ഫോളോ ചെയ്യാം

Sunday, 5 April 2026

530 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 270 دروس الحديث - ചീത്ത വരുമാനങ്ങള്‍

 


عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، 

أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ) 


 ചീത്ത വരുമാനങ്ങള്‍

270 - عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ رضي الله عنه أَنْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ: (ثَمَنُ الْكَلْبِ خَبِيثٌ. وَمَهْرُ الْبَغِيِّ خَبِيثٌ، وَكَسْبُ الْحَجَّامِ خَبِيثٌ)) .

റാഫിഅ് ബിൻ ഖദീജ് رضي الله عنه നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: അല്ലാഹുവിന്‍റെ റസൂൽ صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞു: "നായയുടെ വില നികൃഷ്ടമാണ്, വ്യഭിചാരിണിയുടെ പ്രതിഫലം നികൃഷ്ടമാണ്, കൊമ്പ് വെക്കുന്നവന്‍റെ  (ഹിജാമ ചെയ്യുന്നവന്‍റെ) സമ്പാദ്യം നികൃഷ്ടമാണ്."

  • الْحَجَّام: ചർമ്മത്തിനടിയിൽ നിന്ന് രക്തം വലിച്ചെടുക്കുന്ന 'ഹിജാമ' എന്ന പ്രക്രിയ തൊഴിലായി സ്വീകരിച്ച വ്യക്തിയാണ് ഇദ്ദേഹം.

വിവരണം

    അല്ലാഹു തന്‍റെ ദാസന്മാർക്ക് വിശിഷ്ടമായവ അനുവദിച്ചു നൽകുകയും നികൃഷ്ടമായവ വിലക്കുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഭക്ഷണപാനീയങ്ങൾ, വരുമാനമാർഗ്ഗങ്ങൾ, കച്ചവടം തുടങ്ങി എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും ഈ ശുദ്ധീകരണമുണ്ട്. ഒരു മുസ്‌ലിം ഉന്നതമായ സ്വഭാവമുള്ളവനും നീചമായ കാര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് അകന്നു നിൽക്കുന്നവനും ആയിരിക്കണമെന്ന് ഇസ്‌ലാം നിഷ്കർഷിക്കുന്നു.

    ഈ ഹദീസിൽ നബി صلى الله عليه وسلم മൂന്ന് കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് വിശദീകരിക്കുന്നു:

  • പട്ടിയുടെ വില നികൃഷ്ടമാണ്: അതായത് അത് നിഷിദ്ധമാണ്. പട്ടിയെ വിൽക്കുന്നതോ വാങ്ങുന്നതോ വഴി ലഭിക്കുന്ന വരുമാനം ഉത്തമമല്ല. കൃഷിക്കോ കന്നുകാലികൾക്കോ വേണ്ടിയല്ലാതെ പട്ടിയെ വളർത്തുന്നത് ഇസ്‌ലാം വിലക്കിയിട്ടുണ്ട്. വേട്ടപ്പട്ടിയോ കാവൽപ്പട്ടിയോ ആണെങ്കിൽ പോലും അതിന്‍റെ വില വാങ്ങുന്നത് പാടില്ലെന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. 

ഹാഫിള് ഇബ്നു ഹജർ അൽ-അസ്ഖലാനി رحمه الله പറഞ്ഞു:
 "ظَاهِر النَّهْي تَحْرِيم بَيْعه، وَهُوَ عَامّ فِي كُلّ كَلْب مُعَلَّمًا كَانَ أَوْ غَيْره مِمَّا يَجُوز اِقْتِنَاؤُهُ أَوْ لا يَجُوز، وَمِنْ لازِم ذَلِكَ أَنْ لا قِيمَة عَلَى مُتْلِفه، وَبِذَلِكَ قَالَ الْجُمْهُور " انتهى .
 "ഈ നിരോധനത്തിന്‍റെ ബാഹ്യാർത്ഥം പട്ടിയെ വിൽക്കുന്നത് നിഷിദ്ധമാണ് എന്നതാണ്. അത് പരിശീലനം ലഭിച്ചതാകട്ടെ അല്ലാത്തതാകട്ടെ, വളർത്താൻ അനുവാദമുള്ളതാകട്ടെ ഇല്ലാത്തതാകട്ടെ എല്ലാ നായ്ക്കൾക്കും ഈ നിയമം ബാധകമാണ്. ഇതിന്‍റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, ഒരാൾ മറ്റൊരാളുടെ നായയെ നശിപ്പിച്ചാൽ (കൊന്നാൽ) അതിന് പകരമായി മൂല്യം നൽകേണ്ടതില്ല. ഭൂരിഭാഗം പണ്ഡിതന്മാരുടെയും അഭിപ്രായം ഇതാണ്."

