542 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 282 دروس الحديث - കച്ചവടത്തില്‍ പലിശ വരും ?!

 

 

عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، 

أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ) 

കച്ചവടത്തില്‍ പലിശ വരും ?!

 282 - عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رضي الله عنه قَالَ: (جَاءَ بِلالٌ إلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِتَمْرٍ بَرْنِيِّ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم: مِنْ أَيْنَ لَكَ هَذَا؟ قَالَ بِلالٌ: كَانَ عِنْدَنَا تَمْرٌ رَدِيءٌ، فَبِعْتُ مِنْهُ صَاعَيْنِ بِصَاعٍ لِيَطْعَمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ ذَلِكَ: أَوَّهْ، أَوَّهْ، عَيْنُ الرِّبَا، عَيْنُ الرِّبَا، لا تَفْعَلْ. وَلَكِنْ إذَا أَرَدْتَ أَنْ تَشْتَرِيَ فَبِعْ التَّمْرَ بِبَيْعٍ آخَرَ، ثُمَّ اشْتَرِ بِهِ) .

അബൂ സഈദ് അൽ ഖുദ്‌രി رضي الله عنه നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: ബിലാൽ رضي الله عنه നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ അടുക്കൽ അല്പം 'ബർനി' ഈത്തപ്പഴവുമായി വന്നു. നബി صلى الله عليه وسلم അദ്ദേഹത്തോട് ചോദിച്ചു: "നിനക്ക് ഇത് എവിടെ നിന്ന് ലഭിച്ചു?". ബിലാൽ رضي الله عنه പറഞ്ഞു: "ഞങ്ങളുടെ അടുക്കൽ ഗുണനിലവാരം കുറഞ്ഞ ഈത്തപ്പഴം ഉണ്ടായിരുന്നു. നബി صلى الله عليه وسلم ക്ക് കഴിക്കാൻ വേണ്ടി അതിൽ നിന്ന് രണ്ട് സ്വാഅ് നൽകി പകരം (ഈ നല്ല ഇനത്തിൽ നിന്ന്) ഒരു സ്വാഅ് ഞാൻ വാങ്ങി". അപ്പോൾ നബി صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞു: "ഓഹ് ..ഓഹ്.. ഇത് സാക്ഷാൽ പലിശയാണ്, ഇത് സാക്ഷാൽ പലിശയാണ്. നീ ഇങ്ങനെ ചെയ്യരുത്. എന്നാൽ നിനക്ക് (നല്ലത്) വാങ്ങണം എന്നുണ്ടെങ്കിൽ, ആ ഈത്തപ്പഴം മറ്റൊരു കച്ചവടമായി വിൽക്കുക. എന്നിട്ട് ആ പണം കൊണ്ട് ഇത് വാങ്ങുക".

• بَرْنِيّ : മദീനയിലെ ഈത്തപ്പഴങ്ങളിൽ മികച്ച ഒരിനം.
• أَوَّهْ ، أَوَّهْ: വേദനയോ പ്രയാസമോ പ്രകടിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന വാക്ക്.

വിവരണം

    പലിശ ഏറ്റവും വലിയ വൻപാപങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. പലിശയുടെ സംശയമുള്ള എല്ലാ കച്ചവടങ്ങളെയും ശരീഅത്ത് വിലക്കുകയും, പലിശയില്ലാത്ത ഹലാലായ കച്ചവടങ്ങൾ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ജാഹിലിയ്യാ കാലഘട്ടം പലിശയിടപാടുകൾ കൊണ്ട് നിറഞ്ഞതായിരുന്നു. ഇസ്‌ലാം അത്തരം കച്ചവടങ്ങളെ സംസ്‌കരിക്കുകയും ശുദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.

