532 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 272 دروس الحديث - അഞ്ച് വസ്ഖ് വരെയുള്ള ഇടപാടുകളില്‍ അറായ കച്ചവടം അനുവദനീയമാണ്

 

 

عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، 

أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ) 

അഞ്ച് വസ്ഖ് വരെയുള്ള ഇടപാടുകളില്‍ അറായ കച്ചവടം അനുവദനീയമാണ്

272 - عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه: (أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَخَّصَ فِي بَيْعِ الْعَرَايَا فِي خَمْسَةِ أَوْسُقٍ أَوْ دُونَ خَمْسَةِ أَوْسُقٍ) .

അബൂ ഹുറൈറ رضي الله عنه നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: അല്ലാഹുവിന്‍റെ റസൂൽ صلى الله عليه وسلم അഞ്ച് വസ്ഖിലോ (300 സ്വാഅ്) അതിൽ കുറവോ ആയ അളവിൽ 'അറായ' (الْعَرَايَا) കച്ചവടത്തിന് ഇളവ് നൽകി.

• (أَوْسُق): 'വസ്ഖ്' (وَسْق) എന്നതിന്‍റെ ബഹുവചനമാണ്. ഇതിന്‍റെ അളവ് 60 സ്വാഅ് ആണ്. അതനുസരിച്ച് അഞ്ച് വസ്ഖ് എന്നത് 300 സ്വാഅ് ആണ്.

വിവരണം

    ഈ ഹദീസിലൂടെ അബൂഹുറൈറ رضي الله عنه വിവരിക്കുന്നത്, റസൂൽ صلى الله عليه وسلم 'അറായ' (العرايا) കച്ചവടത്തിന് അനുമതി നൽകി എന്നാണ്. ഇതിന്‍റെ രൂപം ഇപ്രകാരമാണ്: മരത്തിലുള്ള ഈത്തപ്പഴം പാകമായിത്തുടങ്ങിയാൽ, അത് മരത്തിൽ വെച്ചുതന്നെ ഏകദേശ തൂക്കം കണക്കാക്കി വാങ്ങുന്നവരുടെ കയ്യിലുള്ള ഉണക്കപ്പഴത്തിന് പകരമായി നല്‍കുന്ന രീതിയാണിത്. മരത്തിലുള്ള പഴുത്ത ഈത്തപ്പഴം ഭക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുകയും എന്നാൽ അത് വാങ്ങാൻ പണമില്ലാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ദരിദ്രരായ ആളുകൾക്ക് ആശ്വാസമായാണ് ഇതിന് അനുമതി നൽകിയത്. ഈത്തപ്പനയുടെ ഉടമ മറ്റൊരാൾക്ക് തന്‍റെ മരത്തിലെ പഴം 'നൽകുന്നു' (يَعْرُوها) എന്നതിനാലാണ് ഇതിന് 'അരിയ്യ'/ 'അറായ' എന്ന് പേര് വന്നത്.

ഇതിനുള്ള പ്രധാന നിബന്ധനകൾ:

• മരത്തിലുള്ള പഴം ഉണങ്ങിയാൽ എത്ര തൂക്കം വരുമോ അത്രയും അളവ് ഉണക്കപ്പഴം തന്നെയാകണം ഇതിന്‍റെ വിലയായി നൽകേണ്ടത്.

• ഇത് അഞ്ച് വസ്ഖിൽ താഴെയായിരിക്കണം. ഒരു വസഖ് എന്നാൽ ഏകദേശം 120 കിലോഗ്രാം ആണ്. അതനുസരിച്ച് അഞ്ച് വസ്ഖ് എന്നത് ഏകദേശം 600 കിലോഗ്രാം വരും.

    ഒരേ വർഗ്ഗത്തിലുള്ള പഴങ്ങൾ അളവ് തൂക്കത്തിൽ വ്യത്യാസപ്പെട്ട് കൈമാറ്റം ചെയ്യുന്നത് പലിശയാകാൻ സാധ്യതയുള്ളതിനാൽ നബി صلى الله عليه وسلم അത് വിലക്കിയിരുന്നു. ഇത്തരത്തിലുള്ള നിഷിദ്ധമായ കച്ചവടത്തെ 'മുസാബന' (المزابنة) എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ദരിദ്രരായ ആളുകളുടെ ആവശ്യം പരിഗണിച്ച്, പലിശയുടെ സംശയം ഒഴിവാക്കാനായി അഞ്ച് വസ്ഖ് എന്ന പരിധി നിശ്ചയിച്ചുകൊണ്ട് 'മുസാബന'യിൽ നിന്ന് നബി صلى الله عليه وسلم നൽകിയ പ്രത്യേക ഇളവാണ് 'അറായ'. ഇത് മുമ്പ് വന്ന ഹദീസുകളില്‍ വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍

1- ഉണക്ക ഈത്തപ്പഴത്തിന് (തംർ) പകരമായി മരത്തിലുള്ള പഴുത്ത പഴം ഏകദേശ തൂക്കം  കണക്കാക്കി വിൽക്കാനുള്ള ഇളവ് അഞ്ച് വസ്ഖിൽ താഴെയുള്ള അളവിൽ (300 സ്വാഅ്) മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.

2- യാതൊരു കാരണവശാലും ഈ ഇടപാട് അഞ്ച് വസ്ഖിന് മുകളിൽ പോകാൻ പാടുള്ളതല്ല.

3- കൃത്യം അഞ്ച് വസ്ഖ് എന്ന അളവിലാണെങ്കിൽ ഇടപാട് അസാധുവാണെന്ന് വിധിക്കുന്നത് ഉചിതമല്ല (നിവേദനങ്ങളിലെ സംശയം കണക്കിലെടുത്ത് അഞ്ച് വസ്ഖ് വരെയും അനുവദനീയമാണ്).