ഇബ്നു ഖുദാമ رحمه الله 'അൽ-മുഗ്നി'യിൽ പറഞ്ഞു:
" لا يَخْتَلِفُ الْمَذْهَبُ فِي أَنَّ بَيْعَ الْكَلْبِ بَاطِلٌ، أَيَّ كَلْبٍ كَانَ" انتهى .
 "ഏതുതരം പട്ടിയാണെങ്കിലും ശരി, അതിന്‍റെ വിൽപന ബാത്വിലാണ് (അസാധുവാണ്) എന്ന കാര്യത്തിൽ നമ്മുടെ മദ്ഹബിൽ (ഹൻബലി) ഭിന്നാഭിപ്രായമില്ല."

ലജ്നത്തുദ്ദാഇമ (സൗദി അറേബ്യയിലെ ഫത്‌വ സമിതി): 
"لا يجوز بيع الكلاب، ولا يحل ثمنها، سواء كانت كلاب حراسة أو صيد أو غير ذلك، لما روى أبو مسعود عقبة بن عمرو رضي الله عنه قال: نهى رسول الله صلى الله عليه وسلم عن ثمن الكلب ومهر البغي وحلوان الكاهن متفق على صحته" انتهى.
"നായകളെ വിൽക്കുന്നത് അനുവദനീയമല്ല, അതിന്റെ വില കൈപ്പറ്റുന്നതും ഹലാലല്ല. അത് കാവൽ നായയാകട്ടെ, വേട്ടപ്പട്ടിയാകട്ടെ മറ്റേതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ളതാകട്ടെ വിൽപന പാടില്ല. അബൂ മസ്ഊദ് ഉഖ്ബത്ത് ബിൻ അംറ് رضي الله عنه നിവേദനം ചെയ്ത 'നബി صلى الله عليه وسلم പട്ടിയുടെ വിലയും, വ്യഭിചാരിണിയുടെ പ്രതിഫലവും, ജോത്സ്യന് നൽകുന്ന ദക്ഷിണയും വിലക്കി' എന്ന സ്വഹീഹായ ഹദീസാണ് ഇതിന് ആധാരം."

ശൈഖ് ബിൻ ബാസ് رحمه الله പറഞ്ഞു: 
"بيع الكلب باطل" انتهى . "مجموع فتاوى ابن باز" (19/39) .
"പട്ടിയുടെ വിൽപന ബാത്വിലാണ് (അസാധുവാണ്)."

ശൈഖ് ഇബ്നു ഉതൈമീൻ (റ) പറഞ്ഞു:
قال الشيخ ابن عثيمين في "الشرح الممتع" (8/90): " لا يجوز بيع الكلب، حتى لو باعه للصيد، فإنه لا يجوز " انتهى بتصرف .
"നായയെ വിൽക്കുന്നത് അനുവദനീയമല്ല. വേട്ടയാടാൻ വേണ്ടിയാണെങ്കിലും അത് വിൽക്കാൻ പാടില്ല."
  • വ്യഭിചാരിണിയുടെ പ്രതിഫലം: ഒരു സ്ത്രീ വ്യഭിചാരത്തിന് പ്രതിഫലമായി വാങ്ങുന്ന പണം നിഷിദ്ധമാണ്. വ്യഭിചാരം ഹറാമായതിനാൽ അതിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന വരുമാനവും ഹറാമാണ്. വിവാഹമൂല്യത്തോട്  രൂപസാദൃശ്യമുള്ളതിനാലാണ് ഇതിനെ 'മഹ്‌ർ' എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ജാഹിലിയ്യാ കാലഘട്ടത്തിൽ അടിമസ്ത്രീകളെ വ്യഭിചാരത്തിന് നിർബന്ധിച്ച് പണം സമ്പാദിക്കുന്ന രീതിയുണ്ടായിരുന്നു. ഇതിനെ ഖുർആൻ (സൂറത്തുന്നൂർ: 33) ശക്തമായി നിരോധിച്ചിട്ടുണ്ട്.

