553 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 293 دروس الحديث - കാര്‍ഷിക മേഖലയിലെ കരാറുകള്‍

 

عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، 

أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ) 

കാര്‍ഷിക മേഖലയിലെ കരാറുകള്‍

293 - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رضي الله عنهما (أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَامَلَ أَهْلَ خَيْبَرَ بِشَطْرِ مَا يَخْرُجُ مِنْهَا مِنْ تَمْرٍ أَوْ زَرْعٍ) .

അബ്ദുല്ലാഹിബ്‌നു ഉമർ رضي الله عنهما നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: "നബി صلى الله عليه وسلم ഖൈബർ നിവാസികളുമായി (അവിടുത്തെ ഭൂമിയിൽ) നിന്ന് ഉല്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഈത്തപ്പഴം, (മറ്റു) കൃഷിയുല്‍പ്പന്നങ്ങള്‍ എന്നിവയുടെ പകുതി അവർക്ക് നൽകാന്‍ നിശ്ചയിച്ചുകൊണ്ട് കരാറിൽ ഏർപ്പെട്ടു."

വിവരണം

    മനുഷ്യർക്കിടയിലെ ബന്ധങ്ങളും ഇടപാടുകളും ക്രമീകരിക്കാനാണ് ഇസ്‌ലാം വന്നത്. ഈ ബന്ധങ്ങൾ സഹകരണം, സ്നേഹം, സൗഹൃദം എന്നിവയിൽ അധിഷ്ഠിതമായിരിക്കണമെന്നും തർക്കങ്ങൾ, ഭിന്നതകൾ, ദ്രോഹം, അക്രമം, വഞ്ചന എന്നിവയിൽ നിന്ന് മുക്തമായിരിക്കണമെന്നും ഇസ്‌ലാം നിശ്ചയിച്ചു.

    അബ്ദുല്ലാഹിബ്‌നു ഉമർ رضي الله عنهما നിവേദനം ചെയ്യുന്ന ഈ ഹദീസിന്‍റെ വിശദീകരണം താഴെ നൽകുന്നു:

    ഹിജ്റ ഏഴാം വർഷം നബി صلى الله عليه وسلم ഖൈബർ കീഴടക്കിയപ്പോൾ (മദീനയുടെ വടക്ക് ശാം പാതയിൽ 153 കി.മീ അകലെ ജൂതന്മാർ താമസിച്ചിരുന്ന സ്ഥലം), അവിടുന്ന് അവിടുത്തെ ഈന്തപ്പനത്തോട്ടങ്ങളിലും കൃഷിയിടങ്ങളിലും തുടരാൻ ജൂതന്മാരെ അനുവദിച്ചു. ആ ഭൂമിയിലെ കൃഷിപ്പണികളും നനക്കലും പരിപാലനവും അവർ ഏറ്റെടുക്കണമെന്നും, അതിൽ നിന്ന് ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഈത്തപ്പഴത്തിന്‍റെയും ധാന്യങ്ങളുടെയും പകുതി അവർക്ക് നൽകുമെന്നും അവിടുന്ന് അവരുമായി കരാറിലേർപ്പെട്ടു. ഇതിൽ ഈത്തപ്പന നനക്കുന്നതിനും പരിപാലിക്കുന്നതിനുമുള്ള കരാറിനെ 'മുസാഖാത്ത്' (المساقاة) എന്നും, കൃഷി ചെയ്യുന്നതിനായുള്ള കരാറിനെ 'മുസാറഅത്ത്' (المزارعة) എന്നും വിളിക്കുന്നു.