    ഈ ഹദീസിലൂടെ അബൂ സഈദ് അൽ ഖുദ്‌രി رضي الله عنه വിവരിക്കുന്നത് ഇപ്രകാരമാണ്: ബിലാലു ബ്നു റബാഹ് رضي الله عنه നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ അടുക്കൽ 'ബർനി' ഈത്തപ്പഴവുമായി വന്നു. ഇത് ഈത്തപ്പഴങ്ങളിൽ ഏറ്റവും മികച്ച ഇനങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. ഈ ഈത്തപ്പഴത്തിന്‍റെ ഉറവിടത്തെക്കുറിച്ച് നബി صلى الله عليه وسلم ചോദിച്ചപ്പോൾ ബിലാൽ رضي الله عنه പറഞ്ഞു: തന്‍റെ പക്കൽ ഗുണനിലവാരം കുറഞ്ഞ ഈത്തപ്പഴം ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നും, അതിൽ നിന്ന് രണ്ട് സ്വാഅ് നൽകി പകരം ഒരു സ്വാഅ് നല്ല ഈത്തപ്പഴം വാങ്ങിയെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ നബി صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞു:  "أَوَّهْ، أَوَّهْ!". വേദനയും സങ്കടവും പ്രകടിപ്പിക്കാൻ പറയുന്ന വാക്കാണിത്. ബിലാൽ رضي الله عنه ചെയ്തത് സാക്ഷാൽ പലിശയാണെന്നും, അത് ബിലാൽ رضي الله عنه അറിയാതെ പോയതിലുള്ള സങ്കടത്താലുമാണ് നബി صلى الله عليه وسلم ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞത്.

  തുടർന്ന് അത്തരമൊരു ഇടപാട് നടത്താൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ചെയ്യേണ്ട ശരിയായ രീതി നബി صلى الله عليه وسلم അദ്ദേഹത്തിന് കാണിച്ചുകൊടുത്തു. അവിടുന്ന് പറഞ്ഞു: "എന്നാൽ നിനക്ക് വാങ്ങണം എന്നുണ്ടെങ്കിൽ, ആ ഈത്തപ്പഴം മറ്റൊരു കച്ചവടമായി വിൽക്കുക. എന്നിട്ട് ആ പണം കൊണ്ട് ഇത് വാങ്ങുക." അതായത്, നിന്‍റെ പക്കലുള്ള ഈത്തപ്പഴം പണത്തിന് വിൽക്കുക, ആ പണം ഉപയോഗിച്ച് നിനക്ക് ആവശ്യമുള്ള നല്ല ഈത്തപ്പഴം വാങ്ങുക. ഇപ്രകാരം ചെയ്യുമ്പോൾ ഒരേ വർഗ്ഗത്തിലുള്ള വസ്തുക്കൾ തമ്മിൽ അളവിൽ വ്യത്യാസപ്പെട്ട് കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടുന്ന സാഹചര്യം ഇല്ലാതാവുകയും കച്ചവടം പലിശയാകാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍

1- ഒരേ വർഗ്ഗത്തിലുള്ള വസ്തുക്കൾ തമ്മിൽ വിൽക്കുമ്പോൾ അളവിൽ വർദ്ധനവ് വരുത്തുന്നത് നിഷിദ്ധമാണെന്ന് ഇതിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നു. ഇതിന് ربا الفضل എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. 

2- ഒരേ വർഗ്ഗത്തിലുള്ള വസ്തുക്കൾ കൈമാറ്റം ചെയ്യുമ്പോൾ അവയുടെ ഗുണമേന്മയിലുള്ള വ്യത്യാസം (നല്ലതും ചീത്തയും) അളവിൽ മാറ്റം വരുത്താൻ കാരണമാകുന്നില്ല.

3- വിലക്കപ്പെട്ട ഒരു കാര്യത്തെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കപ്പെട്ടാൽ അത് നിരോധിക്കുക മാത്രമല്ല, അതിന് പകരമായി അനുവദനീയമായ മാർഗ്ഗങ്ങൾ കൂടി കാണിച്ചുകൊടുക്കൽ മുഫ്തിയുടെ മര്യാദയിൽ പെട്ടതാണ്.

4- ദീനീ കാര്യങ്ങൾ പഠിപ്പിക്കുന്നതിലും അറിവില്ലാത്തവർക്ക് മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം നൽകുന്നതിലും ഒരു നേതാവിനുണ്ടായിരിക്കേണ്ട അതീവ ശ്രദ്ധ ഇതിൽ വെളിപ്പെടുന്നു.