  • കൊമ്പ് വെക്കുന്നവന്‍റെ സമ്പാദ്യം നികൃഷ്ടമാണ്: ശരീരത്തിൽ നിന്ന് അശുദ്ധരക്തം നീക്കം ചെയ്യുന്ന 'ഹിജാമ' ചെയ്യുന്ന ആൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന പ്രതിഫലമാണിത്. ഇത് 'നികൃഷ്ടം' എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചത് അത് 'ഹറാം' ആയതുകൊണ്ടല്ല. കാരണം നബി صلى الله عليه وسلم ഹിജാമ ചെയ്യുകയും ചെയ്ത ആൾക്ക് കൂലി നൽകുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ, മാന്യമായ ഇതര വരുമാന മാർഗ്ഗങ്ങൾ തേടാനും താഴ്ന്ന തരം ജോലികളിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കാനും പ്രേരിപ്പിക്കാനാണ് ഇതിനെ നികൃഷ്ടം എന്ന് വിളിച്ചത്. 

കൊമ്പ് വെക്കുന്നവന്‍റെ സമ്പാദ്യം നികൃഷ്ടമാണെന്ന് പറയാനുള്ള കാരണങ്ങൾ:

  • ഒരുപക്ഷേ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് രക്തം പുറത്തെടുക്കുന്നതും അത് വലിച്ചെടുക്കുന്നതും (രക്തം അടിസ്ഥാനപരമായി അശുദ്ധമായതിനാൽ) കൊണ്ടായിരിക്കാം ഇത് നികൃഷ്ടമാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നത്.

  • ഇത് മുസ്‌ലിം സഹോദരങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ലളിതമായ സഹകരണത്തിന്‍റെ ഭാഗമായി ചെയ്യേണ്ട കാര്യമാണ് എന്നാണ്. ഒരാളുടെ സാധനങ്ങൾ വണ്ടിയിലോ വാഹനത്തിലോ കയറ്റാൻ സഹായിക്കുന്നത് പോലെ ലളിതമായ കാര്യങ്ങൾക്ക് പ്രതിഫലം വാങ്ങുന്നത് ഉചിതമല്ല. ഇത്തരം ചെറിയ സഹായങ്ങളിൽ പ്രതിഫലം വാങ്ങാതെ പരസ്പരം സഹായിക്കുന്നതാണ് ഉത്തമം എന്ന അർത്ഥത്തിലാണ് ഇത് 'നികൃഷ്ടം' എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്.

  കൊമ്പ് വെക്കുന്നവന്‍റെ സമ്പാദ്യത്തെക്കുറിച്ച് ഫുഖഹാക്കൾക്കിടയിൽ ഭിന്നാഭിപ്രായങ്ങളുണ്ട്. അത് കറാഹത്താണോ അതോ യാതൊരു കറാഹത്തുമില്ലാത്ത അനുവദനീയമായ ഒന്നാണോ എന്ന കാര്യത്തിലുള്ള ഈ തർക്കത്തിന് കാരണം, ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് വന്നിട്ടുള്ള ഹദീസുകളെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിലെ വ്യത്യാസമാണ്.

ഹജ്ജാമിന്‍റെ സമ്പാദ്യം കറാഹത്താണെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്ന തെളിവുകള്‍:

  1. നബി صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞു: "കൊമ്പ് വെക്കുന്നവന്‍റെ സമ്പാദ്യം നികൃഷ്ടമാണ്." (മുസ്‌ലിം: 1568).

  2. നബി صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞു: "സമ്പാദ്യങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ചീത്തയായത് വ്യഭിചാരിണിയുടെ പ്രതിഫലവും, പട്ടിയുടെ വിലയും, കൊമ്പ് വെക്കുന്നവന്‍റെ സമ്പാദ്യവുമാണ്.".

  3. അബൂ ഹുറൈറ رضي الله عنه നിവേദനം: "കൊമ്പ് വെക്കുന്നവന്‍റെ സമ്പാദ്യത്തെ അല്ലാഹുവിന്‍റെ റസൂൽ صلى الله عليه وسلم വിലക്കി." (അഹ്മദ്, നസാഈ, ഇബ്നു മാജ).