  ഖൈബർ ഒരു കാർഷിക ഗ്രാമമായിരുന്നു, ഒരു വിഭാഗം ജൂതന്മാരായിരുന്നു അവിടെ താമസിച്ചിരുന്നത്. ഹിജ്റ ഏഴാം വർഷം നബി صلى الله عليه وسلم ഖൈബർ കീഴടക്കുകയും അവിടുത്തെ ഭൂമികളും തോട്ടങ്ങളും യുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുത്തവർക്കായി വീതം വെക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ അവർ അല്ലാഹുവിന്‍റെ മാർഗത്തിലുള്ള ജിഹാദിലും പ്രബോധന പ്രവർത്തനങ്ങളിലും വ്യാപൃതരായിരുന്നതിനാൽ കൃഷിപ്പണികളിൽ ശ്രദ്ധിക്കാൻ പ്രായോഗികമായ തടസ്സങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. കൂടാതെ ഖൈബറിലെ ജൂതന്മാർക്ക് കാർഷിക രംഗത്ത് ദീർഘകാലത്തെ അനുഭവപരിചയവും നൈപുണ്യവും ഉണ്ടായിരുന്നു. അതിനാൽ, ആ ഭൂമികൾ കൃഷി ചെയ്യാനും മരങ്ങൾ നനച്ചു പരിപാലിക്കാനും അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന പഴയ താമസക്കാരെത്തന്നെ നബി صلى الله عليه وسلم അനുവദിച്ചു. 

 അവരുടെ അധ്വാനത്തിന് പകരമായി ഉല്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഈത്തപ്പഴത്തിന്‍റെയും ധാന്യങ്ങളുടെയും പകുതി അവർക്കും, ഭൂമിയുടെ ഉടമസ്ഥർ എന്ന നിലയിൽ ബാക്കി പകുതി മുസ്‌ലിംകൾക്കും ലഭിക്കുമെന്ന് അവിടുന്ന് നിശ്ചയിച്ചു.

    ഉമറു ബ്നുല്‍ ഖത്താബ് رضي الله عنهവിന്‍റെ കാലം വരെ ഈ രീതി തുടർന്നു. പിന്നീട് അദ്ദേഹം ഖൈബറിലെ ജൂതന്മാരെ തൈമയിലേക്കും അരീഹയിലേക്കും നാടുകടത്തുകയും ഖൈബറിലെ ഭൂമി മുസ്‌ലിംകൾക്കിടയിൽ വീതം വെക്കുകയും ചെയ്തു. അന്ന് അദ്ദേഹം നബി صلى الله عليه وسلم യുടെ പത്നിമാർക്ക് രണ്ട് ഓപ്ഷനുകൾ നൽകി: ഒന്നുകിൽ അവർക്ക് ലഭിക്കേണ്ട വിഹിതത്തിന് പകരമായി ഭൂമി തന്നെ സ്വന്തമായി നൽകാം, അല്ലെങ്കിൽ നബി صلى الله عليه وسلم ചെയ്തിരുന്നത് പോലെ നിശ്ചിത അളവ് (വസ്ഖ്) ധാന്യവും ഈത്തപ്പഴവും നൽകാം. പത്നിമാരിൽ ചിലർ ഭൂമി തിരഞ്ഞെടുത്തു, മറ്റു ചിലർ ധാന്യം തിരഞ്ഞെടുത്തു. ആയിഷ رضي الله عنها ഭൂമി തിരഞ്ഞെടുത്തവരിൽ പെട്ടവരായിരുന്നു.

     

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍

1- കൃഷി ചെയ്യുന്നതിനും മരങ്ങൾ നനച്ചു പരിപാലിക്കുന്നതിനും കരാറിൽ ഏർപ്പെടുന്നത് അനുവദനീയമാണ്.

2- വിളവെടുക്കുന്ന ധാന്യത്തിലോ ഫലങ്ങളിലോ നിശ്ചിത ശതമാനം (പകുതിയോ കാൽഭാഗമോ അല്ലെങ്കിൽ പരസ്പരം നിശ്ചയിക്കുന്ന മറ്റേതെങ്കിലും അനുപാതമോ) നൽകാമെന്ന വ്യവസ്ഥയിൽ മുസാറഅത്തും മുസാഖാത്തും നടത്താവുന്നതാണ്. 

