547 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 287 دروس الحديث - പപ്പരായവനില്‍ നിന്ന് മുതല്‍ തിരിച്ച് എടുക്കല്‍

 

عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، 

أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ) 

പപ്പരായവനില്‍ നിന്ന് മുതല്‍ തിരിച്ച് എടുക്കല്‍

287 - عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَوْ قَالَ: سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم - يَقُولُ -: (مَنْ أَدْرَكَ مَالَهُ بِعَيْنِهِ عِنْدَ رَجُلٍ - أَوْ إنْسَانٍ - قَدْ أَفْلَسَ فَهُوَ أَحَقُّ بِهِ مِنْ غَيْرِهِ) .

അബൂ ഹുറൈറ رضي الله عنه നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: അല്ലാഹുവിന്‍റെ റസൂൽ صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞു (അല്ലെങ്കിൽ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: നബി صلى الله عليه وسلم ഇപ്രകാരം പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു): "ഒരാൾ പാപ്പരാവുകയും (അഥവാ കടം വീട്ടാൻ കഴിയാത്ത വിധം സാമ്പത്തികമായി തകരുകയും), അപ്രകാരം പാപ്പരായ വ്യക്തിയുടെ പക്കൽ മറ്റൊരാൾ തന്‍റെ സാധനം അത് കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടാത്ത രീതിയിൽ (അതേപടി) കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്താൽ, മറ്റുള്ളവരേക്കാൾ ആ സാധനത്തിന് കൂടുതൽ അർഹൻ ഉടമസ്ഥൻ തന്നെയാണ്."

വിവരണം

  ജനങ്ങളുടെ സമ്പത്ത് സംരക്ഷിക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ ഇസ്‌ലാം അതീവ ജാഗ്രത പുലർത്തുകയും അത് നഷ്ടപ്പെടാതിരിക്കാൻ വലിയ താല്പര്യം കാണിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ഓരോ മനുഷ്യന്‍റെയും ധനം സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി കൃത്യമായ നിബന്ധനകളും അതിർവരമ്പുകളും ഇസ്‌ലാം നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ട്.

    ഈ ഹദീസിലൂടെ അല്ലാഹുവിന്‍റെ റസൂൽ صلى الله عليه وسلم, കടം നൽകിയ ആൾ തന്‍റെ കടക്കാരൻ പാപ്പരായ (സാമ്പത്തികമായി തകർന്ന) സാഹചര്യത്തിൽ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ ആണ് അറിയിക്കുന്നത്. തന്‍റെ പണം നൽകി വാങ്ങിയതോ അല്ലെങ്കിൽ കടമായി നൽകിയതോ ആയ ഒരു വസ്തു, യാതൊരു മാറ്റവും (കൂടുകയോ കുറയുകയോ രൂപമാറ്റം സംഭവിക്കുകയോ ചെയ്യാതെ) പാപ്പരായ വ്യക്തിയുടെ പക്കൽ അതേപടി കണ്ടെത്തുകയാണെങ്കിൽ, മറ്റുള്ളവരേക്കാൾ അത് തിരിച്ചെടുക്കാൻ കൂടുതൽ അർഹൻ ഉടമസ്ഥൻ തന്നെയാണെന്ന് നബി صلى الله عليه وسلم വ്യക്തമാക്കുന്നു.

    അതായത്: ഒരാൾ പാപ്പരാവുകയും അദ്ദേഹത്തിന് പലർക്കും കടം നൽകാനുണ്ടാകുകയും ചെയ്താൽ, സാധാരണഗതിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്‍റെ പക്കൽ ബാക്കിയുള്ള സ്വത്ത് കടം നൽകിയവർക്കെല്ലാം വീതം വെച്ചു നൽകുകയാണ് ചെയ്യുക. എന്നാൽ കടം നൽകിയവരിൽ ഒരാൾ താൻ നൽകിയ വസ്തു മാറ്റമൊന്നും കൂടാതെ അതേപടി അവിടെ കണ്ടെത്തുകയാണെങ്കിൽ, അത് വീതം വെക്കാൻ വിട്ടുകൊടുക്കാതെ നേരിട്ട് തിരിച്ചെടുക്കാൻ അയാൾക്ക് അവകാശമുണ്ട്. മറ്റുള്ളവരേക്കാൾ ആ വസ്തുവിന് അർഹൻ ഉടമസ്ഥൻ തന്നെയാണ്. 

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍

1- ഒരാൾ തന്‍റെ ഒരു വസ്തു അവധി നിശ്ചയിച്ച് വിൽക്കുകയും, പിന്നീട് അത്  വാങ്ങിയ ആൾ പാപ്പരാവുകയും (കടം വീട്ടാൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥ) ചെയ്താൽ, ആ സാധനം തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ ഏറ്റവും മുൻഗണന അത് അവനു കൈമാറിയ വിൽപനക്കാരനാണ്.

2- പാപ്പരായ വ്യക്തിയുടെ പക്കലുള്ള ആകെ സമ്പത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്‍റെ കടങ്ങൾ വീട്ടാൻ തികയുന്നതാകരുത് എന്ന് ഇതിലുണ്ട്. 'മുഫ്‌ലിസ്' (പാപ്പരായവൻ) എന്ന പദപ്രയോഗത്തിൽ നിന്ന് തന്നെ ഇത് വ്യക്തമാണ്.

3- വിറ്റ സാധനം വാങ്ങിയ ആളുടെ പക്കൽ യാതൊരു മാറ്റവും സംഭവിക്കാതെ അതേപടി (بعينه) ഉണ്ടായിരിക്കണം. നമ്മുടെ മുന്നിലുള്ള ഹദീസിലെയും മറ്റു ഹദീസുകളിലെയും പാഠങ്ങളിൽ നിന്ന് ഈ നിബന്ധന വ്യക്തമാണ്.

4- ആ സാധനത്തിന്‍റെ വില വാങ്ങിയ ആളിൽ നിന്ന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടാകരുത്. വില പൂർണ്ണമായോ ഭാഗികമായോ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ ആ സാധനം അതേപടി തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ അവകാശമില്ല.

5- ആ വസ്തുവിന്മേൽ 'ഷുഫ്അത്ത്' (മുൻകൂട്ടി വാങ്ങാനുള്ള അവകാശം), പണയം തുടങ്ങിയ മറ്റാരുടെയും അവകാശങ്ങൾ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടാകരുത്. ആ സാധനം മറിച്ചുവിൽക്കുകയോ, ദാനമായി നൽകുകയോ, വഖഫ് ചെയ്യുകയോ ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അത് തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ കഴിയില്ല. എന്നാൽ തിരിച്ചുപിടിക്കുന്നത് തടയാൻ വേണ്ടി മനഃപൂർവം കെണിയൊരുക്കിയതാണെങ്കിൽ അത് അനുവദനീയമല്ല, അത്തരം തന്ത്രങ്ങൾക്ക് നിയമസാധുതയുമില്ല.

6- വസ്തുക്കള്‍ മാത്രമേ തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ കഴിയൂ. ആ സാധനത്തിൽ നിന്ന് വേറിട്ടുനിൽക്കുന്ന ലാഭങ്ങളോ വർദ്ധനവുകളോ (ഉദാഹരണത്തിന് മൃഗമാണെങ്കിൽ അതിന്‍റെ കുഞ്ഞ്) തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ കഴിയില്ല. കാരണം അവ വാങ്ങിയ ആളുടെ ഉടമസ്ഥതയിൽ ഉണ്ടായവയാണ്, വിൽപനക്കാരന്‍റെ വാസ്തുവിന്‍റെ ഭാഗമല്ല.