527 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 267 دروس الحديث - എന്താണ് മുസാബന?

 

عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، 

أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ) 

എന്താണ് മുസാബന?

267 - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رضي الله عنهما قَالَ: (نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ الْمُزَابَنَةِ: أَنْ يَبِيعَ ثَمَرَ حَائِطِهِ، إنْ كَانَ نَخْلاً: بِتَمْرٍ كَيْلاً. وَإِنْ كَانَ كَرْماً: أَنْ يَبِيعَهُ بِزَبِيبٍ كَيْلاً، أَوْ كَانَ زَرْعاً: أَنْ يَبِيعَهُ بِكَيْلِ طَعَامٍ. نَهَى عَنْ ذَلِكَ كُلِّهِ) .

അബ്ദുല്ലാഹിബ്നു ഉമർ رضي الله عنهما നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: അല്ലാഹുവിന്‍റെ റസൂൽ صلى الله عليه وسلم 'മുസാബന' (الْمُزَابَنَة) വിലക്കിയിരിക്കുന്നു. തന്‍റെ തോട്ടത്തിലെ ഫലങ്ങൾ-അത് ഈന്തപ്പനയാണെങ്കിൽ- ഉണങ്ങിയ ഈന്തപ്പഴം നിശ്ചിത അളവിൽ (അളന്നുവെച്ചത്) നൽകി വാങ്ങുന്നതിനെയാണ് ഇത് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. അത് മുന്തിരിത്തോട്ടമാണെങ്കിൽ ഉണക്കമുന്തിരി (زَبِيب) നിശ്ചിത അളവിൽ നൽകി വാങ്ങുന്നതും, അത് കൃഷിയിടമാണെങ്കിൽ (ധാന്യമാണെങ്കിൽ) അളന്നുവെച്ച ധാന്യം നൽകി വാങ്ങുന്നതും നബി صلى الله عليه وسلم വിലക്കി. ഇതിനെയെല്ലാം അവിടുന്ന് നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു.

(الْمُزَابَنَة): അളവോ തൂക്കമോ എണ്ണമോ കൃത്യമായി അറിയാത്ത ഒരു വസ്തുവിനെ, അതേ ഇനത്തിൽപ്പെട്ട അളന്നുവെച്ച മറ്റൊരു വസ്തുവിന് പകരമായി കച്ചവടം ചെയ്യുന്ന രീതിയാണിത്.

വിവരണം

   ഇസ്‌ലാം സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളെ കൃത്യമായി ക്രമീകരിക്കുകയും തർക്കങ്ങൾക്കും ഭിന്നതകൾക്കും കാരണമാകുന്ന വഴികൾ അടക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതിന്‍റെ ഭാഗമായി കച്ചവടത്തിലെ സുതാര്യതക്കുറവും അജ്ഞതയും  ഇസ്‌ലാം വിലക്കി.

   ഈ ഹദീസിൽ അബ്ദുല്ലാഹിബ്നു ഉമർ رضي الله عنهما വിവരിക്കുന്നത്: അല്ലാഹുവിന്‍റെ റസൂൽ صلى الله عليه وسلم (الْمُزَابَنَة) വിലക്കി എന്നാണ്. ഒരാൾ തന്‍റെ തോട്ടത്തിലെ വിളവുകൾ- അതായത് ഈന്തപ്പനയിലുള്ള പഴുത്ത ഈന്തപ്പഴം (റുത്വബ്)- നിലത്തുള്ള ഉണങ്ങിയ ഈന്തപ്പഴത്തിന് പകരമായി നിശ്ചിത അളവിൽ  കച്ചവടം ചെയ്യുന്ന രീതിയാണിത്. 

  അതുപോലെ മുന്തിരിത്തോട്ടമാണെങ്കിൽ, മരത്തിലുള്ള മുന്തിരിക്ക് പകരമായി അളന്നു വെച്ച ഉണക്കമുന്തിരി വാങ്ങുന്നതും, കൃഷിയിടമാണെങ്കിൽ കതിരിലുള്ള ധാന്യത്തിന് പകരമായി അളന്നു വെച്ച ശുദ്ധമായ ധാന്യം വാങ്ങുന്നതും അവിടുന്ന് വിലക്കി. ചുരുക്കത്തിൽ, മരത്തിലുള്ളതോ കതിരിലുള്ളതോ ആയ പഴുക്കാത്തതും കൃത്യമായ അളവ് അറിയാത്തതുമായ വിളവുകൾക്ക് പകരമായി, സൂക്ഷിച്ചുവെച്ചിട്ടുള്ള അളവ് കൃത്യമായി അറിയാവുന്ന ഉണങ്ങിയ ഫലങ്ങൾ നൽകി കച്ചവടം ചെയ്യുന്നത് നബി صلى الله عليه وسلم നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു.

