533 ദുറൂസുല്‍ ഹദീസ് - ഉംദതുല്‍ അഹ്കാം- ഹദീസ് 273 دروس الحديث - സാധനങ്ങള്‍ വില്‍ക്കുമ്പോള്‍ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത്

 

عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم
المؤلف: عبد الغني بن عبد الواحد بن علي بن سرور المقدسي الجماعيلي الدمشقي الحنبلي، 

أبو محمد، تقي الدين (المتوفى: 600هـ) 

സാധനങ്ങള്‍ വില്‍ക്കുമ്പോള്‍ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത്

273 - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رضي الله عنهما أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم  قَالَ: (مَنْ بَاعَ نَخْلاً قَدْ أُبِّرَتْ فَثَمَرُهَا لِلْبَائِعِ، إلاَّ أَنْ يَشْتَرِطَ الْمُبْتَاعُ) .
وَلِمُسْلِمٍ ((وَمَنْ ابْتَاعَ عَبْداً فَمَالُهُ لِلَّذِي بَاعَهُ إلاَّ أَنْ يُشْتَرَطَ الْمُبْتَاعُ)) .

അബ്ദുല്ലാഹി ബ്നു ഉമർ رضي الله عنهما നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: അല്ലാഹുവിന്‍റെ റസൂൽ صلى الله عليه وسلم പറഞ്ഞു: "ഒരാൾ പരാഗണം (തൽഖീഹ്) നടത്തിയ ഒരു ഈത്തപ്പന വിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ, അതിലെ പഴം വിൽപനക്കാരനുള്ളതാണ്; വാങ്ങുന്നയാൾ അത് തനിക്ക് വേണമെന്ന് നിബന്ധന വെച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ."

    മുസ്‌ലിമിന്‍റെ റിപ്പോർട്ടിൽ ഇപ്രകാരമാണുള്ളത്: "ഒരാൾ ഒരു അടിമയെ വാങ്ങുകയാണെങ്കിൽ, ആ അടിമയുടെ കൈവശമുള്ള ധനം വിറ്റയാൾക്കുള്ളതാണ്; വാങ്ങുന്നയാൾ അത് തനിക്ക് വേണമെന്ന് നിബന്ധന വെച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ."

• ഉബ്ബിറത്ത് (أُبِّرَتْ): പരാഗണം അഥവാ തൽഖീഹ് നടത്തപ്പെട്ടത്.

• (الْبَائِع): വില്‍ക്കുന്നയാള്‍

• (الْمُبْتَاعُ): വാങ്ങുന്നയാൾ.

വിവരണം

  മനുഷ്യർക്കിടയിലുള്ള ഇടപാടുകൾ അല്ലാഹു കൃത്യമായി ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത് അവരുടെ ധനവും താൽപ്പര്യങ്ങളും സംരക്ഷിക്കപ്പെടാനാണ്; അതിലൂടെ ഒരാൾ മറ്റൊരാളോട് അനീതി കാണിക്കാതിരിക്കാൻ ഇത് സഹായിക്കുന്നു.

    ഈ ഹദീസിലൂടെ നബി صلى الله عليه وسلم വ്യക്തമാക്കുന്നത് ഇപ്രകാരമാണ്: ഒരാൾ ഒരു ഈത്തപ്പന വാങ്ങുകയും അതിൽ ഇതിനകം പരാഗണം (തൽഖീഹ്) നടന്നിരിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അതിലെ പഴങ്ങൾ വിൽപനക്കാരന് അവകാശപ്പെട്ടതാണ്. അതിനാൽ ആ മരത്തിന് വെള്ളമൊഴിക്കാനും അത് പരിപാലിക്കാനും പഴം പറിച്ചെടുക്കാനും വിൽപനക്കാരന് ആ തോട്ടത്തിൽ പ്രവേശിക്കാൻ അവകാശമുണ്ട്; വാങ്ങിയ ആൾക്ക് അത് തടയാൻ അധികാരമില്ല. കാരണം, തന്‍റെ അവകാശം നേടിയെടുക്കാൻ അയാൾക്ക് അവിടെ പ്രവേശിച്ചേ മതിയാകൂ. എന്നാൽ, ആ പഴം തനിക്ക് വേണമെന്ന് വാങ്ങുന്നയാൾ മുൻകൂട്ടി നിബന്ധന വെക്കുകയും വിൽപനക്കാരൻ അത് അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്താൽ, പഴം വാങ്ങിയ ആൾക്ക് ലഭിക്കും; വിൽപനക്കാരന് അതിൽ അവകാശമുണ്ടായിരിക്കില്ല.