5- ഒരു കാര്യം നിഷിദ്ധമാണെന്ന് അറിയാത്തവർക്ക് അത് പഠിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത് വരെ ആ തെറ്റിൽ അവർക്ക് ഇളവുണ്ടെന്ന് ഈ ഹദീസ് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാല്‍ ആ കാര്യം തെറ്റാണെന്ന് ബോധ്യപ്പെട്ടാല്‍ ഉടന്‍ അത് തിരുത്തുകയും അതില്‍ നിന്ന് പിന്മാറുകയും ചെയ്യണം.

6- ഈത്തപ്പഴത്തിലെ പലിശ (രിബൽ ഫള്‌ൽ): ഒരേ ഇനത്തിലുള്ള ഈത്തപ്പഴം പരസ്പരം വിൽക്കുമ്പോൾ ഒന്ന് മറ്റൊന്നിനേക്കാൾ കൂടുന്നത് നിഷിദ്ധമാണ്.

7- പലിശ എന്ന തെറ്റിനോടുള്ള നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ കഠിനമായ വിയോജിപ്പും അവിടുത്തെ മനസ്സിനുണ്ടായ പ്രയാസവും ഇതിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാണ്.

8- ഈ ഹദീസിൽ ആ കച്ചവടം റദ്ദാക്കാൻ നബി صلى الله عليه وسلم കൽപ്പിച്ചതായി വ്യക്തമായി പറയുന്നില്ലെങ്കിലും, മറ്റു ചില നിവേദനങ്ങളിൽ "ഇത് പലിശയാണ്, അതിനാൽ അത് മടക്കുക" എന്ന് വന്നിട്ടുണ്ട്. അല്ലാഹു പറയുന്നു: {നിങ്ങൾ തൗബ ചെയ്ത് മടങ്ങുകയാണെങ്കിൽ നിങ്ങളുടെ മൂലധനം നിങ്ങൾക്ക് അവകാശപ്പെട്ടതാണ്}. അല്‍ബഖറ :279

9- അമിതവ്യയമോ ധൂർത്തോ ഇല്ലാത്ത രീതിയിൽ നല്ല ഭക്ഷണപാനീയങ്ങൾ കഴിക്കുന്നത് അനുവദനീയമാണ്. അല്ലാഹു പറയുന്നു: {(നബിയേ,) പറയുക: അല്ലാഹു അവന്‍റെ ദാസൻമാർക്ക് വേണ്ടി ഉൽപാദിപ്പിച്ചിട്ടുള്ള അലങ്കാര വസ്തുക്കളും വിശിഷ്ടമായ ആഹാരപദാർത്ഥങ്ങളും നിഷിദ്ധമാക്കിയതാരാണ്? പറയുക: അവ ഐഹികജീവിതത്തിൽ സത്യവിശ്വാസികൾക്ക് അവകാശപ്പെട്ടതാണ്.}  അഅ'റാഫ് : 32.

10- ദീനീ കാര്യങ്ങളിൽ അതീവ ശ്രദ്ധ പുലർത്തുകയും, അറിവില്ലാത്തവർക്ക് അത് പഠിപ്പിച്ചു കൊടുക്കുകയും, നിഷിദ്ധമായ കാര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് മാറി അനുവദനീയമായ മാർഗ്ഗങ്ങളിലേക്ക് അവരെ നയിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നത് ഒരു നേതാവിന്‍റെ ചുമതലയാണ്.

11- തന്നെ നയിക്കുന്ന വ്യക്തിയുടെ (നേതാവിന്‍റെയോ അധ്യാപകന്‍റെയോ) ആവശ്യങ്ങളിലും താല്പര്യങ്ങളിലും ഒരു അനുയായിക്ക് ഉണ്ടായിരിക്കേണ്ട ശ്രദ്ധ ഇതിൽ വെളിപ്പെടുന്നു (ബിലാൽ رضي الله عنه തന്നെക്കാൾ നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ താല്പര്യത്തിന് മുൻഗണന നൽകിയത് പോലെ).