ നിന്ന്) വന്നിട്ടുള്ള പ്രാർത്ഥനകൾ (അല്ലാത്തവയെക്കാൾ) കൂടുതൽ അർത്ഥവ്യാപ്തിയുള്ളതും പ്രയോജനകരവുമാണ്. മനുഷ്യന് പാപകരമല്ലാത്ത ഏത് പ്രാർത്ഥനയും നിർവ്വഹിക്കാമെങ്കിലും, (നബിചര്യയിൽ) വന്നിട്ടുള്ള പ്രാർത്ഥനകൾക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകലാണ് ഏറ്റവും ഉചിതവും നല്ലതും. അല്ലെങ്കിൽ, ഇതിന്‍റെ സ്ഥാനം സുജൂദാണ് എന്നും പറയാം. കാരണം, നബി صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു: "(അടിമ തന്‍റെ റബ്ബിനോട് ഏറ്റവും അടുക്കുന്നത് അവൻ സുജൂദിലായിരിക്കുമ്പോഴാണ്)". താങ്കൾ ഇതിനെ ഒന്നുകിൽ സുജൂദിലോ അല്ലെങ്കിൽ (തശഹ്ഹുദിന് ശേഷമോ) ആക്കിയാലും കുഴപ്പമില്ല.

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍

1- അറിവ് തേടേണ്ടതിന്‍റെ ആവശ്യകത. പ്രാർത്ഥനകൾ പഠിക്കുന്നതും അതിൽ പെട്ടതാണ്.

2- തന്‍റെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള വീഴ്ച ഏറ്റുപറയുകയും, (സ്വന്തം) ശരീരത്തോട് അക്രമം ചെയ്തുവെന്ന് സമ്മതിക്കുകയും ചെയ്യുക.

3- തീർച്ചയായും അല്ലാഹു ആണ് തന്‍റെ അടിമകൾക്ക് അവരുടെ സൽകർമ്മങ്ങൾക്ക് പകരമായല്ലാതെ, തന്‍റെ പക്കൽ നിന്നുള്ള കാരുണ്യവും അനുഗ്രഹവും നൽകുന്നവൻ എന്ന് ഏറ്റുപറയൽ.

4- നമസ്കാരത്തിന്‍റെ അവസാനത്തിൽ പ്രാർത്ഥനകൾ ചൊല്ലുന്നത്/അധികരിപ്പിക്കുന്നത് അഭികാമ്യമാണ് (മുസ്തഹബ്ബ്).

5- അബൂബക്കർ സിദ്ധീഖ് رضي الله عنه നെപ്പോലെ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായ ഒരു സ്വഹാബി പോലും, തനിക്ക് അറിയാത്ത കാര്യങ്ങൾ (പ്രാർത്ഥനകൾ ഉൾപ്പെടെ) നബി  صلى الله عليه وسلم യോട് ചോദിച്ച് പഠിക്കുന്നു. ഇത്, അറിവിന്‍റെ കാര്യത്തിൽ അഹങ്കാരം പാടില്ലെന്നും വിനയം വേണമെന്നും എത്ര ഉന്നതനായാലും അറിവ് തേടിക്കൊണ്ടിരിക്കണമെന്നും നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നു.

6- പ്രാർത്ഥനയുടെ ഏറ്റവും നല്ല സമയം നമസ്കാരത്തിനുള്ളിൽ പ്രാർത്ഥിക്കലാണ്. പ്രത്യേകിച്ചും സുജൂദിലും, അവസാനത്തെ തശഹ്ഹുദിൽ സലാം വീട്ടുന്നതിന് മുമ്പും പ്രാർത്ഥിക്കുന്നത് വളരെ ശ്രേഷ്ഠകരമാണ്.

7- "തീർച്ചയായും ഞാൻ എന്നോട് തന്നെ ധാരാളം അക്രമം ചെയ്തിരിക്കുന്നു" എന്ന പറച്ചിൽ, പ്രാർത്ഥനയുടെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ സ്വന്തം വീഴ്ചകൾ സമ്മതിക്കേണ്ടതിന്‍റെ ആവശ്യകത നമ്മെ ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു. ഇത് വിനയത്തിന്‍റെ അടയാളമാണ്.

