539 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 279 دروس الحديث - കച്ചവടത്തില്‍ വഞ്ചന പാടില്ല

 

 

عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، 

أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ) 

കച്ചവടത്തില്‍ വഞ്ചന പാടില്ല

279 - عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه قَالَ: (نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَبِيعَ حَاضِرٌ لِبَادٍ. وَلا تَنَاجَشُوا وَلا يَبِعِ الرَّجُلُ عَلَى بَيْعِ أَخِيهِ. وَلا يَخْطُبْ عَلَى خِطْبَتِهِ. وَلا تَسْأَلِ الْمَرْأَةُ طَلاقَ أُخْتِهَا لِتَكْفِئَ مَا فِي صَحْفَتِهَا)

അബൂഹുറൈറ رضي الله عنه നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: അല്ലാഹുവിന്‍റെ റസൂൽ صلى الله عليه وسلم (ഇപ്രകാരം) നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു: "ഒരു പട്ടണവാസി, ഗ്രാമവാസിക്ക് (ചരക്കുമായി വരുന്നവന്) വേണ്ടി കച്ചവടം ചെയ്യരുത്. കച്ചവടത്തിൽ നിങ്ങൾ വഞ്ചന (വില കൂട്ടിപ്പറയൽ) നടത്തരുത്. ഒരാൾ തന്‍റെ സഹോദരന്‍റെ കച്ചവടത്തിന്മേൽ കച്ചവടം ചെയ്യരുത്. ഒരാൾ തന്‍റെ സഹോദരൻ വിവാഹാലോചന നടത്തുന്ന പെണ്ണിനെ ആലോചിക്കരുത്. ഒരു സ്ത്രീ തന്‍റെ സഹോദരിയുടെ (മറ്റൊരു സ്ത്രീയുടെ) പാത്രത്തിലുള്ളത് തനിക്ക് മാത്രമാകാൻ വേണ്ടി അവളുടെ വിവാഹമോചനം (ത്വലാഖ്) ആവശ്യപ്പെടരുത്."

വിവരണം

 മുസ്‌ലിം സമൂഹത്തിലെ വ്യക്തികൾക്കിടയിൽ ശത്രുതക്കും വിദ്വേഷത്തിനും കാരണമാകുന്ന എല്ലാ കാര്യങ്ങളെയും നീക്കം ചെയ്യാൻ ശരീഅത്ത് അതീവ താല്പര്യം കാണിക്കുന്നു.     പരസ്പര വിദ്വേഷം, തർക്കം, വഞ്ചന എന്നിവയിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ചില ഇടപാടുകളെ ഈ ഹദീസിലൂടെ നബി صلى الله عليه وسلم വിലക്കുന്നു.

 പുറത്തുനിന്ന് ചരക്കുമായി വരുന്ന ഗ്രാമവാസിക്കുവേണ്ടി പട്ടണവാസി ചരക്കുകള്‍ വിൽക്കുന്നത് നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു. (ഇത് മുമ്പ് വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്). കാരണം പട്ടണവാസി വിലയെക്കുറിച്ച് കൃത്യമായ ബോധ്യമുള്ളവനായതുകൊണ്ട് വില കുറക്കാൻ തയ്യാറാവില്ല. നബി صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞു: "നിങ്ങൾ ജനങ്ങളെ വിട്ടേക്കുക, അല്ലാഹു അവർക്ക് പരസ്പരം ഉപജീവനം നൽകട്ടെ." ഉടമസ്ഥൻ തന്നെ നേരിട്ട് വിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ വാങ്ങുന്നവർക്ക് അത് കുറഞ്ഞ വിലക്ക് ലഭിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. എന്നാൽ ഒരു പട്ടണവാസി ഇടനിലക്കാരനായി (ബ്രോക്കർ) നിന്ന് 'കൂടിയ വിലക്ക് ഞാൻ വിറ്റുതരാം' എന്ന് പറയുമ്പോൾ അത് വാങ്ങുന്നവർക്ക് ഭാരമാവുകയും വിൽക്കുന്നവനെ വഞ്ചിക്കാൻ കാരണമാവുകയും ചെയ്യും. 

  വാങ്ങാൻ ഉദ്ദേശമില്ലാതെ, വിൽക്കുന്നവന് ലാഭമുണ്ടാക്കാനോ വാങ്ങുന്നവനെ ബുദ്ധിമുട്ടിക്കാനോ വേണ്ടി ചരക്കിന്‍റെ വില കൂട്ടിപ്പറയുന്നത് ഇസ്‌ലാം നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിലുള്ള കളവ്, വഞ്ചന, ചതി എന്നിവ വഴി സാധനങ്ങളുടെ വില അന്യായമായി വർദ്ധിക്കാൻ ഇത് കാരണമാകുന്നു.

 തന്‍റെ സഹോദരൻ ഒരു കച്ചവടം ഉറപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ (തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള സമയം നിലനിൽക്കെ), അത് റദ്ദാക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ട് അതിനേക്കാൾ കുറഞ്ഞ വിലക്ക് താൻ നൽകാമെന്ന് പറയുന്നതും (അല്ലെങ്കിൽ വിൽക്കുന്നയാളോട് കൂടുതൽ വില തരാമെന്ന് പറഞ്ഞ് കച്ചവടം മുടക്കുന്നതും) നിരോധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

  ഒരാൾ വിവാഹാലോചന നടത്തുന്ന പെണ്ണിനെ മറ്റൊരാൾ ആലോചിക്കുന്നത് നിഷിദ്ധമാണ്. ആദ്യത്തെ ആൾക്ക് മറുപടി ലഭിക്കുന്നത് വരെ കാത്തുനിൽക്കണം. ഇത് വ്യക്തികൾക്കിടയിൽ ശത്രുതയുണ്ടാക്കാനും ഒരാളുടെ ജീവിതം തടസ്സപ്പെടുത്താനും കാരണമാകും.