ഇക്കാര്യത്തിൽ ഇളവുണ്ടെന്ന് (അനുവദനീയമാണെന്ന്) സൂചിപ്പിക്കുന്ന തെളിവുകള്‍:

  1. അനസ് ബ്നു മാലിക് رضي الله عنه പറഞ്ഞു: "അബൂ ത്വയ്ബ എന്നയാൾ അല്ലാഹുവിന്‍റെ റസൂല്‍ صلى الله عليه وسلم ക്ക് കൊമ്പ് വെച്ചു. അപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു സ്വാഅ് കാരക്ക നൽകാൻ നബി صلى الله عليه وسلم ഉത്തരവിട്ടു." (ബുഖാരി, മുസ്‌ലിം).

  2. ഇബ്നു അബ്ബാസ് رضي الله عنهما പറഞ്ഞു: "നബി صلى الله عليه وسلم ഹിജാമ ചെയ്യുകയും ചെയ്ത ആൾക്ക് കൂലി നൽകുകയും ചെയ്തു. അത് ഹറാമായിരുന്നെങ്കിൽ നബി صلى الله عليه وسلم നൽകില്ലായിരുന്നു." (ബുഖാരി). മുസ്‌ലിമിന്‍റെ റിപ്പോർട്ടിൽ "അതൊരു നിഷിദ്ധമായ ധനമായിരുന്നെങ്കിൽ നബി صلى الله عليه وسلم നൽകില്ലായിരുന്നു" എന്നുണ്ട്.

    ഭൂരിഭാഗം പണ്ഡിതന്മാരും ഈ ഹദീസുകളെ സമന്വയിപ്പിച്ചു കൊണ്ട്, ഇതിലെ നിരോധനം 'കറാഹത്ത്' (അഭികാമ്യമല്ലാത്തത്) എന്ന അർത്ഥത്തിലാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഇബ്നു ഖുദാമ رحمه الله 'അൽ-മുഗ്നി'യിൽ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു: "ഒരാൾക്ക് ഹിജാമ ചെയ്യുന്നതിനായി ഒരു ഹജ്ജാമിനെ വാടകക്ക് വിളിക്കാവുന്നതാണ്, ആ കൂലി അനുവദനീയവുമാണ്. മാലിക്, ശാഫിഈ, അസ്ഹാബു റഅ്‌യ് എന്നിവരുടെയും അഭിപ്രായം ഇതാണ്. എന്നാൽ ഹജ്ജാമിന്‍റെ കൂലി ഹലാലല്ലെന്ന് ഇമാം അഹ്മദ് ചിലയിടങ്ങളിൽ സൂചിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. നബി صلى الله عليه وسلم ഈ സമ്പാദ്യത്തെ 'ഖബീഥ്' (നികൃഷ്ടം) എന്ന് വിളിച്ചതാണ് ഇതിന് കാരണം. 'അത് നിന്‍റെ ഒട്ടകത്തിനും അടിമകൾക്കും ഭക്ഷണമായി നൽകുക' (അഹ്മദ്, തിർമിദി) എന്നും നബി صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്."

    ഇത് ഹറാമല്ല, മറിച്ച് മുബാഹാണെന്ന് (അനുവദനീയമാണെന്ന്) തെളിയിക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾ: ഇബ്നു അബ്ബാസ് رضي الله عنهما റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തതുപോലെ, നബി صلى الله عليه وسلم ഹജ്ജാമിന് കൂലി നൽകിയിട്ടുണ്ട്. അത് ഹറാമായിരുന്നെങ്കിൽ നബി صلى الله عليه وسلم നൽകില്ലായിരുന്നു. കൂടാതെ, അത് തന്‍റെ അടിമകൾക്ക് ഭക്ഷണമായി നൽകാൻ പറഞ്ഞത് അത് അനുവദനീയമാണെന്നതിന് തെളിവാണ്. കാരണം, സ്വതന്ത്രർക്ക് ഹറാമായത് അടിമകൾക്കും ഹറാമാണ്. അതിനെ 'ഖബീഥ്' (നികൃഷ്ടം) എന്ന് വിളിച്ചത് കൊണ്ട് അത് ഹറാമാകണമെന്നില്ല; കാരണം വെളുത്തുള്ളിയെയും സവാളയെയും നബി صلى الله عليه وسلم 'ഖബീഥ്' എന്ന് വിളിച്ചിട്ടുണ്ട്, എന്നാൽ അവ ഹലാലാണ്.