  പകരം, വിളവുകൾ പാകമാകുന്നത് വരെ കാത്തിരിക്കുകയും അവ പറിച്ചെടുത്ത് അളവ് ബോധ്യപ്പെട്ട ശേഷം അല്ലാഹു അനുവദിച്ച രീതിയിൽ കച്ചവടം നടത്തുകയുമാണ് വേണ്ടത്. കരാർ ഉറപ്പിച്ചതിനേക്കാൾ വിളവ് കൂടാനോ കുറയാനോ അല്ലെങ്കിൽ നശിച്ചുപോകാനോ സാധ്യതയുള്ളതിനാലാണ് ഇത്തരം അനിശ്ചിതത്വമുള്ള കച്ചവടങ്ങൾ വിലക്കിയത്.

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍

1- (المزابنة) രീതിയിലുള്ള കച്ചവടം നിരോധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതിന്‍റെ യഥാർത്ഥ രൂപം ഹദീസ് വ്യക്തമാക്കുന്നു. അജ്ഞതയോ ചതികളോ നിറഞ്ഞ കച്ചവട രീതികൾ നബി صلى الله عليه وسلم നിരോധിച്ചിരിക്കുകയാണ്. കാരണം ഇത്തരം ഇടപാടുകൾ ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ പിണക്കത്തിനും വെറുപ്പിനും വിദ്വേഷത്തിനും അസൂയക്കും കാരണമാകുന്നു.

2- ഈ നിരോധനത്തിന് പിന്നിലെ യുക്തി, ഇതിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന വലിയ അപകടസാധ്യതയും ചൂതാട്ടത്തിന് സമാനമായ സ്വഭാവവുമാണ്. അളവ് കൃത്യമായി അറിയുന്ന ഒരു വസ്തുവിനെ അളവ് നിശ്ചയിച്ചിട്ടില്ലാത്ത മറ്റൊരു വസ്തുവിന് പകരമായി ഇവിടെ വിൽക്കുന്നു. കൂടാതെ, ഒരേ ഇനത്തിൽപ്പെട്ട പലിശ നിയമങ്ങൾ ബാധകമായ രണ്ട് വസ്തുക്കൾ തമ്മിൽ വിൽക്കുമ്പോൾ അവ രണ്ടും തുല്യ അളവിലാണെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തേണ്ടതുണ്ട്. ഇവിടെ അളവ് കൃത്യമല്ലാത്തതിനാൽ അവ തുല്യമാണോ എന്ന് അറിയാൻ കഴിയില്ല. ഇത് പലിശയിലേക്ക് നയിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ളതിനാൽ നിഷിദ്ധമാണ്.

3- പഴുത്ത ഈന്തപ്പഴം (റുത്വബ്) ഉണങ്ങിയ ഈന്തപ്പഴത്തിന് (തമർ) പകരമായി വിൽക്കുന്നത് നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു; അവ രണ്ടും തുല്യ അളവാണെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്താൻ കഴിയില്ല എന്നതാണ് കാരണം. പലിശ നിയമങ്ങൾ ബാധകമായ രണ്ട് വസ്തുക്കൾ തമ്മിൽ വിൽക്കുമ്പോൾ അവയുടെ തുല്യതയിൽ സംശയമുണ്ടാകുന്ന എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങളും (ഉദാഹരണത്തിന്: ഒന്ന് ഉണങ്ങിയതും മറ്റൊന്ന് പച്ചയായതും, അല്ലെങ്കിൽ ഒന്ന് ധാന്യവും മറ്റൊന്ന് പൊടിയും, ഒന്ന് പാകം ചെയ്തതും മറ്റൊന്ന് പച്ചയായതും) നിഷിദ്ധമാണെന്ന് ഇത് തെളിയിക്കുന്നു.

4- മുന്തിരിയെ 'കറം' (كرم) എന്ന് വിളിക്കുന്നത് അനുവദനീയമാണ്. എന്നാൽ അങ്ങനെ വിളിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കുന്നതാണ് നല്ലത് എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഹദീസുകൾ വന്നിട്ടുണ്ട്.

5- വളരെ ചെറിയ തോതിൽ പോലും പലിശ കടന്നുവരാൻ സാധ്യതയുള്ള സാഹചര്യങ്ങളെ ഒഴിവാക്കണമെന്നത് ഇസ്‌ലാമിന്‍റെ വലിയൊരു തത്വമാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് പഴുത്ത ഈന്തപ്പഴത്തിന് പകരമായി ഉണങ്ങിയ ഈത്തപ്പഴം നൽകുന്നതും, മുന്തിരിക്ക് പകരമായി ഉണക്കമുന്തിരി നൽകുന്നതും, കതിരിലുള്ള ധാന്യത്തിന് പകരമായി ശുദ്ധീകരിച്ച ധാന്യം നൽകുന്നതും ഇസ്‌ലാം വിലക്കിയത്.