    ഇതുപോലെ തന്നെയാണ് ഒരാൾ ഒരു അടിമയെ വാങ്ങുന്ന കാര്യവും. ആ അടിമയുടെ കൈവശം വല്ല സമ്പത്തുമുണ്ടെങ്കിൽ അത് വിൽപനക്കാരനുള്ളതാണ്. കാരണം അടിമ സ്വയം മറ്റൊരാളുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളവനായതിനാൽ അടിസ്ഥാനപരമായി ഒന്നും ഉടമപ്പെടുത്താൻ അവന് കഴിയില്ല. എന്നാൽ വാങ്ങുന്നയാൾ ആ അടിമയുടെ കൈവശമുള്ള സമ്പത്തോ അല്ലെങ്കിൽ അതിന്‍റെ ഒരു ഭാഗമോ തനിക്ക് വേണമെന്ന് നിബന്ധന വെച്ചാൽ അത് വാങ്ങുന്നയാൾക്ക് ലഭിക്കുന്നതാണ്.

ഹദീസില്‍ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങള്‍

1- പരാഗണം നടത്തിയ ഒരു ഈത്തപ്പന വിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ അതിലെ പഴം വിൽപനക്കാരനുള്ളതാണ്. 

2- പരാഗണം നടത്താത്ത ഈത്തപ്പനയാണ് വിൽക്കുന്നതെങ്കിൽ അതിലെ പഴം വാങ്ങുന്നയാൾക്കുള്ളതാണ്. ഹദീസിന്‍റെ പരോക്ഷമായ അർത്ഥത്തിൽ നിന്ന് ഇതാണ് മനസ്സിലാകുന്നത്. 

3- പരാഗണം നടത്താത്ത മരത്തിലെ പഴമോ അല്ലെങ്കിൽ അതിന്‍റെ ഒരു ഭാഗമോ തനിക്ക് വേണമെന്ന് വിൽപനക്കാരൻ നിബന്ധന വെച്ചാൽ ആ നിബന്ധന പ്രകാരം അത് അയാൾക്ക് ലഭിക്കും.

4- പരാഗണം നടത്തിയ മരത്തിലെ പഴം തനിക്ക് വേണമെന്ന് കരാർ സമയത്ത് വാങ്ങുന്നയാൾ നിബന്ധന വെച്ചാൽ ആ നിബന്ധന പ്രകാരം അത് വാങ്ങുന്നയാള്‍ക്ക് ലഭിക്കും.

5- പഴങ്ങൾ മുഴുവനായോ അല്ലെങ്കിൽ ഒരു നിശ്ചിത ഭാഗമോ വേണമെന്ന് നിബന്ധന വെക്കാവുന്നതാണ്; "വാങ്ങുന്നയാൾ നിബന്ധന വെച്ചാലല്ലാതെ" എന്ന ഹദീസ് വചനം ഭാഗികമായ നിബന്ധനകൾക്കും ബാധകമാണ്.

6- കച്ചവടത്തിന് പുറമെ, മറ്റെല്ലാ ഉടമസ്ഥാവകാശ കൈമാറ്റങ്ങളിലും ഈ നിയമം ബാധകമാണെന്ന് ഫുഖഹാക്കൾ വിശദീകരിക്കുന്നു.

7- ഒരാൾ തന്‍റെ കൈവശമുള്ള സമ്പത്തോടുകൂടി ഒരു അടിമയെ വിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ ആ സമ്പത്ത് വിൽപനക്കാരനുള്ളതാണ്; വാങ്ങുന്നയാൾ അത് നിബന്ധന വെച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ.