ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഭാഗം 224 دروس الحديث - നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളത് നിന്‍റെ സഹോദരനും ഇഷ്ടപ്പെടുക

 

الأربعون النووية-حديث:13

നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളത് 

നിന്‍റെ സഹോദരനും 

 ഇഷ്ടപ്പെടുക

  

عَنْ أَبِي حَمْزَةَ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رضي الله عنه خَادِمِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ: "لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ".

رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ [رقم:13]، وَمُسْلِمٌ [رقم:45].  

റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم യുടെ സേവകന്‍ അബൂഹംസ അനസുബ്നു മാലിക് رضي الله عنه നിവേദനം. നബി صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞു: ഒരാള്‍ തനിക്ക് ഇഷ്ടപ്പെടുന്നത് തന്‍റെ സഹോദരനും ഇഷ്ടപ്പെടുന്നത് വരെ നിങ്ങളില്‍ ഒരാളും വിശ്വാസിയാവുകയില്ല. 

വിവരണം

അനസ് رضي الله عنه നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ സേവകനായി ജോലി ചെയ്തിരുന്നു. 10 വര്‍ഷത്തോളം അദ്ദേഹം റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم യെ സേവിച്ചിരുന്നു എന്ന് അനസ് رضي الله عنه പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇത്രയും കാലയളവില്‍ റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم യുടെ പെരുമാറ്റം വളരെ നല്ലതായിരുന്നു എന്നും ഛെ എന്ന വാക്ക് പോലും റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞിട്ടില്ല എന്നും അനസ് رضي الله عنه പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. തന്‍റെ കീഴിലുള്ളവരോട് എങ്ങനെ പെരുമാറണം എന്ന സുപ്രധാന പാഠം ഇതില്‍ നിന്നും നമുക്ക് ലഭിക്കുന്നു. 

വിശ്വാസിയാവുകയില്ല എന്ന് ക്വുര്‍ആനിലും ഹദീസിലും വന്നാല്‍ അതിനര്‍ത്ഥം സന്ദര്‍ഭത്തിന് അനുസരിച്ച് മാറും. ചിലപ്പോള്‍ ഈമാനിന്‍റെ അടിത്തറ തന്നെ ഇല്ലാതാവും എന്നാകാം, ഈ അവസരത്തില്‍ ആ ആള്‍ സത്യ നിഷേധി ആകുന്നു.

ചിലപ്പോള്‍ അതിന്‍റെ ഉദ്ദേശ്യം ഈമാനിന്‍റെ പരിപൂര്‍ണ്ണത ഇല്ലാതിരിക്കും എന്നാണ്. അപ്പോള്‍ അവന്‍റെ ഈമാനില്‍ കുഴപ്പവും ന്യൂനതയും ഉണ്ട് എന്ന് വരുന്നു.ഈ ഹദീസില്‍ പറയപ്പെടുന്നത് ഈ രണ്ടാമത്തെ അര്‍ത്ഥത്തിലാണ്. 

ഇമാം നവവി പറഞ്ഞു: ഇതിനര്‍ത്ഥം, അവന്‍ പരിപൂര്‍ണ്ണ വിശ്വാസം സ്വീകരിക്കുന്നില്ല എന്നാണെന്നും  ഇതില്‍ പറഞ്ഞ വിശേഷണം ഇല്ലാത്തവന് ഈമാനിന്‍റെ അടിത്തറ ഉണ്ടാകും എന്നും പണ്ഡിതന്മാര്‍ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. (ശര്‍ഹു മുസ്‌ലിം:2/16)

ഒരാളുടെ ഇസ്‌ലാം പരിപൂര്‍ണ്ണമാകണമെങ്കില്‍ അവനില്‍ നിന്ന് മറ്റുള്ളവര്‍ സുരക്ഷിതരാവുകയും അവന്‍ അവര്‍ക്ക് നന്‍മ ഉദ്ദേശിക്കുകയും അവരെ ഉപദേശിക്കുകയും ചെയ്യണം. സ്വന്തത്തിനു ഇഷ്ടപ്പെടുന്നത് മറ്റുള്ളവര്‍ക്കും ഇഷ്ടപ്പെടുകയും സ്വന്തത്തില്‍ സംഭവിക്കുന്നത് വേറുക്കുന്നവ മറ്റുള്ളവര്‍ക്ക് സംഭവിക്കുന്നതിലും വെറുപ്പുണ്ടാവുകയും ചെയ്യണം.