8- "നീയല്ലാതെ പാപങ്ങൾ പൊറുക്കുന്നവനില്ല" (وَلا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إلاَّ أَنْتَ) എന്ന വാചകം തൗഹീദിന്‍റെ കാതലാണ്. പാപങ്ങൾ പൊറുക്കാൻ അല്ലാഹുവിന് മാത്രമേ അധികാരമുള്ളൂ എന്നും, ആ കഴിവ് മറ്റൊരു സൃഷ്ടിക്കുമില്ലെന്നും ഇത് നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.

9- ഈ പ്രാർത്ഥന ഒരു സമ്പൂര്‍ണ്ണമായ പ്രാര്‍ഥനയാണ്. അതിൽ 1) തെറ്റ് ഏറ്റുപറയൽ, 2) അല്ലാഹുവിനെ പ്രശംസിക്കൽ, 3) വ്യക്തമായ അപേക്ഷ (പാപമോചനവും കാരുണ്യവും), 4) അല്ലാഹുവിന്‍റെ നാമങ്ങൾ മുൻനിർത്തി തേടൽ എന്നിവയെല്ലാം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.

10- "മഗ്ഫിറത്തും" (പാപമോചനം) "റഹ്മത്തും" (കാരുണ്യം) രണ്ടും നമുക്ക്  ആവശ്യമാണ്. 'مغفرة' വഴി കഴിഞ്ഞുപോയ പാപങ്ങൾ മായ്ക്കപ്പെടുകയും അതിന്‍റെ ദോഷഫലങ്ങളിൽ നിന്ന് നാം സംരക്ഷിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. 'رحمة' വഴി ഭാവിയിൽ നന്മകൾ ലഭിക്കാനും പുതിയ പാപങ്ങളിൽ വീഴാതെ സംരക്ഷണം ലഭിക്കാനും നാം അല്ലാഹുവിനോട് അപേക്ഷിക്കുന്നു.

11- "നീ ഏറെ പൊറുക്കുന്നവനും കരുണാനിധിയുമാകുന്നു" (إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ) എന്ന് പറഞ്ഞുകൊണ്ട്, താൻ ചോദിച്ച കാര്യങ്ങൾക്ക് (പൊറുക്കലിനും കാരുണ്യത്തിനും) ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ അല്ലാഹുവിന്‍റെ നാമങ്ങൾ എടുത്തുപറഞ്ഞാണ് പ്രാർത്ഥന അവസാനിപ്പിക്കുന്നത്. ഇത് പ്രാർത്ഥന സ്വീകരിക്കപ്പെടാൻ കൂടുതൽ സഹായകമാണ്.

12- "നിന്‍റെ പക്കൽ നിന്നുള്ള പാപമോചനം" (مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ): ഇതൊരു സാധാരണ പാപമോചനത്തിനുള്ള അപേക്ഷയല്ല. മറിച്ച്, അല്ലാഹുവിന്‍റെ ഔദാര്യത്തിൽ നിന്നും പ്രത്യേകമായ പരിഗണനയോടെ ലഭിക്കുന്ന സമ്പൂർണ്ണമായ ഒരു പാപമോചനത്തിനാണ് ഇവിടെ അപേക്ഷിക്കുന്നത്.

13- നിർബന്ധമായ കാര്യങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കുകയോ നിഷിദ്ധമായ കാര്യങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നതിലൂടെയാണ് ഒരു മനുഷ്യൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ സ്വന്തത്തോട് തന്നെ (നഫ്സിനോട്) അക്രമം ചെയ്യുന്നത്.

14- സ്വർഗ്ഗം കൊണ്ട് സന്തോഷവാർത്ത അറിയിക്കപ്പെട്ട അബൂബക്കർ സിദ്ധീഖ്  رضي الله عنه വിനോടാണ് നബി صلى الله عليه وسلم പാപമോചനത്തിനുള്ള ഈ പ്രാർത്ഥന പഠിപ്പിക്കുന്നത് എങ്കിൽ, സാധാരണക്കാരായ നാം ഓരോരുത്തരും എത്രയധികം അല്ലാഹുവിനോട് പാപമോചനം തേടേണ്ടതുണ്ട് എന്ന വലിയൊരു ഓർമ്മപ്പെടുത്തൽ ഇതിലുണ്ട്.



No comments:

Post a Comment

623 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 363 دروس الحديث - അല്ലാഹുവിന്‍റെ ശിക്ഷാവിധികളും ശിക്ഷകളിലെ പരിധിയും

    عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، أبو...