    ഈ തൊഴിലിന്‍റെ സ്വഭാവം പരിഗണിച്ച് മാന്യരായ വ്യക്തികൾ അതിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കാനും ഉത്തമമായ വരുമാന മാർഗ്ഗങ്ങൾ തേടാനുമാണ് നബി صلى الله عليه وسلم കറാഹത്ത് കൽപ്പിച്ചത്. ചുരുക്കത്തിൽ, ഇത്തരമൊരു സ്ഥാപനം തുടങ്ങുന്നതിലോ അതിൽ നിന്ന് പ്രതിഫലം വാങ്ങുന്നതിലോ തെറ്റില്ല, ആ വരുമാനം ഹറാമല്ല.

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍

1- ഒരു മുസ്‌ലിം തന്‍റെ ഉപജീവനമാർഗ്ഗം ഹലാലായ (അനുവദനീയമായ) രീതിയിൽ മാത്രമാണെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തണം. 

2- നായയുടെ വില നിഷിദ്ധമാണ്: അതിന്‍റെ വിലയെ 'നികൃഷ്ടം' (ഖബീഥ്) എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചത് അത് ഹറാമാണെന്ന് (നിഷിദ്ധം) വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇതിന് വിരുദ്ധമായ മറ്റ് തെളിവുകൾ ഇല്ലാത്തടത്തോളം കാലം ഈ നിരോധനം ഹറാമിനെത്തന്നെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

3-  കൃഷി സംരക്ഷിക്കാനോ കന്നുകാലികൾക്ക് കാവൽ നിൽക്കാനോ വേട്ടയാടാനോ അല്ലാതെ നായയെ വളർത്തുന്നത് അനുവദനീയമല്ല.

4- വ്യഭിചാരിണിയുടെ പ്രതിഫലം നിഷിദ്ധമാണ്: അതിനെയും 'നികൃഷ്ടം' (ഖബീഥ്) എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചതിനാൽ അതും ഹറാമാണ്.

5- കൊമ്പ് വെക്കുന്നവന്‍റെ (ഹജ്ജാം) സമ്പാദ്യം നികൃഷ്ടമാണ്: എന്നാൽ ഇവിടെ ഇത് ഹറാം (നിഷിദ്ധം) അല്ല എന്ന് തെളിയിക്കുന്ന മറ്റു തെളിവുകളുണ്ട്. നബി صلى الله عليه وسلم ഹിജാമ ചെയ്ത ആൾക്ക് കൂലി നൽകിയതായി സ്ഥിരപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അത് ഹറാമായിരുന്നെങ്കിൽ നബി صلى الله عليه وسلم അദ്ദേഹത്തിന് കൂലി നൽകില്ലായിരുന്നു. അതിനാൽ ഇവിടെ 'നികൃഷ്ടം' എന്ന പ്രയോഗം ഹറാമിനെയല്ല, മറിച്ച് കറാഹത്തിനെയാണ് (അഭികാമ്യമല്ലാത്തത്) സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

6- വളരെ ലളിതമായ സഹായങ്ങൾക്കും സഹകരണങ്ങൾക്കും പ്രതിഫലം വാങ്ങാതിരിക്കുന്നതാണ് ഉന്നതമായ സ്വഭാവം.

7- ഖബീഥ്' (നികൃഷ്ടം) എന്ന പ്രയോഗം എല്ലാ സന്ദർഭങ്ങളിലും 'ഹറാം' (നിഷിദ്ധം) ആകണമെന്നില്ല; ചിലപ്പോൾ അത് 'കറാഹത്ത്' (അഭികാമ്യമല്ലാത്തത്) എന്ന അർത്ഥത്തിലും വരാം.

8- ദോഷകരമായ ഇടപാടുകൾ തടയുന്നതിലൂടെ സമൂഹത്തിൽ ധാർമ്മികതയും വിശുദ്ധിയും നിലനിർത്താനാണ് ശരീഅത്ത് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.

9- ഏറ്റവും ഉത്തമവും വിശുദ്ധവുമായ തൊഴിലുകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ മുസ്‌ലിം ശ്രദ്ധിക്കണം.


No comments:

Post a Comment

623 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 363 دروس الحديث - അല്ലാഹുവിന്‍റെ ശിക്ഷാവിധികളും ശിക്ഷകളിലെ പരിധിയും

    عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، أبو...