    ഒരു സ്ത്രീ തന്‍റെ ഭർത്താവിനോട് സപത്നിയെ (അവന്‍റെ മറ്റൊരു ഭാര്യയെ) ഒഴിവാക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നതോ, അവർക്കിടയിൽ വിദ്വേഷവും കുഴപ്പവും ഉണ്ടാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതോ നിഷിദ്ധമാണ്. ഇത് ശത്രുത വളർത്തുന്നതിനും വിവാഹമോചിതയാകുന്ന സ്ത്രീയുടെ ജീവിതോപാധി (ഭക്ഷണം, വസ്ത്രം, താമസസൗകര്യം തുടങ്ങിയ അവകാശങ്ങൾ) തടസ്സപ്പെടുന്നതിനും കാരണമാകുന്നു. ഇതിനെയാണ് 'പാത്രത്തിലുള്ളത് തനിക്ക് ലഭിക്കാൻ വേണ്ടി മറ്റൊരാളെ ഒഴിവാക്കൽ' എന്ന് ഉപമിച്ചത്.

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍

1- ഇസ്‌ലാം കേവലം ആരാധനകളെ (അല്ലാഹുവുമായുള്ള ബന്ധം) മാത്രം ക്രമീകരിക്കുന്ന മതമാണെന്ന വാദത്തിനുള്ള മറുപടിയാണിത്. ഇസ്‌ലാം ആരാധനകളെയും ഇടപാടുകളെയും (മുആമലത്ത്) ജീവിതത്തിന്‍റെ എല്ലാ വശങ്ങളെയും കൃത്യമായി ക്രമീകരിക്കുന്നു. അല്ലാഹുവിന്‍റെ ഗ്രന്ഥത്തിലെ ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ വചനം (ആയത്തുദ്ദൈൻ- കടമിടപാടുകളെക്കുറിച്ചുള്ള വചനം) സൃഷ്ടികൾ തമ്മിലുള്ള ഇടപാടുകളെക്കുറിച്ചാണ് എന്നത് ഇതിന് വലിയൊരു തെളിവാണ്.

2- ഈ ഹദീസില്‍ ഊന്നിപ്പറയുന്നത് മതപരമായ സാഹോദര്യത്തെയാണ്. മനുഷ്യർക്കിടയിൽ 'മനുഷ്യവർഗ്ഗം' എന്ന നിലയിലുള്ള ബന്ധമുണ്ടെങ്കിലും (അതായത് കാഫിറും മുസ്‌ലിമും ഒരേ വർഗ്ഗമാണ്), അവർ തമ്മിൽ സഹോദര ബന്ധമില്ല. നൂഹ് നബി عليه السلام തന്‍റെ മകനെക്കുറിച്ച് "അവൻ എന്‍റെ കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ടവനാണ്" എന്ന് പറഞ്ഞപ്പോൾ അല്ലാഹു നൽകിയ മറുപടി "അവൻ നിന്‍റെ കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ടവനല്ല" (ഹൂദ്: 45-46) എന്നതായിരുന്നു. 

3- സാഹോദര്യം രണ്ട് തരത്തിലാണുള്ളത്: ഒന്ന് മതപരമായ സാഹോദര്യം, രണ്ട് രക്തബന്ധത്തിലുള്ള (നസബ്) സാഹോദര്യം.

4- നിഷിദ്ധമായ കച്ചവടങ്ങൾ: ഗ്രാമവാസിക്കുവേണ്ടി പട്ടണവാസി വിൽക്കുന്നതും (ഇടനിലക്കാരനായി നിന്ന് വിലകൂട്ടി വില്‍ക്കല്‍), നജശ് (വാങ്ങാന്‍ ഉദ്ദേശമില്ലാതെ വിലപേശി വഞ്ചിക്കല്‍), ഒരാൾ തന്‍റെ സഹോദരൻ ഉറപ്പിച്ച കച്ചവടത്തിന്മേൽ കച്ചവടം നടത്തുന്നതും അനുവദനീയമല്ല.

5- തന്‍റെ സഹോദരൻ വിവാഹാലോചന നടത്തുന്ന പെണ്ണിനെ, അദ്ദേഹം അനുവാദം നൽകുകയോ ആലോചന ഉപേക്ഷിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നത് വരെ മറ്റൊരു പുരുഷൻ ആലോചിക്കുന്നത് നിഷിദ്ധമാണ്.

6- ഒരു സ്ത്രീ തന്‍റെ ഭർത്താവിനോട് അദ്ദേഹത്തിന്‍റെ മറ്റൊരു ഭാര്യയെ (സപത്നിയെ) വിവാഹമോചനം ചെയ്യാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നത് നിഷിദ്ധമാണ്.

7- സ്ത്രീ തന്‍റെ സുഖത്തിന് വേണ്ടി മറ്റൊരു സ്ത്രീയുടെ കുടുംബം തകർക്കാൻ ശ്രമിക്കരുത്. സപത്നിയുടെ ത്വലാഖ് ആവശ്യപ്പെടുന്നത് നിഷിദ്ധമാക്കിയതിലൂടെ സ്ത്രീകളുടെ സുരക്ഷിതത്വവും കുടുംബ ഭദ്രതയും ഇസ്‌ലാം ഉറപ്പുവരുത്തുന്നു.