3- المزارعة (മുസാറഅത്ത്) എന്നാൽ കൃഷിഭൂമിയുടെ ഉടമ മറ്റൊരാളുമായി തന്‍റെ ഭൂമിയിൽ കൃഷി ചെയ്യാൻ കരാറുണ്ടാക്കുന്നതാണ്. المساقات (മുസാഖാത്ത്) എന്നാൽ ഭൂവുടമ മറ്റൊരാളുമായി തന്‍റെ തോട്ടത്തിലെ മരങ്ങൾ നനക്കാനും പരിപാലിക്കാനും കരാറുണ്ടാക്കുന്നതാണ്.

4- ഒരേ തോട്ടത്തിൽ തന്നെ മുസാഖാത്തും മുസാറഅത്തും ഒരേസമയം ചെയ്യാവുന്നതാണ്. അതായത്, മരങ്ങൾ നനക്കുന്നതിന് ഒരു വിഹിതവും നിലത്ത് കൃഷി ചെയ്യുന്നതിന് മറ്റൊരു വിഹിതവും നിശ്ചയിച്ച് കരാറിലേർപ്പെടാം.

5- കൃഷി, കച്ചവടം, കെട്ടിട നിർമ്മാണം, വ്യവസായം തുടങ്ങിയ ഇടപാടുകളിൽ ഇതര മതസ്ഥരുമായി (അമുസ്‌ലിംകളുമായി) സഹകരിക്കുന്നതും കരാറിലേർപ്പെടുന്നതും അനുവദനീയമാണ്.

6- കൃഷിപ്പണി ചെയ്യുന്നവരോട് ഇസ്‌ലാം പുലർത്തുന്ന മാന്യമായ സമീപനമാണിത്. ഉടമസ്ഥന് അധ്വാനിക്കാൻ സാധിക്കാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ മറ്റൊരാളുടെ അധ്വാനത്തെ അംഗീകരിക്കുകയും അതിന് അർഹമായ പ്രതിഫലം (വിളവിന്‍റെ പകുതി അല്ലെങ്കിൽ നിശ്ചിത വിഹിതം) നൽകുകയും ചെയ്യുന്നത് പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.

7- ഭൂമി വെറുതെ ഇടുന്നത് ഇസ്‌ലാം ഇഷ്ടപ്പെടുന്നില്ല. ഉടമസ്ഥന് കൃഷി ചെയ്യാൻ അറിയില്ലെങ്കിൽ അല്ലെങ്കിൽ സമയമില്ലെങ്കിൽ, അത് അറിയുന്നവർക്ക് വിട്ടുകൊടുത്ത് ഉൽപ്പാദനം വർദ്ധിപ്പിക്കണം. ഇത് രാജ്യത്തിന്‍റെ സാമ്പത്തിക ഭദ്രതക്ക് അനിവാര്യമാണ്.

8- ഏതൊരു ഇടപാടിലും ലാഭവിഹിതം മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ചിരിക്കണം. ഖൈബറിൽ 'പകുതി വിഹിതം' എന്ന് നിശ്ചിതപ്പെടുത്തിയത് പോലെ, തർക്കങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാൻ കൃത്യമായ വ്യവസ്ഥകൾ കരാറിലുണ്ടാകണം.

9- യുദ്ധം കഴിഞ്ഞ് ഖൈബർ കീഴടക്കിയെങ്കിലും അവിടുത്തെ ജനങ്ങളെ അപ്പടി പുറത്താക്കാതെ, അവരുടെ വൈദഗ്ധ്യം ഉപയോഗപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് അവരുമായി സഹകരിക്കാൻ നബി صلى الله عليه وسلم തയ്യാറായി. ഇത് ഭരണാധികാരികൾക്ക് വലിയൊരു പാഠമാണ്.