ഒരാള്‍ തനിക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളത് തന്‍റെ സഹോദരനും ഇഷ്ടപ്പെടുന്നത് ഈമാനിന്‍റെ സുപ്രധാന കാര്യങ്ങളില്‍ പെട്ടതാണ്, അത് ഈമാനിന്‍റെ നിര്‍ബന്ധ കാര്യങ്ങളില്‍ പെട്ടതുമാണ് എന്ന് ഈ ഹദീസ് അറിയിക്കുന്നു. 

വിശ്വാസികള്‍ക്ക് നന്‍മ ഉണ്ടാകണം എന്ന് ഓരോരുത്തരും ഇഷ്ടപ്പെടണം എന്ന പ്രേരണ ഈ ഹദീസിലുണ്ട്.

വിശ്വാസികള്‍ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിന്‍റെ ആവശ്യകത ഹദീസ് ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു.

ഈമാന്‍ വര്‍ദ്ധിക്കുകയും കുറയുകയും ചെയ്യും. ഈമാന്‍ വര്‍ധിക്കുന്നത് നല്ല കാര്യങ്ങള്‍ ചെയ്യുന്നത് കൊണ്ടും ഈമാന്‍ ദുര്‍ബലമാകുന്നത് തിന്മകള്‍ ചെയ്യുന്നത് കൊണ്ടുമാണ്. 

വിശ്വാസികള്‍ക്ക് വിനയവും പരസ്പര സഹകരണവും ഉണ്ടാകേണ്ടതുണ്ട് എന്നും അവ ഈമാനില്‍ പെട്ടതുമാണ് എന്നും ഹദീസ് പഠിപ്പിക്കുന്നു. 

സ്വാര്‍ത്ഥതയും പിശുക്കും മോശം സ്വഭാവങ്ങളാണ്. അവ വിശ്വാസികളില്‍ ഉണ്ടാവാന്‍ പാടില്ല. അത്തരം സ്വഭാവങ്ങള്‍ അതിന്‍റെ ആളുകള്‍ക്ക് നാശമാണ് പകരം നല്‍കുക. ഈ സ്വഭാവങ്ങള്‍ ഈമാനിന്‍റെ കുറവിനെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. 

സ്വന്തം കുടുബത്തിലെ ആളുകള്‍ക്ക് പോലും നന്മകള്‍ ഉണ്ടാകുന്നതില്‍ അസൂയ കാണിക്കുന്ന ആളുകളുള്ള കാലത്താണ് നാം ജീവിക്കുന്നത്. അസൂയ മനുഷ്യന്‍റെ നന്മകളെ ഓരോന്നോരോന്നായി ഇല്ലാതാക്കും. 

മറ്റുള്ളവരുടെ അസൂയ നമ്മില്‍ ഏല്‍ക്കാതിരിക്കാനും നമ്മള്‍ ശ്രദ്ധിക്കണം. അതിന് സഹായിക്കുന്ന കാര്യമാണ് ഈ ഹദീസില്‍ ഉള്ളത്. മറ്റുള്ളവര്‍ക്ക് നന്‍മ ഉദ്ദേശിക്കലാണ് അത്. 

ആളുകള്‍ക്കിടയില്‍ ശത്രുതയും അകല്‍ച്ചകളും ഇല്ലാതിരിക്കാനും ഈ കാര്യം സഹായിക്കും. ഇത് പോലുള്ള ഉത്തമ സ്വഭാവ ഗുണങ്ങള്‍ നാം നമ്മുടെ ജീവിതത്തിന്‍റെ ചര്യയാക്കുക.